Η Βουλγαρία εισέρχεται σε νέα φάση πολιτικής κρίσης μετά την παραίτηση του πρωθυπουργού Ρόσεν Ζελιάζκοφ στις 11 Δεκεμβρίου 2025, λίγα λεπτά πριν από την προγραμματισμένη ψηφοφορία πρότασης μομφής στο κοινοβούλιο. Η παραίτηση ανακοινώθηκε σε τηλεοπτικό διάγγελμα, υπό την πίεση δεκάδων χιλιάδων διαδηλωτών που συγκεντρώθηκαν στη Σόφια και σε άλλες πόλεις, καταγγέλλοντας την κυβερνητική πολιτική και τη φερόμενη αποτυχία αντιμετώπισης της διαφθοράς.

Ιστορικό της εξέλιξης
Οι διαδηλώσεις ξεκίνησαν στις 20 Νοεμβρίου 2025, με αιτήματα για διαφάνεια και κάθαρση του πολιτικού συστήματος. Σταδιακά, οι κινητοποιήσεις απέκτησαν μαζικό χαρακτήρα, με συμμετοχή εργαζομένων, φοιτητών και συνταξιούχων, οι οποίοι κατήγγειλαν την αδυναμία της κυβέρνησης να προχωρήσει σε μεταρρυθμίσεις. Στις 10 Δεκεμβρίου 2025, η Σόφια κατέγραψε τη μεγαλύτερη συγκέντρωση, με πάνω από 50.000 πολίτες να απαιτούν την παραίτηση της κυβέρνησης, ενώ στη Φιλιππούπολη συμμετείχαν περίπου 20.000 διαδηλωτές. Η πίεση κορυφώθηκε με την κατάθεση πρότασης μομφής στη Βουλή, η οποία θα συζητούνταν στις 11 Δεκεμβρίου. Η παραίτηση του Ζελιάζκοφ ήρθε λίγο πριν την έναρξη της διαδικασίας, αποτρέποντας την κοινοβουλευτική καταγραφή της πτώσης.

Δηλώσεις και κατηγορίες
Ο πρωθυπουργός Ρόσεν Ζελιάζκοφ, στο τηλεοπτικό του διάγγελμα, ανέφερε χαρακτηριστικά: «Η παραίτηση είναι πράξη ευθύνης απέναντι στον λαό και στους θεσμούς. Δεν μπορώ να αγνοήσω τη φωνή των πολιτών που ζητούν αλλαγή». Οι διαδηλωτές, μέσω συνθημάτων και δημόσιων τοποθετήσεων, κατήγγειλαν «συστηματική διαφθορά» και «αδυναμία της κυβέρνησης να επιβάλει θεσμική λογοδοσία». Ο ηγέτης της αντιπολίτευσης, Ιβάν Κοστόφ, δήλωσε ότι «η κυβέρνηση απέτυχε να διαχειριστεί την οικονομική πολιτική και να προετοιμάσει τη χώρα για την ένταξη στο ευρώ». Παράλληλα, ο ηγέτης του Σοσιαλιστικού Κόμματος, Κίριλ Ντόμπρεφ, τόνισε ότι «η χώρα χρειάζεται ένα νέο κοινωνικό συμβόλαιο που θα εγγυηθεί διαφάνεια και ανάπτυξη». Οργανώσεις πολιτών και συνδικάτα χαρακτήρισαν την παραίτηση «νίκη της κοινωνίας απέναντι στην αδιαφάνεια».

Οικονομική συγκυρία
Η κρίση σημειώνεται σε κομβικό χρονικό σημείο, καθώς η Βουλγαρία αναμένεται να ενταχθεί στην ευρωζώνη την 1η Ιανουαρίου 2026. Η πολιτική αστάθεια δημιουργεί ανησυχία στις αγορές και στους ευρωπαϊκούς θεσμούς για την τήρηση του χρονοδιαγράμματος. Ο υπουργός Οικονομικών, Νικολάι Πετρόφ, είχε δηλώσει λίγες ημέρες πριν ότι «η ένταξη στο ευρώ απαιτεί σταθερότητα και εμπιστοσύνη στους θεσμούς». Η παραίτηση του πρωθυπουργού ενδέχεται να καθυστερήσει τεχνικές διαδικασίες, ενώ οι διεθνείς οίκοι αξιολόγησης παρακολουθούν στενά τις εξελίξεις. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, μέσω εκπροσώπου της, ανέφερε ότι «η Βουλγαρία παραμένει σε τροχιά ένταξης, αλλά η πολιτική σταθερότητα είναι κρίσιμη». Παράλληλα, οικονομολόγοι επισημαίνουν ότι ο πληθωρισμός, που κυμαίνεται στο 6,2%, και η ανεργία στο 5,8%, αποτελούν πρόσθετους παράγοντες κοινωνικής δυσαρέσκειας.

Επόμενα βήματα
Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, Ρούμεν Ράντεφ, αναμένεται να αναθέσει διερευνητικές εντολές για σχηματισμό νέας κυβέρνησης. Αν δεν υπάρξει πλειοψηφία, θα συγκροτηθεί υπηρεσιακή κυβέρνηση και θα προκηρυχθούν πρόωρες εκλογές εντός του πρώτου τριμήνου του 2026. Τα κόμματα καλούνται να καταθέσουν προτάσεις για μέτρα κατά της διαφθοράς, ώστε να αποκατασταθεί η εμπιστοσύνη των πολιτών. Ο ηγέτης του Σοσιαλιστικού Κόμματος, Κίριλ Ντόμπρεφ, δήλωσε ότι «η χώρα χρειάζεται ένα νέο κοινωνικό συμβόλαιο που θα εγγυηθεί διαφάνεια και ανάπτυξη». Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις, με στόχο να διασφαλιστεί η ομαλή ένταξη της χώρας στο ευρώ, ενώ ήδη έχουν προγραμματιστεί συναντήσεις στις Βρυξέλλες για την αξιολόγηση της κατάστασης. Παράλληλα, διεθνή μέσα ενημέρωσης καταγράφουν την κρίση ως μία από τις σημαντικότερες εξελίξεις στα Βαλκάνια, με άμεσες επιπτώσεις στην περιφερειακή σταθερότητα.

Η παραίτηση του πρωθυπουργού Ρόσεν Ζελιάζκοφ στις 11 Δεκεμβρίου 2025 δεν αποτελεί μεμονωμένο γεγονός αλλά κορύφωση μιας παρατεταμένης πολιτικής κρίσης. Σύμφωνα με δημοσκοπήσεις που δημοσιεύθηκαν στις αρχές Δεκεμβρίου, η εμπιστοσύνη προς την κυβέρνηση είχε μειωθεί στο 22%, ενώ το 68% των πολιτών δήλωνε ότι θεωρεί τη διαφθορά το μεγαλύτερο πρόβλημα της χώρας. Οι διαδηλώσεις οργανώθηκαν από κοινωνικά κινήματα και συνδικάτα, με συμμετοχή φοιτητικών οργανώσεων και επαγγελματικών ενώσεων, οι οποίες κατήγγειλαν την αύξηση του κόστους ζωής και την αδυναμία της κυβέρνησης να στηρίξει τα χαμηλά εισοδήματα. Παράλληλα, διεθνείς αντιδράσεις καταγράφηκαν από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, με τον επίτροπο Οικονομικών Υποθέσεων να τονίζει ότι «η πολιτική σταθερότητα είναι απαραίτητη για την ένταξη στο ευρώ». Στα Βαλκάνια, κυβερνήσεις γειτονικών χωρών όπως η Ρουμανία και η Ελλάδα παρακολουθούν στενά τις εξελίξεις, εκφράζοντας ανησυχία για πιθανές επιπτώσεις στην περιφερειακή συνεργασία και την οικονομική σταθερότητα.

Πηγή φωτογραφίας 1: rferl.org
Πηγή φωτογραφίας 2: kathimerini.com
Πηγή φωτογραφίας 3: brusselstimes.com