Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δημοσιοποίησε νέα μελέτη για την πορεία των οικονομικών δεικτών στην Ελλάδα, καταγράφοντας αρνητική εξέλιξη στους πραγματικούς μισθούς για το 2025 και επισημαίνοντας εννέα σημεία προειδοποίησης, τις λεγόμενες «κίτρινες κάρτες». Τα στοιχεία συγκρίνουν την ελληνική οικονομία με τον μέσο όρο της Ευρωζώνης, αναδεικνύοντας υστέρηση σε κρίσιμους δείκτες που αφορούν την ανταγωνιστικότητα, την παραγωγικότητα και τη βιωσιμότητα του χρέους. Η παρουσίαση πραγματοποιήθηκε στην πρωινή ενημερωτική εκπομπή του τηλεοπτικού σταθμού OPEN από τον οικονομικό σύμβουλο Ιωάννη Χατζησαλάτα. Το Insideworld καταγράφει το ιστορικό της μελέτης, τα αποτελέσματα που προκύπτουν, τις επισημάνσεις της Κομισιόν και τις αντιδράσεις που ακολούθησαν.

Ιστορικό και πηγή της μελέτης
Η ανάλυση στηρίζεται στη βάση δεδομένων AMECO της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, η οποία αποτελεί το βασικό εργαλείο παρακολούθησης των μακροοικονομικών μεγεθών των κρατών-μελών. Η συγκεκριμένη βάση χρησιμοποιείται για την κατάρτιση των ετήσιων εκθέσεων του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου, όπου αξιολογούνται οι οικονομικές επιδόσεις κάθε χώρας σε σχέση με τον μέσο όρο της Ευρωζώνης. Η Κομισιόν, μέσα από αυτήν τη διαδικασία, καταγράφει αποκλίσεις, εντοπίζει κινδύνους και εκδίδει προειδοποιήσεις που λειτουργούν ως μηχανισμός έγκαιρης παρέμβασης. Στην περίπτωση της Ελλάδας, η μελέτη του 2025 ανέδειξε αρνητική μεταβολή στους πραγματικούς μισθούς και εννέα σημεία υστέρησης, τα οποία συνιστούν προειδοποιήσεις για την πορεία της οικονομίας.

Βασικά ευρήματα για τους πραγματικούς μισθούς
Η Ελλάδα εμφανίζει αρνητική μεταβολή στους πραγματικούς μισθούς το 2025, με μείωση κατά −1,94% σε σχέση με το 2021. Η πορεία των ετών δείχνει έντονη πτώση το 2022 με −3,8%, περαιτέρω μείωση το 2023 με −0,9%, μερική ανάκαμψη το 2024 με +2,3%, και οριακή βελτίωση το 2025 με +0,7%. Παρά την ανάκαμψη, η σωρευτική απώλεια της διετίας 2022–2023 δεν έχει καλυφθεί πλήρως. Σε επίπεδο Ευρωζώνης, η συνολική μεταβολή των πραγματικών μισθών εμφανίζεται θετική, γεγονός που καταδεικνύει την υστέρηση της Ελλάδας έναντι του ευρωπαϊκού μέσου όρου. Η αγοραστική δύναμη των νοικοκυριών παραμένει μειωμένη, με αποτέλεσμα να περιορίζεται η κατανάλωση και να αυξάνεται η πίεση στα ευάλωτα στρώματα.

Οι «9 κίτρινες κάρτες» της Κομισιόν
Η Κομισιόν εντόπισε εννέα σημεία προειδοποίησης για την ελληνική οικονομία. Το πρώτο αφορά το δημόσιο χρέος, το οποίο παραμένει σε επίπεδα άνω του 160% του ΑΕΠ, εγείροντας ερωτήματα για τη βιωσιμότητά του. Το δεύτερο σχετίζεται με το ιδιωτικό χρέος νοικοκυριών και επιχειρήσεων, που υπερβαίνει το 100% του διαθέσιμου εισοδήματος, δυσχεραίνοντας την πρόσβαση σε χρηματοδότηση. Το τρίτο σημείο αφορά τον τρέχοντα λογαριασμό, όπου το έλλειμμα παραμένει κοντά στο −7% του ΑΕΠ, δείχνοντας εξάρτηση από εισαγωγές και ξένη χρηματοδότηση. Το τέταρτο αφορά την καθαρή διεθνή επενδυτική θέση, η οποία παραμένει αρνητική στο −140% του ΑΕΠ, καταδεικνύοντας περιορισμένη εξωστρέφεια. Το πέμπτο σημείο αφορά το μοναδιαίο κόστος εργασίας, το οποίο αυξήθηκε κατά +2,5% σε σχέση με τον μέσο όρο της Ευρωζώνης, μειώνοντας την ανταγωνιστικότητα. Το έκτο αφορά το μερίδιο εξαγωγών στην παγκόσμια αγορά, που παραμένει κάτω από το 2%, δείχνοντας χαμηλή διείσδυση. Το έβδομο αφορά την αγορά εργασίας, όπου η ανεργία παραμένει στο 10%, υψηλότερη από τον μέσο όρο της Ευρωζώνης. Το όγδοο αφορά τις τιμές κατοικίας, οι οποίες αυξήθηκαν κατά +8% σε ετήσια βάση, δημιουργώντας κινδύνους υπερτίμησης. Τέλος, το ένατο αφορά τις επενδύσεις και την παραγωγικότητα, όπου οι επενδύσεις παραμένουν στο 11% του ΑΕΠ, χαμηλότερα από τον μέσο όρο της Ευρωζώνης που βρίσκεται στο 20%.

Ανάλυση και κοινωνικός αντίκτυπος
Η μείωση των πραγματικών μισθών κατά −1,94% σε σχέση με το 2021 έχει άμεσο αντίκτυπο στην καθημερινότητα των πολιτών, καθώς περιορίζει την κατανάλωση και αυξάνει τον κίνδυνο φτώχειας. Η υστέρηση σε ανταγωνιστικότητα και παραγωγικότητα, με μοναδιαίο κόστος εργασίας αυξημένο κατά +2,5% και επενδύσεις στο 11% του ΑΕΠ, επηρεάζει αρνητικά τις εξαγωγές και την ανάπτυξη. Οι προειδοποιήσεις για χρέος και εξωτερικές ανισορροπίες, με δημόσιο χρέος στο 160% του ΑΕΠ και έλλειμμα τρέχοντος λογαριασμού στο −7% του ΑΕΠ, δυσχεραίνουν την πρόσβαση σε χρηματοδότηση. Η κοινωνική συνοχή δοκιμάζεται, με ανεργία στο 10% και αυξημένες πιέσεις σε ευάλωτα στρώματα, ενώ η μετανάστευση εργατικού δυναμικού ενισχύεται. Οι πολίτες βιώνουν την αίσθηση στασιμότητας, ενώ οι επιχειρήσεις αντιμετωπίζουν δυσκολίες στην προσαρμογή τους στις νέες συνθήκες.

Εκτιμήσεις και προοπτικές
Η Κομισιόν προβλέπει οριακή ανάκαμψη των πραγματικών μισθών το 2026, με αύξηση κατά +1,1%, χωρίς όμως να καλύπτεται πλήρως η απώλεια της προηγούμενης περιόδου. Ο Ιωάννης Χατζησαλάτας τόνισε την ανάγκη για άμεσες παρεμβάσεις ώστε να αντιστραφεί η αρνητική πορεία, επισημαίνοντας ότι η χώρα δεν μπορεί να παραμείνει σε τροχιά υστέρησης. Ο Γιάννης Χατζηθεοδοσίου επισήμανε ότι οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις δυσκολεύονται να ανταποκριθούν στο αυξημένο κόστος λειτουργίας, το οποίο έχει αυξηθεί κατά περίπου +12% σε σχέση με το 2021, γεγονός που επηρεάζει άμεσα την απασχόληση και την ανάπτυξη. Σύμφωνα με τα στοιχεία, η ανεργία παραμένει στο 10%, ενώ η συμμετοχή στην αγορά εργασίας είναι χαμηλότερη κατά −3% σε σχέση με τον μέσο όρο της Ευρωζώνης. Οι επενδύσεις παραμένουν στο 11% του ΑΕΠ, όταν ο μέσος όρος της Ευρωζώνης βρίσκεται στο 20%, στοιχείο που καταδεικνύει την υστέρηση της χώρας στην παραγωγική ανασυγκρότηση.

Η Κομισιόν προβλέπει ότι το 2026 οι πραγματικοί μισθοί θα αυξηθούν κατά +1,1%, ωστόσο η σωρευτική μεταβολή από το 2021 έως το 2026 θα παραμείνει χαμηλή, περίπου στο +0,8%, γεγονός που δεν αναιρεί το πλήγμα των προηγούμενων ετών. Η καθαρή διεθνής επενδυτική θέση της χώρας παραμένει αρνητική στο −140% του ΑΕΠ, ενώ το έλλειμμα τρέχοντος λογαριασμού εκτιμάται ότι θα παραμείνει κοντά στο −6% του ΑΕΠ το 2026.

Οι εκτιμήσεις συγκλίνουν στο ότι η Ελλάδα χρειάζεται συντονισμένες πολιτικές για να αντιμετωπίσει τις προειδοποιήσεις και να επανέλθει σε τροχιά σύγκλισης με την Ευρωζώνη. Η Κομισιόν επισημαίνει ότι η χώρα πρέπει να ενισχύσει την παραγωγικότητα, να μειώσει το κόστος εργασίας και να αυξήσει τις επενδύσεις, ώστε να μπορέσει να καλύψει το χάσμα με τον ευρωπαϊκό μέσο όρo.

Πηγή: economy-finance.ec.europa.eu
Πηγή φωτογραφίας 1: insider.gr
Πηγή φωτογραφίας 2: liberal.gr
Πηγή φωτογραφίας 3: economistas.gr
Πηγή φωτογραφίας 4: bankingnews.gr