Οι διμερείς σχέσεις ΗΠΑ – Βενεζουέλας έχουν περάσει από φάσεις συνεργασίας σε βαθιά αντιπαράθεση. Από την εποχή του Ούγκο Τσάβες, η Βενεζουέλα υιοθέτησε στάση αντιπαλότητας προς την Ουάσινγκτον, καταγγέλλοντας τις Ηνωμένες Πολιτείες για επεμβατική πολιτική και οικονομική πίεση. Η κατάσταση επιδεινώθηκε με τον Νικολάς Μαδούρο, ο οποίος κατηγορείται από την αμερικανική πλευρά για αυταρχική διακυβέρνηση, αμφισβητούμενες εκλογικές διαδικασίες και παραβιάσεις δικαιωμάτων. Το 2019, οι ΗΠΑ αναγνώρισαν τον Χουάν Γκουαϊδό ως προσωρινό πρόεδρο, απορρίπτοντας τη νομιμότητα του Μαδούρο. Έκτοτε, οι κυρώσεις εντάθηκαν, η διπλωματική επικοινωνία περιορίστηκε, και η Βενεζουέλα στράφηκε προς χώρες όπως η Ρωσία, η Κίνα και το Ιράν για στήριξη.

Από τον Σεπτέμβριο 2025, οι ΗΠΑ έχουν πραγματοποιήσει πέντε επιθέσεις σε πλοία κοντά στις ακτές της Βενεζουέλας, με τον τελευταίο βομβαρδισμό να σημειώνεται στις 14 Οκτωβρίου. Ο συνολικός απολογισμός φτάνει τους 27 νεκρούς, κυρίως ναυτικούς και τεχνικό προσωπικό. Η Ουάσινγκτον υποστηρίζει ότι τα σκάφη μετέφεραν ναρκωτικά και ανήκαν σε «ομάδες που σχετίζονται με εγκληματική δραστηριότητα», χωρίς να παρουσιάσει αποδείξεις. Η κυβέρνηση Μαδούρο καταγγέλλει τις επιθέσεις ως «εχθρικές ενέργειες» και «παραβίαση της εθνικής κυριαρχίας». Το βενεζουελανό Υπουργείο Άμυνας δημοσίευσε εικόνες από τα κατεστραμμένα πλοία, ενώ η κρατική τηλεόραση μετέδωσε στιγμιότυπα από τις τελετές των θυμάτων, ενισχύοντας το εθνικό αίσθημα αντίστασης.

Η απάντηση της Βενεζουέλας ήταν άμεση και αποφασιστική. Ο Νικολάς Μαδούρο ανακοίνωσε την ανάπτυξη 17.000 στρατιωτών στα σύνορα με την Κολομβία και τη Βραζιλία. Οι δυνάμεις περιλαμβάνουν επίλεκτες μονάδες, εθνοφρουρά και μηχανοκίνητα τάγματα, ενώ διεξάγονται ασκήσεις μεγάλης κλίμακας. Η κυβέρνηση δηλώνει ότι πρόκειται για «αμυντική ενίσχυση» απέναντι σε πιθανές απειλές ή προκλήσεις. Παράλληλα, εκπαιδεύονται πολίτες σε βασικές στρατιωτικές δεξιότητες, ενισχύοντας την ετοιμότητα για ενδεχόμενη σύρραξη. Η αντιπολίτευση καταγγέλλει την κίνηση ως «στρατιωτικοποίηση της κοινωνίας» και «αποπροσανατολισμό από την εσωτερική κρίση».

Από τις 16 Οκτωβρίου 2025, οι ΗΠΑ έχουν ξεκινήσει περιπολίες με βομβαρδιστικά B2 και ελικόπτερα ειδικών επιχειρήσεων σε απόσταση μικρότερη των 90 ναυτικών μιλίων από τις ακτές της Βενεζουέλας. Σύμφωνα με στρατιωτικούς αναλυτές, πρόκειται για προετοιμασία χτυπήματος εντός του εδάφους της χώρας, με στόχο φερόμενους διακινητές ναρκωτικών και στρατηγικές υποδομές. Η συσσώρευση 10.000 στρατιωτών, πλοίων και αεροσκαφών στην περιοχή ενισχύει τα σενάρια για επικείμενη στρατιωτική επιχείρηση.

Η κρίση έχει προκαλέσει παγκόσμια ανησυχία. Ο ΟΗΕ κάλεσε σε αποκλιμάκωση και σεβασμό του διεθνούς δικαίου, ενώ ο Οργανισμός Αμερικανικών Κρατών εμφανίζεται διχασμένος. Η Ρωσία καταδίκασε τις επιθέσεις των ΗΠΑ και έστειλε στρατιωτικούς συμβούλους στο Καράκας. Η Κίνα, αν και πιο συγκρατημένη, συνεχίζει να στηρίζει οικονομικά τη Βενεζουέλα και καλεί σε διάλογο. Η Κολομβία ενίσχυσε τις δικές της συνοριακές δυνάμεις, ενώ η Βραζιλία παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις, φοβούμενη προσφυγικά κύματα και αποσταθεροποίηση του Αμαζονίου.

Στις 11 Οκτωβρίου 2025, το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ συνεδρίασε εκτάκτως μετά από αίτημα της Βενεζουέλας, η οποία κατήγγειλε «στρατιωτική ανάπτυξη άνευ προηγουμένου» από τις ΗΠΑ στην Καραϊβική. Ο Βοηθός Γενικός Γραμματέας Μίροσλαβ Γέντζα προειδοποίησε για κλιμάκωση της έντασης και κάλεσε σε αποκλιμάκωση και διάλογο.

Η Βενεζουέλα, με τα μεγαλύτερα αποθέματα πετρελαίου στον κόσμο, βλέπει την παραγωγή της να μειώνεται λόγω κυρώσεων και εσωτερικής δυσλειτουργίας. Οι πρόσφατες εντάσεις έχουν προκαλέσει αύξηση στις διεθνείς τιμές πετρελαίου, ενώ η PDVSA δυσκολεύεται να εξάγει. Οι εμπορικές ροές στην Καραϊβική έχουν διαταραχθεί, με ελλείψεις αγαθών και αύξηση του πληθωρισμού.

Η κοινωνία παραμένει διχασμένη. Η αντιπολίτευση καταγγέλλει τον Μαδούρο για «πολεμική πρόκληση», ενώ οι υποστηρικτές του τον βλέπουν ως σύμβολο αντίστασης. Η οικονομική κρίση, οι ελλείψεις και η καταστολή έχουν οδηγήσει σε μαζική μετανάστευση. Πάνω από 7 εκατομμύρια Βενεζουελανοί έχουν εγκαταλείψει τη χώρα, κυρίως προς την Κολομβία και τη Βραζιλία.

Η αντιπαράθεση συνοδεύεται από έντονη προπαγάνδα και παραπληροφόρηση. Τα κρατικά μέσα της Βενεζουέλας παρουσιάζουν τις επιθέσεις ως «απόπειρα εισβολής», ενώ τα αμερικανικά μέσα επικεντρώνονται στη «διακίνηση ναρκωτικών». Υπάρχουν αναφορές για κυβερνοεπιθέσεις σε στρατιωτικά δίκτυα, με εκατέρωθεν κατηγορίες για ψηφιακή υπονόμευση.

Δημοσιεύματα αναφέρουν ότι ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ έχει δώσει εντολή σε υπηρεσίες πληροφοριών για επιχειρήσεις αποσταθεροποίησης στο εσωτερικό της Βενεζουέλας. Υπάρχουν αναφορές για επικήρυξη του Νικολάς Μαδούρο, με στόχο την απομάκρυνσή του από την εξουσία και την εγκατάσταση φιλοδυτικής κυβέρνησης.

Η Βενεζουέλα εξετάζει προσφυγή στο Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο για «εγκλήματα πολέμου». Οι διπλωματικές σχέσεις με τις ΗΠΑ είναι ήδη περιορισμένες, και η πλήρης διακοπή θεωρείται πιθανή. Η απομόνωση της Βενεζουέλας ενισχύεται, ενώ οι δίαυλοι επικοινωνίας κλείνουν.

Η κατάσταση παραμένει εξαιρετικά τεταμένη. Οι ΗΠΑ συνεχίζουν τις ναυτικές επιχειρήσεις, ενώ η Βενεζουέλα ενισχύει τη στρατιωτική της παρουσία. Διεθνείς παρατηρητές εκφράζουν φόβους για στρατιωτική σύγκρουση, με την Καραϊβική να μετατρέπεται σε πεδίο γεωπολιτικής αντιπαράθεσης. Η Λατινική Αμερική παρακολουθεί με αγωνία, καθώς η κρίση απειλεί να επεκταθεί πέρα από τα σύνορα των δύο χωρών.

Η ένταση δεν περιορίζεται μόνο σε στρατιωτικό επίπεδο. Οι διπλωματικές κινήσεις, οι πληροφοριακές επιχειρήσεις και οι οικονομικές πιέσεις συνθέτουν ένα σκηνικό πολυεπίπεδης αντιπαράθεσης. Η Βενεζουέλα, απομονωμένη από τη Δύση αλλά ενισχυμένη από συμμαχίες με χώρες όπως η Ρωσία και η Κίνα, επιχειρεί να διατηρήσει την κυριαρχία της και να αποκρούσει κάθε εξωτερική απειλή. Οι ΗΠΑ, από την πλευρά τους, επιδιώκουν να περιορίσουν την επιρροή του Μαδούρο και να επαναφέρουν τη Βενεζουέλα σε φιλοδυτική τροχιά.

Το επόμενο διάστημα αναμένεται κρίσιμο. Η στρατιωτική συγκέντρωση στην περιοχή, οι δηλώσεις υψηλόβαθμων αξιωματούχων και οι κινήσεις σε διπλωματικό επίπεδο δείχνουν ότι η σύγκρουση μπορεί να λάβει πιο άμεση μορφή. Η διεθνής κοινότητα καλείται να παρέμβει, όχι μόνο για να αποτρέψει μια πολεμική αναμέτρηση, αλλά και για να προωθήσει μια βιώσιμη λύση που θα επαναφέρει τη σταθερότητα στην περιοχή.

Πηγή φωτογραφίας 1: newmoney.gr
Πηγή φωτογραφίας 2: protagon.gr
Πηγή φωτογραφίας 3: tovima.gr