Η Ελλάδα βρίσκεται αντιμέτωπη με μία από τις σοβαρότερες δημογραφικές κρίσεις στην Ευρώπη, όπως επιβεβαιώνει η νέα επίσημη έκθεση της Eurostat για το 2025. Τα στοιχεία δείχνουν ότι ο πληθυσμός της χώρας γερνά με ταχύτερο ρυθμό από τον μέσο όρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ενώ η αναλογία ηλικιωμένων προς νέους φτάνει πλέον σε οριακά επίπεδα.

Ραγδαία αύξηση της μέσης ηλικίας – Στα 47,2 έτη η Ελλάδα
Μέσα σε μία δεκαετία, η μέση ηλικία των κατοίκων της Ελλάδας αυξήθηκε κατά 3,8 χρόνια, αγγίζοντας τα 47,2 έτη. Η αύξηση αυτή κατατάσσει τη χώρα στην τέταρτη θέση στην Ευρωπαϊκή Ένωση ως προς τον ρυθμό γήρανσης, πίσω από τη Σλοβακία, την Κύπρο και την Ιταλία. Την ίδια στιγμή, η μέση ηλικία στην ΕΕ την 1η Ιανουαρίου 2025 διαμορφώθηκε στα 44,9 έτη, αυξημένη κατά 2,1 χρόνια σε σχέση με το 2015.

Η Ελλάδα, μαζί με την Πολωνία, εμφανίζει από τις μεγαλύτερες αυξήσεις, ενώ μόνο η Γερμανία και η Μάλτα παρουσίασαν μικρή μείωση της μέσης ηλικίας. Η Σλοβακία και η Κύπρος καταγράφουν τη μεγαλύτερη αύξηση (+4,0 έτη), ακολουθούμενες από την Ιταλία (+3,9 έτη), ενώ η Ελλάδα και η Πολωνία βρίσκονται στην τέταρτη θέση με +3,8 έτη.

Ένας στους τέσσερις Έλληνες είναι άνω των 65 ετών
Η εικόνα γίνεται ακόμη πιο ανησυχητική όταν εξετάζεται η ηλικιακή σύνθεση του πληθυσμού. Στην Ελλάδα, το 23,7% των κατοίκων είναι άνω των 65 ετών, ποσοστό που την κατατάσσει τρίτη στην Ευρωπαϊκή Ένωση, μετά την Ιταλία (24,7%) και τη Βουλγαρία (24%). Το αντίστοιχο ποσοστό το 2015 ήταν 20,9%, γεγονός που δείχνει μια απότομη αύξηση μέσα σε μόλις δέκα χρόνια.

Η αύξηση αυτή επιβαρύνει το ασφαλιστικό σύστημα, την αγορά εργασίας και τις κοινωνικές δομές, καθώς ο αριθμός των συνταξιούχων αυξάνεται ενώ ο ενεργός πληθυσμός μειώνεται.

Κατακόρυφη μείωση των παιδιών έως 14 ετών
Στον αντίποδα, η Ελλάδα καταγράφει ένα από τα χαμηλότερα ποσοστά παιδιών στην ΕΕ. Τα παιδιά έως 14 ετών αποτελούν μόλις το 12,8% του πληθυσμού, από 14,5% το 2015, κατατάσσοντας τη χώρα τρίτη από το τέλος στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Χαμηλότερα ποσοστά εμφανίζουν μόνο η Ιταλία (11,9%) και η Μάλτα (12,1%).

Η μείωση αυτή αποτυπώνει τη συνεχιζόμενη πτώση της γεννητικότητας, η οποία παραμένει σταθερά κάτω από το όριο αναπλήρωσης του πληθυσμού. Η Ελλάδα βρίσκεται πλέον σε μια από τις πιο δυσμενείς θέσεις πανευρωπαϊκά όσον αφορά το νεανικό δυναμικό της.

Συρρίκνωση του παραγωγικού πληθυσμού
Το ποσοστό των ατόμων ηλικίας 15–64 ετών, δηλαδή της παραγωγικής ηλικιακής ομάδας, βρίσκεται στο 63,5% του πληθυσμού. Η σταδιακή συρρίκνωση του ενεργού πληθυσμού αποτελεί κρίσιμο παράγοντα για την οικονομική ανάπτυξη, την αγορά εργασίας και τη βιωσιμότητα του ασφαλιστικού συστήματος.

Η μείωση του εργατικού δυναμικού, σε συνδυασμό με την αύξηση των ηλικιωμένων, δημιουργεί ένα εκρηκτικό δημογραφικό μείγμα που απειλεί την οικονομική σταθερότητα και την κοινωνική συνοχή.

Αιτίες της κρίσης – Ένα πρόβλημα με βαθιές ρίζες
Τα στοιχεία της Eurostat και της ΕΛΣΤΑΤ δείχνουν ότι η δημογραφική μεταβολή στην Ελλάδα συνδέεται με μια σειρά παραγόντων που έχουν διαμορφωθεί σταδιακά τις τελευταίες δεκαετίες. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται η σταθερά χαμηλή γεννητικότητα, η αύξηση της μέσης ηλικίας τεκνοποίησης, η μετανάστευση σημαντικού αριθμού νέων στο εξωτερικό και η παράλληλη άνοδος του προσδόκιμου ζωής. Η μείωση του αριθμού των νεότερων ηλικιών και η αύξηση των μεγαλύτερων ηλικιακών ομάδων συνθέτουν ένα δημογραφικό προφίλ που διαφοροποιείται αισθητά από το παρελθόν και επηρεάζει το μέγεθος και τη σύνθεση του ενεργού πληθυσμού.

Πηγή φωτογραφίας 1: newsbeast.gr
Πηγή φωτογραφίας 2: agonaskritis.gr
Πηγή φωτογραφίας 3: agonaskritis.gr