Η Ευρωπαϊκή Ένωση προχωρά σε μία σημαντική τροποποίηση του τελωνειακού πλαισίου, καταργώντας την εξαίρεση από δασμούς για μικροδέματα αξίας έως 150 ευρώ που εισάγονται από τρίτες χώρες. Η απόφαση αυτή, η οποία αφορά άμεσα πλατφόρμες ηλεκτρονικού εμπορίου όπως οι Temu, Shein και Trendyol, σηματοδοτεί το τέλος μιας περιόδου όπου οι καταναλωτές μπορούσαν να πραγματοποιούν αγορές χαμηλής αξίας χωρίς πρόσθετες επιβαρύνσεις. Στόχος της νέας ρύθμισης είναι η ενίσχυση της διαφάνειας, η αποτροπή καταχρηστικών πρακτικών και η διασφάλιση ίσων όρων ανταγωνισμού για τις επιχειρήσεις εντός της ΕΕ.

Τι αλλάζει πρακτικά
Η κατάργηση της εξαίρεσης από δασμούς σημαίνει ότι από το 2026 κάθε μικροδέμα που εισάγεται από τρίτες χώρες θα επιβαρύνεται με τελωνειακούς δασμούς, ανεξαρτήτως αξίας. Ο ΦΠΑ παραμένει υποχρεωτικός από το πρώτο ευρώ, όπως ίσχυε ήδη, ενώ οι τελωνειακοί έλεγχοι και οι δηλώσεις ενισχύονται ώστε να αποτραπεί η κατάχρηση και η ψευδής αναγραφή αξιών. Με τον τρόπο αυτό, οι καταναλωτές θα βλέπουν πλέον στο τελικό κόστος όχι μόνο τον ΦΠΑ αλλά και τους αντίστοιχους δασμούς, γεγονός που διαφοροποιεί σημαντικά την τιμολόγηση των προϊόντων που προέρχονται από εκτός ΕΕ πλατφόρμες.

Η απόφαση ελήφθη σε επίπεδο Ecofin, στο πλαίσιο της ευρύτερης μεταρρύθμισης του τελωνειακού κώδικα. Το χρονοδιάγραμμα προβλέπει την εφαρμογή των μέτρων από το 2026, καθώς απαιτείται τεχνική και νομική προσαρμογή σε όλα τα κράτη-μέλη. Ο στόχος είναι να περιοριστεί η μαζική εισροή φθηνών προϊόντων από πλατφόρμες εκτός ΕΕ και να ενισχυθεί ο δίκαιος ανταγωνισμός. Η ΕΕ επιδιώκει να αντιμετωπίσει την πρακτική του τεχνητού διαχωρισμού παραγγελιών σε μικρότερα δέματα ώστε να αποφεύγονται οι δασμοί, κάτι που είχε δημιουργήσει στρεβλώσεις στην αγορά.

Πώς λειτουργούσε η αγορά έως τώρα και τι αλλάζει
Μέχρι σήμερα δεν επιβάλλονταν δασμοί για αξίες έως 150 ευρώ, γεγονός που επέτρεπε στις πλατφόρμες να διαχωρίζουν παραγγελίες σε μικρότερα δέματα ώστε να παρακάμπτουν τις επιβαρύνσεις. Μετά την αλλαγή, κάθε αποστολή θα επιβαρύνεται με δασμούς ανεξαρτήτως αξίας, γεγονός που αυξάνει το τελικό κόστος για τον καταναλωτή. Αυτό σημαίνει ότι ακόμη και προϊόντα χαμηλής αξίας θα συνοδεύονται από πρόσθετες χρεώσεις, ενώ οι διαδικασίες εκτελωνισμού θα γίνουν πιο αυστηρές και τυποποιημένες.

Ποιοι επιβαρύνονται και ποιοι βγαίνουν κερδισμένοι
Οι καταναλωτές που αγοράζουν από πλατφόρμες εκτός ΕΕ θα επιβαρυνθούν με αυξημένο κόστος, καθώς οι δασμοί θα προστίθενται στον ΦΠΑ και στα έξοδα εκτελωνισμού. Οι ίδιες οι πλατφόρμες χάνουν το ανταγωνιστικό πλεονέκτημα που βασιζόταν στην απαλλαγή δασμών για μικροδέματα. Αντίθετα, οι εγχώριες και ενδο-ΕΕ επιχειρήσεις λιανικής αναμένεται να βγουν κερδισμένες, καθώς ενισχύεται η ισοτιμία στον ανταγωνισμό και περιορίζεται η απώλεια μεριδίου αγοράς προς υπερ-φθηνές εισαγωγές. Παράλληλα, τα δημόσια έσοδα και οι τελωνειακές αρχές θα επωφεληθούν από την αύξηση των εισπράξεων και την αποτελεσματικότερη εφαρμογή των κανόνων.

Δηλώσεις και αντιδράσεις
Οι επίσημες θέσεις της ΕΕ τονίζουν τον διπλό στόχο της μεταρρύθμισης: την πάταξη καταχρήσεων και την ενίσχυση ίσων όρων ανταγωνισμού. Αναμένονται αντιδράσεις από διεθνείς πλατφόρμες λόγω της αύξησης κόστους και πολυπλοκότητας στις αποστολές, ενώ οι ευρωπαϊκές επιχειρήσεις υποδέχονται θετικά την αλλαγή. Η συζήτηση γύρω από το μέτρο έχει ήδη ξεκινήσει, με φορείς της αγοράς να ζητούν σαφείς οδηγίες για την εφαρμογή και τους καταναλωτές να εκφράζουν ανησυχία για την άνοδο των τιμών.

Επόμενα βήματα
Τα επόμενα βήματα περιλαμβάνουν την τεχνική εξειδίκευση των νέων κανόνων, την εναρμόνιση των διαδικασιών σε όλα τα κράτη-μέλη και την ενημέρωση καταναλωτών και πλατφορμών για τις νέες υποχρεώσεις. Η σταδιακή εφαρμογή από το 2026 θα συνοδευτεί από προσαρμογές στις τελωνειακές υπηρεσίες και από ενίσχυση των μηχανισμών ελέγχου. Παράλληλα, θα υπάρξει επικοινωνιακή καμπάνια ώστε να ενημερωθούν οι πολίτες για τις αλλαγές που θα επηρεάσουν άμεσα τις διαδικτυακές τους αγορές.

Η κατάργηση της εξαίρεσης από δασμούς για μικροδέματα έως 150 ευρώ αποτελεί πλέον δρομολογημένη εξέλιξη, με άμεσες επιπτώσεις στους καταναλωτές, στους εμπόρους και στα δημόσια έσοδα. Η πλήρης εφαρμογή των μέτρων θα καθορίσει την πορεία της αγοράς ηλεκτρονικού εμπορίου τα επόμενα χρόνια, σηματοδοτώντας το τέλος μιας εποχής και την αρχή ενός νέου πλαισίου κανόνων για τις διασυνοριακές αγορές.

Πηγή φωτογραφίας 1: checkincyprus.com
Πηγή φωτογραφίας 2: ot.gr
Πηγή φωτογραφίας 3: incynews.com