Η καταψυξη ωαρίων αποτελεί μία από τις πιο συζητημένες εξελίξεις της αναπαραγωγικής ιατρικής, καθώς συνδέεται τόσο με ιατρικούς όσο και με κοινωνικούς παράγοντες. Η μέθοδος, που εφαρμόζεται σε εξειδικευμένα κέντρα γονιμότητας, δίνει τη δυνατότητα στις γυναίκες να διατηρήσουν τη γονιμότητά τους για μελλοντική χρήση, είτε λόγω ιατρικών αναγκών όπως θεραπείες που επηρεάζουν τις ωοθήκες, είτε για κοινωνικούς λόγους που σχετίζονται με τον προγραμματισμό της ζωής τους. Στην Ελλάδα και διεθνώς, επιστημονικοί φορείς, κλινικές και ερευνητικά ιδρύματα καταγράφουν αυξανόμενο ενδιαφέρον γύρω από την πρακτική αυτή, ενώ παράλληλα δημοσιεύονται στατιστικά στοιχεία και επίσημες εκθέσεις που αποτυπώνουν την τάση. Το ρεπορτάζ εξετάζει τα δεδομένα, τις δηλώσεις ειδικών, τις κοινωνικές προεκτάσεις και τις τρέχουσες εξελίξεις γύρω από το ζήτημα, καταγράφοντας την εικόνα που διαμορφώνεται σήμερα.

Τι είναι και πώς λειτουργεί η καταψυξη ωαρίων
Η καταψυξη ωαρίων είναι η διαδικασία κατά την οποία τα ωάρια συλλέγονται από τις ωοθήκες, υποβάλλονται σε ειδική επεξεργασία και αποθηκεύονται σε πολύ χαμηλές θερμοκρασίες, ώστε να μπορούν να χρησιμοποιηθούν σε μελλοντικό χρόνο. Η τεχνική βασίζεται σε πρωτόκολλα διέγερσης των ωοθηκών και στη μέθοδο της υαλοποίησης, που έχει βελτιώσει σημαντικά την ποιότητα και τη βιωσιμότητα των ωαρίων. Η καταλληλότερη χρονική περίοδος για την καταψυξη θεωρείται μεταξύ 28 και 35 ετών, καθώς μετά την ηλικία των 35 η ποιότητα των ωαρίων μειώνεται αισθητά. Η μέθοδος εφαρμόζεται τόσο για ιατρικούς λόγους, όπως σε περιπτώσεις καρκίνου, ενδομητρίωσης ή επεμβάσεων στις ωοθήκες, όσο και για κοινωνικούς λόγους που σχετίζονται με τον προγραμματισμό της ζωής και της μητρότητας.

Ιατρικά οφέλη
Η καταψυξη ωαρίων προσφέρει σημαντικά πλεονεκτήματα σε γυναίκες που αντιμετωπίζουν ασθένειες ή θεραπείες που επηρεάζουν τη γονιμότητα. Σε περιπτώσεις χημειοθεραπείας ή ακτινοβολίας, η μέθοδος λειτουργεί ως μέσο διασφάλισης της μελλοντικής δυνατότητας τεκνοποίησης. Παράλληλα, η εξέλιξη των πρωτοκόλλων υαλοποίησης έχει αυξήσει τα ποσοστά επιβίωσης και γονιμοποίησης των ωαρίων, γεγονός που ενισχύει την αποτελεσματικότητα της διαδικασίας. Η ηλικία παραμένει καθοριστικός παράγοντας, καθώς η καταψυξη σε νεότερη ηλικία συνδέεται με καλύτερη ποιότητα ωαρίων και υψηλότερες πιθανότητες ζώντων γεννήσεων. Η μέθοδος έχει ενταχθεί σε διεθνείς κατευθυντήριες οδηγίες υποβοηθούμενης αναπαραγωγής, με σαφείς κανόνες για την ασφάλεια και την τυποποίηση της διαδικασίας.

Κοινωνικές διαστάσεις
Η κοινωνική καταψυξη ωαρίων αναδεικνύεται ως μέσο ελευθερίας και επιλογής για τις γυναίκες. Επιτρέπει τον προγραμματισμό της μητρότητας σε συνδυασμό με σπουδές, καριέρα ή άλλες προσωπικές συνθήκες, χωρίς να περιορίζεται το παράθυρο γονιμότητας. Στη σύγχρονη κοινωνία, η μέθοδος αντιμετωπίζεται ως τρόπος μείωσης του άγχους που προκαλεί η ηλικιακή πίεση, προσφέροντας αίσθηση ελέγχου και αυτονομίας. Στατιστικά στοιχεία δείχνουν αυξανόμενο ενδιαφέρον από γυναίκες ηλικίας 30–35 ετών, αλλά και από νεότερες ηλικίες που βλέπουν την καταψυξη ως στρατηγική διατήρησης γονιμότητας ενόψει επαγγελματικών ή προσωπικών στόχων.

Δηλώσεις επιστημόνων
Ειδικοί στην Ελλάδα και διεθνώς επισημαίνουν ότι η καταψυξη ωαρίων είναι πιο αποτελεσματική όταν πραγματοποιείται σε νεότερη ηλικία. Ο Π. Ψαθάς, από το Institute of Life – ΙΑΣΩ, έχει δηλώσει ότι η κοινωνική καταψυξη προσφέρει στις γυναίκες ευελιξία ζωής και δυνατότητα προγραμματισμού, υπό την προϋπόθεση ότι οι προσδοκίες παραμένουν ρεαλιστικές. Παράλληλα, κλινικές και επιστημονικοί φορείς δημοσιεύουν ενημερωτικό υλικό, επισημαίνοντας τις ενδείξεις, τους κινδύνους και τις βέλτιστες πρακτικές που πρέπει να ακολουθούνται.

Στατιστικές και έρευνες
Παγκόσμιες και εθνικές μελέτες καταγράφουν αύξηση της ζήτησης για κοινωνικούς λόγους. Στην Ελλάδα, το ενδιαφέρον εντοπίζεται κυρίως σε γυναίκες ηλικίας 30–35 ετών, ενώ τα τελευταία χρόνια παρατηρείται στροφή και σε νεότερες ηλικίες, μεταξύ 20 και 30 ετών. Ερευνητικά δεδομένα δείχνουν ότι η καταψυξη πριν από την ηλικία των 37 ετών αυξάνει σημαντικά τις πιθανότητες επιτυχίας, καθώς τα ωάρια διατηρούν καλύτερη ποιότητα και προοπτική μελλοντικής τεκνοποίησης.

Η καταψυξη ωαρίων προσφέρεται στην Ελλάδα από αδειοδοτημένα κέντρα υποβοηθούμενης αναπαραγωγής, τα οποία συμμορφώνονται με την εθνική και ευρωπαϊκή νομοθεσία. Οι διαδικασίες διέπονται από ποιοτικά πρότυπα εργαστηρίων και ελέγχονται από αρμόδιους φορείς. Επιστημονικές εταιρείες και κλινικές ενημερώνουν τις γυναίκες για τις ενδείξεις, τους κινδύνους και τις βέλτιστες πρακτικές, προάγοντας την υπεύθυνη πληροφόρηση και την τεκμηριωμένη συναίνεση.

Κόστος και πρόσβαση
Το κόστος της καταψυξης ωαρίων διαφοροποιείται ανάλογα με το κέντρο και τις υπηρεσίες που προσφέρονται, ενώ περιλαμβάνει τόσο τη διαδικασία συλλογής και αποθήκευσης όσο και τη μελλοντική χρήση. Στη διεθνή συζήτηση έχει εμφανιστεί το ζήτημα των εργοδοτικών παροχών, με ορισμένες εταιρείες να καλύπτουν το κόστος για τις εργαζόμενες, αν και στην Ελλάδα η πρακτική αυτή δεν είναι καθολική. Η απόφαση παραμένει ατομική και καθοδηγείται από ιατρικούς και προσωπικούς παράγοντες.

Πού βρισκόμαστε σήμερα
Στη σημερινή κοινωνία, η καταψυξη ωαρίων αναγνωρίζεται ως μέσο ελευθερίας, με έμφαση στην ενημέρωση και τον ρεαλισμό. Νεότερες επιστημονικές αναφορές επιβεβαιώνουν τα οφέλη της μεθόδου και συστήνουν την έγκαιρη δράση για καλύτερα αποτελέσματα. Οι ειδικοί προειδοποιούν ότι η καταψυξη δεν αποτελεί εγγύηση, αλλά αυξάνει τις πιθανότητες μελλοντικής τεκνοποίησης. Οι εξελίξεις συνεχίζουν να καταγράφονται σε εθνικό και διεθνές επίπεδο, με την πρακτική να παραμένει στο επίκεντρο της επιστημονικής και κοινωνικής ατζέντας.

Πηγή φωτογραφίας 1: screenrant.com
Πηγή φωτογραφίας 2: theguardian.com
Πηγή φωτογραφίας 3: today.com