Τα πρόσφατα δημοσιοποιημένα αρχεία του αμερικανικού Υπουργείου Δικαιοσύνης για τον Τζέφρι Έπσταϊν ανοίγουν ένα νέο, σκοτεινό κεφάλαιο στην ανάγνωση του ελληνικού καλοκαιριού του 2015, φέρνοντας στο φως αλληλογραφία που συνδέει τον καταδικασμένο χρηματιστή με την τότε κυβέρνηση Τσίπρα και τις δραματικές εξελίξεις γύρω από το δημοψήφισμα και την απομάκρυνση του Γιάνη Βαρουφάκη από το Υπουργείο Οικονομικών.

Τα αρχεία Έπσταϊν και η «ελληνική διάσταση»
Σύμφωνα με τα στοιχεία που έχουν δοθεί στη δημοσιότητα, η Ελλάδα αναφέρεται περισσότερες από 1.500 φορές στα 3,5 εκατομμύρια έγγραφα που σχετίζονται με τον Έπσταϊν, τα οποία δημοσιοποίησε το αμερικανικό Υπουργείο Δικαιοσύνης. Οι αναφορές αφορούν κυρίως την ελληνική κρίση χρέους, το τραπεζικό σύστημα, τα μνημόνια, επενδυτικές ευκαιρίες σε ελληνικά ομόλογα και τράπεζες, αλλά και πολιτικές εξελίξεις την περίοδο 2010–2015.

Μέσα σε αυτό το τεράστιο σώμα εγγράφων, ξεχωρίζει μια σειρά e‑mail του Ιουλίου 2015, λίγες ώρες μετά το δημοψήφισμα και την παραίτηση του τότε υπουργού Οικονομικών Γιάνη Βαρουφάκη, όπου η Ελλάδα αντιμετωπίζεται ως «πεδίο» υψηλού ρίσκου και πολιτικών χειρισμών από κύκλους της διεθνούς οικονομικής ελίτ.

Η αλληλογραφία Έπσταϊν – Αριάν ντε Ρότσιλντ
Κομβικό σημείο των αποκαλύψεων είναι η ιδιωτική αλληλογραφία μεταξύ του Τζέφρι Έπσταϊν και της Αριάν ντε Ρότσιλντ, επικεφαλής του Edmond de Rothschild Group, σχετικά με το ελληνικό δημοψήφισμα και τις κινήσεις του Αλέξη Τσίπρα.

Στις 6 Ιουλίου 2015, λίγες ώρες μετά την ανακοίνωση της παραίτησης Βαρουφάκη, η Ρότσιλντ φέρεται να γράφει σε e‑mail προς τον Έπσταϊν ότι «ακούγεται πως ο Αλέξης Τσίπρας ήθελε “το κεφάλι” του Βαρουφάκη και το πήρε», προσθέτοντας ότι πιθανός αντικαταστάτης θα είναι ο τότε επικεφαλής διαπραγματευτής Ευκλείδης Τσακαλώτος, κίνηση που –όπως σημειώνει– θα έδινε στον Τσίπρα πολιτικό χρόνο ενόψει της συνόδου κορυφής της ευρωζώνης.

Ο Έπσταϊν απαντά με κυνισμό, εκτιμώντας ότι η παραίτηση του Έλληνα υπουργού Οικονομικών «φέρνει στην Ελλάδα ένα μεγαλύτερο πρόβλημα, δεν το κάνει ευκολότερο» και ότι πλέον «θα τους ζητηθεί να έρθουν με λύση, όχι με προτάσεις», καταλήγοντας στη φράση ότι «τώρα την έχουν πραγματικά γ@@@@@», αναφερόμενος στους Έλληνες.

Η ευστοχία της πρόβλεψης για την υπουργοποίηση Τσακαλώτου πριν ακόμη ανακοινωθεί επισήμως, αλλά και ο τρόπος με τον οποίο περιγράφεται η «καρατόμηση» Βαρουφάκη, τροφοδοτούν τη συζήτηση για το πόσο ανοιχτοί ήταν οι δίαυλοι επικοινωνίας μεταξύ διεθνών τραπεζικών και επενδυτικών κέντρων και του τότε κυβερνητικού επιτελείου στην Αθήνα.

Οι καταγγελίες Βαρουφάκη και η ανάγνωση του ΜέΡΑ25
Ο Γιάνης Βαρουφάκης, σχολιάζοντας τις πρόσφατες αποκαλύψεις των αρχείων Έπσταϊν, αναφέρθηκε σε σημεία της αλληλογραφίας που, σύμφωνα με τον ίδιο, επιβεβαιώνουν τον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπιζόταν η παρουσία του στο Υπουργείο Οικονομικών από τους δανειστές. Όπως δήλωσε, «ο Αλέξης Τσίπρας, κατ’ εντολή τους, “πήρε το κεφάλι” μου. Και αυτή είναι η έκφραση που χρησιμοποιούν οι ίδιοι στα e‑mails του Έπστιν», υποστηρίζοντας ότι η απομάκρυνσή του αποτελούσε προϋπόθεση για την επανεκκίνηση των διαπραγματεύσεων μετά το δημοψήφισμα.

Ο πρώην υπουργός Οικονομικών επεσήμανε επίσης ότι τα έγγραφα αναδεικνύουν, κατά την ανάγνωσή του, μια διπλή στάση των θεσμών απέναντι στην Ελλάδα. «Στον ελληνικό λαό έλεγαν “την πάτησες που είχες υπουργό Οικονομικών τον Βαρουφάκη”, ενώ μεταξύ τους έλεγαν ότι “ο ελληνικός λαός την πάτησε με την απομάκρυνσή μου”», ανέφερε, σχολιάζοντας το περιεχόμενο της αλληλογραφίας που δημοσιοποιήθηκε.

Οι αναφορές αυτές εντάσσονται στο πλαίσιο των e‑mail που αντάλλαξαν ο Τζέφρι Έπσταϊν και η Αριάν ντε Ρότσιλντ στις 6 Ιουλίου 2015, λίγες ώρες μετά την παραίτηση Βαρουφάκη. Στα μηνύματα αυτά, η Ρότσιλντ εμφανίζεται να ενημερώνει τον Έπσταϊν ότι «ο Τσίπρας ήθελε το κεφάλι του Βαρουφάκη και το πήρε», ενώ προεξοφλεί την τοποθέτηση του Ευκλείδη Τσακαλώτου στο Υπουργείο Οικονομικών. Η αλληλογραφία αυτή έχει προκαλέσει νέο κύκλο συζητήσεων για το εύρος της πληροφόρησης και της επιρροής που φαίνεται να είχαν διεθνείς οικονομικοί παράγοντες στις εξελίξεις του καλοκαιριού του 2015.

Εξωτερικοί οικονομικοί κύκλοι και κυβερνητικές αποφάσεις
Τα e‑mail που ήρθαν στο φως ενισχύουν την εικόνα ότι ισχυροί εξωτερικοί οικονομικοί κύκλοι—τραπεζικοί όμιλοι, επενδυτικά κεφάλαια και πιστωτές της Ελλάδας—παρακολουθούσαν στενά και, σε κάποιο βαθμό, προεξοφλούσαν ή επηρέαζαν κρίσιμες κυβερνητικές αποφάσεις. Η προαναγγελία της διαδοχής Βαρουφάκη από τον Τσακαλώτο στην αλληλογραφία Ρότσιλντ–Έπσταϊν, πριν αυτή ανακοινωθεί, παρουσιάζεται από επικριτές της τότε κυβέρνησης ως ένδειξη ότι οι αποφάσεις για το οικονομικό επιτελείο ήταν ήδη γνωστές σε κύκλους της διεθνούς ελίτ.

Παράλληλα, η συχνότητα των αναφορών στην Ελλάδα στα αρχεία Έπσταϊν—από αναλύσεις αγοράς και τραπεζικές ευκαιρίες μέχρι πολιτικά σχόλια—δείχνει ότι η ελληνική κρίση δεν ήταν απλώς ένα «εθνικό» γεγονός, αλλά ένα πεδίο όπου διακυβεύονταν συμφέροντα μεγάλων διεθνών παικτών.

Τι σημαίνουν οι αποκαλύψεις για το καλοκαίρι του 2015
Οι νέες αναφορές που προκύπτουν από τα αρχεία του αμερικανικού Υπουργείου Δικαιοσύνης για τον Τζέφρι Έπσταϊν προσθέτουν ένα επιπλέον επίπεδο πληροφόρησης γύρω από τις εξελίξεις του καλοκαιριού του 2015, περίοδο κατά την οποία η Ελλάδα βρισκόταν σε κορύφωση οικονομικής και πολιτικής έντασης. Η αλληλογραφία μεταξύ του Έπσταϊν και της Αριάν ντε Ρότσιλντ, επικεφαλής του Edmond de Rothschild Group, καταγράφει σε πραγματικό χρόνο σχόλια και εκτιμήσεις για τις κινήσεις της τότε ελληνικής κυβέρνησης, συμπεριλαμβανομένης της παραίτησης του Γιάνη Βαρουφάκη και της ανάληψης του Υπουργείου Οικονομικών από τον Ευκλείδη Τσακαλώτο.

Τα μηνύματα που ανταλλάχθηκαν λίγες ώρες μετά το δημοψήφισμα της 5ης Ιουλίου 2015 δείχνουν ότι η αλλαγή στο οικονομικό επιτελείο είχε γίνει αντιληπτή ή αναμενόμενη από διεθνείς οικονομικούς κύκλους πριν ακόμη ανακοινωθεί επίσημα. Η αναφορά της Ρότσιλντ ότι «ο Τσίπρας ήθελε το κεφάλι του Βαρουφάκη και το πήρε» και η πρόβλεψη για την τοποθέτηση Τσακαλώτου, η οποία επιβεβαιώθηκε άμεσα, καταγράφουν το ενδιαφέρον και την παρακολούθηση των εξελίξεων από εξωθεσμικούς παράγοντες.

Παράλληλα, το σχόλιο του Έπσταϊν ότι η παραίτηση Βαρουφάκη «δεν κάνει τα πράγματα ευκολότερα» και ότι «τώρα οι Έλληνες την έχουν πραγματικά γ@@@@@» αποτυπώνει την εκτίμηση ότι η Ελλάδα εισερχόταν σε ακόμη πιο απαιτητική φάση διαπραγματεύσεων με τους πιστωτές της. Τα στοιχεία αυτά εντάσσονται στο ευρύτερο πλαίσιο των 1.564 αναφορών στην Ελλάδα που εντοπίζονται στα αρχεία Έπσταϊν, οι οποίες αφορούν οικονομικές αναλύσεις, τραπεζικά ζητήματα, επενδυτικές ευκαιρίες και πολιτικές εξελίξεις της περιόδου.

Οι αποκαλύψεις αυτές επαναφέρουν στο δημόσιο διάλογο ερωτήματα σχετικά με τον βαθμό στον οποίο διεθνείς οικονομικοί παράγοντες παρακολουθούσαν ή προεξοφλούσαν κρίσιμες αποφάσεις της ελληνικής κυβέρνησης. Παράλληλα, προσφέρουν νέο υλικό για την ιστορική αποτίμηση των γεγονότων του 2015, χωρίς να μεταβάλλουν τα επίσημα καταγεγραμμένα γεγονότα, αλλά προσθέτοντας μια επιπλέον πηγή πληροφόρησης για το πώς η ελληνική κρίση γινόταν αντιληπτή από ισχυρά οικονομικά κέντρα του εξωτερικού.

Πηγή φωτογραφίας 1: in.gr
Πηγή φωτογραφίας 2: voria.gr
Πηγή φωτογραφίας 3: periodista.gr
Πηγή φωτογραφίας 4: iefimerida.gr