Η κυβέρνηση δρομολογεί νέο πλαίσιο για τις συλλογικές συμβάσεις εργασίας, το οποίο προβλέπεται να τεθεί σε ισχύ με υπουργική απόφαση τον Δεκέμβριο και νομοθέτηση τον Ιανουάριο του 2026. Το ζήτημα παρουσιάστηκε και αναλύθηκε στην πρωινή ενημερωτική εκπομπή «Ώρα Ελλάδος» του τηλεοπτικού σταθμού Open, στις 27 Νοεμβρίου 2025, με παρεμβάσεις της δικηγόρου Ματίνας Τριανταφυλλίδη και του προέδρου του Εμπορικού Επιμελητηρίου Γιάννη Χατζηθεοδοσίου. Στο επίκεντρο βρίσκονται οι αλλαγές που εισάγει η νέα κοινωνική συμφωνία, οι κατηγορίες εργαζομένων που θα δουν αυξήσεις, τα οφέλη για την αγορά εργασίας, αλλά και οι περιορισμοί που αφήνουν εκτός τους ιδιωτικούς υπαλλήλους. Παράλληλα, καταγράφονται οι αιτίες της έλλειψης εργατικού δυναμικού στη χώρα, οι κυβερνητικές πρωτοβουλίες για εισαγωγή εργατικών χεριών από το εξωτερικό και οι δηλώσεις του προέδρου του ΣΕΒ, κ. Σπύρου Θεοδωρόπουλου , για την ποιότητα της εργασίας και τις ανάγκες της ελληνικής οικονομίας.

Κυβερνητικό Σχέδιο – Ιστορικό Πλαίσιο
Η νέα κοινωνική συμφωνία προβλέπει την ενίσχυση της κάλυψης εργαζομένων μέσω συλλογικών συμβάσεων, με στόχο να φτάσει στο 80% του συνόλου. Σήμερα, μόλις το 23% των εργαζομένων καλύπτεται από συλλογικές συμβάσεις, έναντι άνω του 70% στον μέσο όρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Κατά την περίοδο 2012–2018, η κάλυψη είχε μειωθεί κάτω από το 20%, λόγω περιορισμών που επιβλήθηκαν στα χρόνια της κρίσης. Η επαναφορά τους σε ευρεία κλίμακα αποτελεί στόχο της κυβέρνησης, ώστε να αποκατασταθεί η ισορροπία στην αγορά εργασίας και να ενισχυθεί η κοινωνική προστασία. Παράλληλα, έχει τεθεί στόχος αύξησης του μέσου μισθού στα 1.500 ευρώ έως το 2027, κάτι που θα επιτευχθεί μέσω σταδιακών αυξήσεων σε κλαδικό επίπεδο. Το σχέδιο δεν περιλαμβάνει Εθνική Συλλογική Σύμβαση Εργασίας, αλλά μόνο τον καθορισμό του κατώτατου μισθού, γεγονός που αφήνει εκτός τους ιδιωτικούς υπαλλήλους, οι οποίοι δεν καλύπτονται από κλαδικές συμφωνίες και παραμένουν με μοναδικό σημείο αναφοράς τον κατώτατο μισθό.

Παρουσίαση στην Εκπομπή «Ώρα Ελλάδος»
Η δικηγόρος Ματίνα Τριανταφυλλίδη επισήμανε ότι η απουσία Εθνικής Συλλογικής Σύμβασης περιορίζει σημαντικά την κάλυψη των ιδιωτικών υπαλλήλων, καθώς αυτοί δεν έχουν τη δυνατότητα να επωφεληθούν από τις αυξήσεις που προβλέπονται στις κλαδικές συμφωνίες. Εξήγησε ότι η ρύθμιση του κατώτατου μισθού αποτελεί μεν ένα βασικό εργαλείο προστασίας, αλλά δεν επαρκεί για να καλύψει τις ανάγκες των εργαζομένων που δεν ανήκουν σε συγκεκριμένους κλάδους.

Ο πρόεδρος του Εμπορικού Επιμελητηρίου, Γιάννης Χατζηθεοδοσίου, υπογράμμισε ότι οι αυξήσεις που θα προκύψουν από τις νέες συμβάσεις θα ενισχύσουν την κατανάλωση και την αγοραστική δύναμη των πολιτών, κάτι που θα έχει θετικό αντίκτυπο στην αγορά και στις επιχειρήσεις. Παράλληλα, ανέφερε ότι οι επιχειρήσεις χρειάζονται σαφές και σταθερό πλαίσιο για τις υποχρεώσεις τους, ώστε να μπορούν να προγραμματίσουν τις επενδύσεις και τη λειτουργία τους χωρίς αιφνιδιασμούς.

Ποιοι Εργαζόμενοι Ωφελούνται – Στατιστικά Δεδομένα
Οι πρώτες επεκτάσεις συμβάσεων αφορούν 15 κλάδους, οι οποίοι καλύπτουν μεγάλο μέρος της οικονομικής δραστηριότητας. Οι αυξήσεις που προβλέπονται υπολογίζεται να φτάσουν έως και 30% από το 2026, επηρεάζοντας περισσότερους από 400.000 εργαζόμενους. Οι αυξήσεις θα είναι υψηλότερες από τον κατώτατο μισθό, ο οποίος σήμερα ανέρχεται στα 880 ευρώ μικτά, ενώ οι κλαδικές συμβάσεις θα προβλέπουν μισθούς που ξεκινούν από 950–1.100 ευρώ ανάλογα με τον κλάδο.

Ο μέσος μισθός στην Ελλάδα είναι περίπου 1.050 ευρώ, έναντι 1.500 ευρώ στον μέσο όρο της Ε.Ε., γεγονός που δείχνει την απόκλιση και την ανάγκη σύγκλισης. Το ποσοστό ανεργίας τον Σεπτέμβριο 2025 καταγράφηκε στο 9,8%, με υψηλότερα ποσοστά στους νέους που ξεπερνούν το 20%. Οι κλάδοι που εντάσσονται περιλαμβάνουν τον τουρισμό, την εστίαση, τις κατασκευές, τις μεταφορές και το εμπόριο. Σε αυτούς τους τομείς, οι εργαζόμενοι θα δουν άμεσες βελτιώσεις στις αποδοχές τους, ενώ οι επιχειρήσεις θα έχουν τη δυνατότητα να προσελκύσουν και να διατηρήσουν προσωπικό σε μια περίοδο που η έλλειψη εργατικών χεριών αποτελεί κρίσιμο ζήτημα.

Έλλειψη Εργατικού Δυναμικού – Προβλέψεις για την Αγορά Εργασίας
Η Ελλάδα αντιμετωπίζει αυξημένη ζήτηση και μειωμένη προσφορά εργασίας, με αποτέλεσμα να δημιουργείται πίεση σε βασικούς κλάδους της οικονομίας. Η γήρανση του πληθυσμού οδηγεί σε μείωση του ενεργού εργατικού δυναμικού κατά περίπου 40.000 άτομα ετησίως. Παράλληλα, η μετανάστευση νέων στο εξωτερικό, ιδιαίτερα μετά την οικονομική κρίση, έχει στερήσει από την αγορά ένα σημαντικό μέρος εξειδικευμένου προσωπικού.

Επιπλέον, οι δυσκολίες σε εποχικούς κλάδους όπως ο τουρισμός και η αγροτική παραγωγή καθιστούν δύσκολη την κάλυψη των αναγκών σε περιόδους αιχμής. Η κυβέρνηση εξετάζει την εισαγωγή εργατικού δυναμικού από τρίτες χώρες, ως λύση για την κάλυψη των κενών θέσεων. Για το 2025 έχουν δοθεί περίπου 90.000 άδειες εργασίας σε αλλοδαπούς, αριθμός που καλύπτει μόλις το 25% των συνολικών αναγκών. Οι εκτιμήσεις δείχνουν ότι η αγορά χρειάζεται πάνω από 350.000 εργατικά χέρια σε τουρισμό, κατασκευές, αγροτική παραγωγή και εστίαση. Προβλέπεται ότι χωρίς εισαγωγή εργατικού δυναμικού, η έλλειψη θα φτάσει τις 500.000 θέσεις έως το 2030, επηρεάζοντας την ανάπτυξη κατά 1,5% του ΑΕΠ ετησίως.

Δηλώσεις ΣΕΒ
Ο πρόεδρος του ΣΕΒ, κ. Σπύρος Θεοδωρόπουλος, έχει αναφέρει ότι η έλλειψη εργατικού δυναμικού αποτελεί απειλή για την ανάπτυξη της ελληνικής οικονομίας. Τόνισε ότι η αντιμετώπιση του προβλήματος δεν μπορεί να περιοριστεί μόνο στην εισαγωγή εργατικών χεριών, αλλά απαιτείται συνολική στρατηγική. Συγκεκριμένα, ανέδειξε την ανάγκη για αναβάθμιση της ποιότητας εργασίας, ώστε οι θέσεις να γίνουν πιο ελκυστικές για τους εργαζόμενους και να μειωθεί η τάση αποχώρησης από την αγορά.

Παράλληλα, επεσήμανε τη σημασία της ενίσχυσης της κατάρτισης και της εκπαίδευσης προσωπικού, ώστε να καλυφθούν οι ανάγκες σε εξειδικευμένα επαγγέλματα που παρουσιάζουν ελλείψεις. Σύμφωνα με στοιχεία του ΣΕΒ, μόνο το 12% των εργαζομένων στην Ελλάδα συμμετέχει σε προγράμματα επαγγελματικής εκπαίδευσης, έναντι 25% στον μέσο όρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, γεγονός που δείχνει το κενό στην ανάπτυξη δεξιοτήτων.

Επιπλέον, ο ΣΕΒ έχει καταγράψει ότι η παραγωγικότητα στην Ελλάδα παραμένει 15% χαμηλότερη από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, ενώ περίπου το 30% των επιχειρήσεων δηλώνει δυσκολία στην εύρεση κατάλληλου προσωπικού για τεχνικά επαγγέλματα. Ο πρόεδρος του ΣΕΒ τόνισε ότι η βελτίωση της ποιότητας εργασίας και η ενίσχυση της κατάρτισης είναι απαραίτητες προϋποθέσεις για να μπορέσει η ελληνική οικονομία να ανταποκριθεί στις προκλήσεις της επόμενης δεκαετίας.