Η διάρκεια της ημέρας στη Γη δεν είναι τόσο σταθερή όσο θεωρούνταν επί δεκαετίες. Νέα επιστημονική μελέτη από το Πανεπιστήμιο της Βιέννης και το ETH Ζυρίχης καταγράφει ότι η υπερθέρμανση του πλανήτη επιβραδύνει την περιστροφή της Γης, επιμηκύνοντας το 24ωρο με ρυθμό που δεν έχει παρατηρηθεί τα τελευταία 3,6 εκατομμύρια χρόνια.

Πώς η κλιματική αλλαγή επηρεάζει την περιστροφή της Γης
Σύμφωνα με τους ερευνητές, η τήξη των παγετώνων και των πολικών στρωμάτων πάγου μεταφέρει τεράστιες ποσότητες μάζας από τις πολικές περιοχές προς τους ωκεανούς. Το νερό κατανέμεται πιο κοντά στον ισημερινό, μεταβάλλοντας την κατανομή μάζας του πλανήτη και επιβραδύνοντας την περιστροφή του.

Η διαδικασία αυτή παρομοιάζεται με έναν καλλιτέχνη πατινάζ: όταν τεντώνει τα χέρια του, η περιστροφή του επιβραδύνεται. Αντίστοιχα, όταν η μάζα της Γης απομακρύνεται από τον άξονά της, η περιστροφή γίνεται πιο αργή.

Οι επιστήμονες υπολογίζουν ότι η ημέρα επιμηκύνεται σήμερα κατά 1,33 χιλιοστά του δευτερολέπτου ανά αιώνα, εξαιτίας της κλιματικής αλλαγής.

Η ενέργεια πίσω από την αλλαγή
Η μεταβολή αυτή, αν και ανεπαίσθητη για τον άνθρωπο, απαιτεί τη μετακίνηση περίπου 1.000 γιγατόνων πάγου και νερού από τις πολικές περιοχές προς τους ωκεανούς. Οι ερευνητές συγκρίνουν την ενέργεια που απαιτείται για αυτή τη μετατόπιση με εκείνη ενός σεισμού μεγέθους 9 Ρίχτερ, όχι ως προς την καταστροφικότητα, αλλά ως προς τις πλανητικές δυνάμεις που απαιτούνται για να αλλάξει η περιστροφή της Γης.

Τι αποκαλύπτει η γεωλογική ιστορία
Για να διαπιστώσουν αν παρόμοιες αλλαγές έχουν συμβεί στο παρελθόν, οι επιστήμονες ανέλυσαν απολιθωμένα υπολείμματα βενθονικών τρηματοφόρων – μικροσκοπικών θαλάσσιων οργανισμών των οποίων η χημική σύσταση αποτυπώνει αρχαίες μεταβολές της στάθμης της θάλασσας. Με τη βοήθεια σύγχρονων κλιματικών δεδομένων και μοντέλων μηχανικής μάθησης, ανακατασκεύασαν τις αλλαγές στην περιστροφή της Γης τα τελευταία 3,6 εκατομμύρια χρόνια.

Το συμπέρασμα: η σημερινή επιβράδυνση ξεχωρίζει στο γεωλογικό αρχείο. Μόνο μία παρόμοια περίοδος εντοπίστηκε περίπου δύο εκατομμύρια χρόνια πριν, όταν εκτεταμένο λιώσιμο παγετώνων είχε επίσης επηρεάσει την περιστροφή της Γης. Ωστόσο, η τρέχουσα τάση θεωρείται ασυνήθιστη, καθώς οφείλεται κυρίως στην ανθρωπογενή υπερθέρμανση.

Οι επιστήμονες πίσω από τη μελέτη
Η έρευνα υπογράφεται από τον Mostafa Kiani Shahvandi του Πανεπιστημίου της Βιέννης και τον Benedikt Soja του ETH Ζυρίχης. Οι δύο επιστήμονες έχουν δημοσιεύσει σειρά μελετών που τεκμηριώνουν ότι η κλιματική αλλαγή του 21ου αιώνα έχει ήδη σημαντική επίδραση στη διάρκεια της ημέρας.

Γιατί έχει σημασία η επιμήκυνση της ημέρας
Η επιμήκυνση της ημέρας, αν και ανεπαίσθητη για την ανθρώπινη εμπειρία, έχει κρίσιμη σημασία για τα σύγχρονα συστήματα ακριβείας. Η λειτουργία των δορυφορικών συστημάτων πλοήγησης βασίζεται σε εξαιρετικά ακριβείς χρονικές μετρήσεις, καθώς ακόμη και ελάχιστες αποκλίσεις μπορούν να επηρεάσουν τον υπολογισμό θέσης και ταχύτητας.

Παρόμοια ευαισθησία παρουσιάζουν και τα δίκτυα GPS, τα οποία απαιτούν συγχρονισμό σε επίπεδο νανοδευτερολέπτου. Η παραμικρή μεταβολή στη διάρκεια της ημέρας μπορεί να δημιουργήσει σφάλματα που επηρεάζουν εφαρμογές πλοήγησης, χαρτογράφησης και γεωδαισίας.

Οι τηλεπικοινωνίες εξαρτώνται επίσης από ακριβή χρονικά πρωτόκολλα για τη μετάδοση δεδομένων. Ακόμη και μικρές χρονικές αποκλίσεις μπορούν να προκαλέσουν ασυμβατότητες μεταξύ δικτύων, επηρεάζοντας την ποιότητα και την αξιοπιστία των υπηρεσιών.

Τέλος, οι διαστημικές αποστολές απαιτούν απόλυτη ακρίβεια στον υπολογισμό τροχιών και χρονισμού. Η μεταβολή της περιστροφής της Γης, όσο μικρή κι αν είναι, μπορεί να επηρεάσει τον σχεδιασμό και την εκτέλεση αποστολών που βασίζονται σε ακριβείς πλανητικές παραμέτρους.

Πηγή φωτογραφίας 1: parallaximag.gr
Πηγή φωτογραφίας 2: efsyn.gr
Πηγή φωτογραφίας 3: sigmalive.com