Ένα από τα πιο κρίσιμα αεροσκάφη έγκαιρης προειδοποίησης των ΗΠΑ, τύπου E‑3 Sentry AWACS, καταστράφηκε ολοσχερώς από ιρανικό πλήγμα στη βάση Prince Sultan Air Base στη Σαουδική Αραβία, κατά τη διάρκεια συντονισμένης επίθεσης με βαλλιστικούς πυραύλους και drones. Το περιστατικό σημειώθηκε τις πρώτες πρωινές ώρες της 27ης Μαρτίου 2026, περίπου 60 μίλια νότια του Ριάντ.

Το αεροσκάφος κομμένο στα δύο – Πλήρης καταστροφή του ραντάρ
Φωτογραφίες και βίντεο που κυκλοφόρησαν στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης δείχνουν το E‑3 Sentry κυριολεκτικά κομμένο στα δύο, με τον χαρακτηριστικό θόλο του ραντάρ να έχει αποκοπεί και το πίσω τμήμα της ατράκτου να έχει καταρρεύσει. Οι εικόνες επιβεβαιώνουν ότι το αεροσκάφος επλήγη ενώ βρισκόταν στο έδαφος, με το πλήγμα να προκαλεί ολοκληρωτική καταστροφή.

Σύμφωνα με πηγή που επικαλείται το Bloomberg, το αεροσκάφος επλήγη από ιρανικό πύραυλο ενώ βρισκόταν στο έδαφος, με αποτέλεσμα να καταστραφεί ολοσχερώς. Η ίδια πηγή δεν κατονομάζεται λόγω της ευαισθησίας των στρατιωτικών επιχειρήσεων.

Πρόκειται για την πρώτη επιβεβαιωμένη πολεμική απώλεια αεροσκάφους τύπου E‑3 Sentry στην ιστορία των επιχειρήσεων των ΗΠΑ.

Τραυματισμοί Αμερικανών στρατιωτών και ζημιές σε άλλα αεροσκάφη
Από την επίθεση τραυματίστηκαν 10 έως 12 Αμερικανοί στρατιώτες, με τουλάχιστον δύο να νοσηλεύονται σε σοβαρή κατάσταση. Άλλες αναφορές ανεβάζουν τον αριθμό των τραυματιών σε 12–15.

Εκτός από το AWACS, ζημιές υπέστησαν και αεροσκάφη εναέριου ανεφοδιασμού KC‑135 Stratotanker, τα οποία είναι απαραίτητα για τη διατήρηση των αμερικανικών επιχειρήσεων στην περιοχή.

Η επίθεση περιελάμβανε τουλάχιστον έναν βαλλιστικό πύραυλο και πολλαπλά επιθετικά drones, ενώ ορισμένες πηγές κάνουν λόγο για έξι βαλλιστικούς πυραύλους και 29 drones που εκτοξεύθηκαν προς τη βάση.

Η επιχειρησιακή σημασία του E‑3 Sentry
Το E‑3 Sentry, γνωστό και ως AWACS, αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα αεροσκάφη έγκαιρης προειδοποίησης και ελέγχου των ΗΠΑ. Το περιστρεφόμενο ραντάρ που φέρει πάνω από την άτρακτο του επιτρέπει να εντοπίζει εισερχόμενες απειλές σε μεγάλες αποστάσεις, παρέχοντας κρίσιμα δεδομένα για την αεράμυνα και την επιτήρηση του εναέριου χώρου.

Πέρα από την ανίχνευση απειλών, το E‑3 διαδραματίζει κεντρικό ρόλο στον συντονισμό μαχητικών αεροσκαφών κατά τη διάρκεια επιχειρήσεων. Λειτουργεί ως «ιπτάμενο κέντρο επιχειρήσεων», διαχειριζόμενο την εναέρια κυκλοφορία σε πραγματικό χρόνο και κατευθύνοντας τις δυνάμεις σε αποστολές αναχαίτισης ή υποστήριξης.

Η αξία του αεροσκάφους εκτιμάται μεταξύ 300 και 700 εκατομμυρίων δολαρίων, ανάλογα με την έκδοση και τον εξοπλισμό του. Παρά το υψηλό κόστος, θεωρείται αναντικατάστατο για τις αμερικανικές επιχειρήσεις, καθώς προσφέρει δυνατότητες που δεν μπορούν να καλυφθούν εύκολα από άλλα μέσα. Για τον λόγο αυτό, η απώλειά του χαρακτηρίζεται επιχειρησιακά σημαντική, ιδιαίτερα σε μια περίοδο αυξημένων εντάσεων στη Μέση Ανατολή.

Αναλυτές επισημαίνουν ότι η απώλεια ενός τέτοιου συστήματος αποτελεί «σοβαρό πλήγμα» για τις δυνατότητες επιτήρησης και ελέγχου των αμερικανικών δυνάμεων, ειδικά σε μια περίοδο αυξημένων εντάσεων στη Μέση Ανατολή.

Παρά το γεγονός ότι οι ΗΠΑ διαθέτουν συνολικά περίπου 16–17 επιχειρησιακά E‑3, η απώλεια ενός από αυτά θεωρείται σημαντική, καθώς ο στόλος είναι γηρασμένος και η διαθεσιμότητα περιορισμένη.

Κλιμάκωση των ιρανικών επιθέσεων
Η βάση «Πρίγκιπας Σουλτάν» έχει δεχθεί επανειλημμένα πλήγματα από την έναρξη της Επιχείρησης «Epic Fury», με τις επιθέσεις να έχουν προκαλέσει δεκάδες τραυματισμούς και σημαντικές υλικές ζημιές.

Συνολικά, οι ιρανικές επιθέσεις σε αμερικανικούς στόχους στη Σαουδική Αραβία και την ευρύτερη περιοχή έχουν τραυματίσει πάνω από 300 Αμερικανούς στρατιώτες από την έναρξη του πολέμου, σύμφωνα με διεθνή μέσα.

Πηγή φωτογραφίας 1: parapolitika.gr
Πηγή φωτογραφίας 2: skai.gr
Πηγή φωτογραφίας 3: af.mil