Η Μόσχα έδωσε για πρώτη φορά στη δημοσιότητα βίντεο από την ανάπτυξη του υπερηχητικού, πυρηνικά ικανού βαλλιστικού συστήματος μέσου βεληνεκούς Oreshnik στη Λευκορωσία, κλιμακώνοντας την πυρηνική της αποτροπή απέναντι στο ΝΑΤΟ
Η Μόσχα έδωσε για πρώτη φορά στη δημοσιότητα βίντεο από την ανάπτυξη του υπερηχητικού, πυρηνικά ικανού βαλλιστικού συστήματος μέσου βεληνεκούς Oreshnik στη Λευκορωσία, κλιμακώνοντας την πυρηνική της αποτροπή απέναντι στο ΝΑΤΟ, σε μια στιγμή που οι αμερικανοί διαμεσολαβητές επιχειρούν να οδηγήσουν τον πόλεμο στην Ουκρανία σε μια συμφωνία. Στα πλάνα, κινητά οχήματα-φορείς του συστήματος κινούνται μέσα σε δασικές περιοχές κατά τη διάρκεια ασκήσεων μάχης, ενώ εξειδικευμένα τμήματα καμουφλάρουν τους εκτοξευτές με δίχτυα παραλλαγής, χωρίς να αποκαλύπτεται η ακριβής τοποθεσία.
Δηλώσεις Λουκασένκο και Πούτιν – Αντιφατικά μηνύματα για την επιχειρησιακή ετοιμότητα
Από ρωσικής πλευράς, ο πρόεδρος Βλαντίμιρ Πούτιν είχε δηλώσει στις 17 Δεκεμβρίου ότι το Oreshnik «θα εισέλθει σε μάχιμη υπηρεσία πριν από το τέλος του έτους», προσθέτοντας ότι το σύστημα είναι «αδύνατο να αναχαιτιστεί», καθώς οι πύραυλοι φέρονται να κινούνται με ταχύτητες πάνω από δέκα φορές την ταχύτητα του ήχου. Η τοποθέτησή του ήρθε σε αντίθεση με τον επικεφαλής του ρωσικού Γενικού Επιτελείου Βαλέρι Γερασίμοφ, ο οποίος είχε δηλώσει ότι η Μόσχα έχει ήδη εξοπλίσει μια ταξιαρχία με τους πυραύλους μέσα στο 2025, επιβεβαιώνοντας de facto την επιχειρησιακή ένταξη του συστήματος.
Το πρακτορείο TASS υπογράμμισε ότι είναι η πρώτη φορά που το ρωσικό υπουργείο Άμυνας επιδεικνύει δημόσια τα κινητά πυραυλικά συστήματα Oreshnik, με τις εικόνες να δείχνουν εκτοξευτές και πληρώματα να κινούνται σε δασικούς δρόμους, υπό ελαφρά χιονόπτωση, και ανώτερο Ρώσο αξιωματικό να ενημερώνει τα στρατεύματα ότι τα συστήματα «τέθηκαν επισήμως σε καθήκοντα μάχης» και ότι ξεκινούν τακτικές εκπαιδευτικές και αναγνωριστικές αποστολές.
Τεχνικά χαρακτηριστικά και επιχειρησιακές δυνατότητες του Oreshnik
Σε ό,τι αφορά τις τεχνικές παραμέτρους, το Oreshnik παρουσιάζεται ως υπερηχητικό βαλλιστικό σύστημα μέσου βεληνεκούς, με εκτιμώμενη εμβέλεια έως και 5.500 χλμ., ικανή να επιτρέψει πλήγματα σε οποιονδήποτε στόχο στην Ευρώπη και ακόμη και σε τμήματα των δυτικών Ηνωμένων Πολιτειών, εφόσον εκτοξευθεί από ρωσικό έδαφος. Πρόκειται για σύστημα ικανό να φέρει τόσο πυρηνικές όσο και συμβατικές κεφαλές, ενώ ο Πούτιν έχει δηλώσει ότι η καταστροφική ισχύς του είναι «συγκρίσιμη με αυτήν ενός πυρηνικού όπλου ακόμη και με συμβατική κεφαλή», επιχειρώντας να αναδείξει την ένταση της αποτρεπτικής του αξίας.
Η πρώτη καταγεγραμμένη επιχειρησιακή χρήση του Oreshnik αναφέρεται τον Νοέμβριο του 2024, όταν –σύμφωνα με το Κρεμλίνο– ένας συμβατικά οπλισμένος πύραυλος του συστήματος έπληξε «αμυντική βιομηχανική εγκατάσταση» στο Ννίπρο, στην κεντρική Ουκρανία. Η δοκιμή αυτή εντάχθηκε σε ένα ευρύτερο μοτίβο επίδειξης νέων όπλων από τη Ρωσία στο ουκρανικό μέτωπο, με εμφανή στόχο τόσο την επιχειρησιακή αξιολόγηση όσο και το μήνυμα προς τη Δύση.
Η στρατηγική σημασία της ανάπτυξης στη Λευκορωσία
Ιδιαίτερη σημασία έχει η γεωγραφία της ανάπτυξης. Δύο Αμερικανοί ερευνητές, αναλύοντας δορυφορικές εικόνες, εκτιμούν ότι οι πύραυλοι και οι κινητοί εκτοξευτές σταθμεύουν σε μια πρώην αεροπορική βάση στην ανατολική Λευκορωσία, κοντά στα ρωσικά σύνορα – σε σημείο που επιτρέπει γρήγορη πρόσβαση προς στόχους σε όλη την Ευρώπη. Η ανάπτυξη σε λευκορωσικό έδαφος, που γειτνιάζει με την Ουκρανία αλλά και με τρία κράτη-μέλη του ΝΑΤΟ –Πολωνία, Λιθουανία, Λετονία– μειώνει τον χρόνο προειδοποίησης σε περίπτωση εκτόξευσης και ενισχύει τη ρωσική δυνατότητα για ταχεία κλιμάκωση.
Για πολλούς δυτικούς αναλυτές, η κίνηση αυτή επιβεβαιώνει την αυξανόμενη εξάρτηση του Κρεμλίνου από την απειλή χρήσης πυρηνικών όπλων ως εργαλείο πολιτικοστρατιωτικής πίεσης. Ειδικοί επισημαίνουν ότι η Μόσχα επιχειρεί να αποτρέψει τα κράτη του ΝΑΤΟ από το να προμηθεύουν την Ουκρανία με όπλα μεγάλου βεληνεκούς, ικανά να πλήξουν στόχους βαθιά στη ρωσική ενδοχώρα, ενεργοποιώντας ένα είδος «οροφής κινδύνου» μέσω της πυρηνικής της ρητορικής.
Ωστόσο, η εικόνα δεν είναι ενιαία στη Δύση. Ορισμένοι αξιωματούχοι εμφανίζονται επιφυλακτικοί ως προς το πόσο «game changer» είναι στην πράξη το Oreshnik. Αμερικανός αξιωματούχος είχε δηλώσει τον Δεκέμβριο του 2024 ότι το όπλο «δεν θεωρείται καθοριστικός παράγοντας» για την εξέλιξη των επιχειρήσεων στο πεδίο της μάχης, αφήνοντας να εννοηθεί πως, παρά τις υψηλές ταχύτητες και την εμβέλεια, η επιχειρησιακή του συμβολή ίσως υπερεκτιμάται σε σχέση με την προπαγανδιστική του αξία.
Δυτικός σκεπτικισμός και οι πολιτικές ισορροπίες Λουκασένκο
Σε λευκορωσικό επίπεδο, ο Λουκασένκο επιχειρεί να ισορροπήσει μεταξύ πλήρους ευθυγράμμισης με τη Μόσχα και αποφυγής άμεσης εμπλοκής των λευκορωσικών στρατευμάτων στις μάχες στην Ουκρανία. Ενώ επέτρεψε από τον Φεβρουάριο του 2022 τη χρήση του λευκορωσικού εδάφους ως ορμητήριο για τη ρωσική εισβολή, δεν έχει στείλει δικά του στρατεύματα στο μέτωπο, επιλέγοντας αντί αυτού να προσφέρει στρατηγικό βάθος στη Ρωσία μέσω υποδομών, φιλοξενίας πυραυλικών συστημάτων και κοινών ασκήσεων. Την ανάπτυξη του Oreshnik χαρακτήρισε αναγκαία απάντηση σε αυτό που ο ίδιος αποκάλεσε «επιθετικές κινήσεις της Δύσης».
Διεθνώς, η επίδειξη του Oreshnik έρχεται σε μια περίοδο αυξημένων εντάσεων Ανατολής–Δύσης, με τον πόλεμο στην Ουκρανία να έχει εισέλθει πλέον στο τέταρτο έτος και τις ειρηνευτικές πρωτοβουλίες υπό αμερικανική ηγεσία να βρίσκονται σε κρίσιμη φάση. Η ανάπτυξη ενός νέου, πυρηνικά ικανού συστήματος μέσου βεληνεκούς στην καρδιά της Ευρώπης επαναφέρει μνήμες από την εποχή των πυραύλων Pershing και SS-20 κατά τον Ψυχρό Πόλεμο και εντείνει τις συζητήσεις στο ΝΑΤΟ για ενίσχυση της αντιαεροπορικής και αντιπυραυλικής άμυνας στα ανατολικά του σύνορα.
Πηγή φωτογραφίας 1: israelnoticias.com
Πηγή φωτογραφίας 2: msn.com
Πηγή φωτογραφίας 3: cnn.gr
Πηγή φωτογραφίας 4: voria.gr
