Το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ, που πλέον απασχολεί την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία και έχει προκαλέσει πολιτική αναταραχή, ξεκίνησε από δύο ανώνυμες επιστολές που έφτασαν στο Τμήμα Εσωτερικών Υποθέσεων της ΕΛ.ΑΣ. Οι επιστολές αυτές, γραμμένες από υπαλλήλους του Οργανισμού που δήλωναν ότι «δεν άντεχαν άλλο», αποκάλυπταν ένα εκτεταμένο σύστημα παράνομων επιδοτήσεων, αχυρανθρώπων και εκτάσεων-«φαντασμάτων», το οποίο – σύμφωνα με τις καταγγελίες – λειτουργούσε υπό την προστασία υψηλόβαθμων στελεχών.
Η πρώτη επιστολή – Ιούλιος 2021: Η κραυγή αγωνίας των υπαλλήλων
Η πρώτη ανώνυμη επιστολή, που εστάλη στις 25 Ιουλίου 2021, περιέγραφε με δραματικούς τόνους την κατάσταση στον ΟΠΕΚΕΠΕ. Οι υπάλληλοι ανέφεραν ότι είχαν διαπιστώσει σοβαρές παρανομίες και είχαν δεχθεί πλήθος παραπόνων από αγρότες και κτηνοτρόφους, των οποίων «η ζωή είχε καταστραφεί» από την «απάνθρωπη και παράνομη συμπεριφορά» συγκεκριμένων στελεχών. Στην επιστολή υποστήριζαν ότι δήθεν κτηνοτρόφοι λάμβαναν κάθε χρόνο εκατομμύρια ευρώ χωρίς να γνωρίζουν καν πού βρίσκονται οι εκτάσεις που δήλωναν, ενώ «έτρωγαν τα λεφτά που δίνει η Ευρώπη για τους νόμιμους δικαιούχους». Η επιστολή κατέληγε με τη φράση «Βρωμάει η κατάσταση… Το θέμα είναι εθνικό», ζητώντας από τους «Αδιάφθορους» να «καθαρίσουν το σύστημα από τους βρωμιάρηδες».
Το modus operandi: Εκτάσεις-φαντάσματα και αχυράνθρωποι
Σύμφωνα με τις καταγγελίες, η εγκληματική ομάδα εντόπιζε ανεκμετάλλευτες δημόσιες εκτάσεις και τοποθετούσε «δικούς της ανθρώπους» να τις δηλώνουν ως ιδιόκτητες στις φορολογικές τους δηλώσεις. Στη συνέχεια κατατίθεντο πλαστά έγγραφα περί δήθεν εκτροφής ζώων, επιτρέποντας στους εμπλεκόμενους να εισπράττουν ευρωπαϊκές επιδοτήσεις χωρίς να διαθέτουν ούτε ζώα ούτε πραγματική αγροτική δραστηριότητα. Το σύστημα αυτό περιγράφεται ως «καλοκουρδισμένη μηχανή παραγωγής μαύρου χρήματος», η οποία – σύμφωνα με τις δικογραφίες – λειτουργούσε με την κάλυψη υψηλόβαθμων στελεχών του Οργανισμού.
Η λίστα των 16 ονομάτων και η εμπλοκή του Προέδρου
Οι υπάλληλοι που συνέταξαν την πρώτη επιστολή παρέδωσαν στις Αρχές λίστα με 16 ονόματα, στην οποία περιλαμβάνονταν στελέχη του ΟΠΕΚΕΠΕ και – όπως αναφέρεται – ακόμη και ο τότε Πρόεδρος του Οργανισμού. Η λίστα αποτέλεσε τη βάση για την πρώτη φάση της έρευνας, η οποία οδήγησε σε αιτήματα άρσης τηλεφωνικού απορρήτου και παρακολουθήσεις από την Οικονομική Αστυνομία. Σύμφωνα με τα στοιχεία που έχουν δημοσιοποιηθεί, οι παρακολουθήσεις επιβεβαίωσαν μεγάλο μέρος των καταγγελιών.
Η δεύτερη επιστολή – Απρίλιος 2022: «Γνωστό λαμόγιο» και «δωράκια» 3.000–10.000 ευρώ
Στις 29 Απριλίου 2022, το Τμήμα Εσωτερικών Υποθέσεων έλαβε δεύτερη ανώνυμη επιστολή, η οποία ενίσχυσε και συμπλήρωσε τα στοιχεία της πρώτης. Η επιστολή έκανε ειδική μνεία στον τότε πρόεδρο του ΟΠΕΚΕΠΕ, κ. Μελά, τον οποίο χαρακτήριζε «γνωστό λαμόγιο» που λάμβανε «δωράκια χρηματικού ή άλλου χαρακτήρα» από 3.000 έως 10.000 ευρώ, ανάλογα με το είδος της επιδότησης που εξυπηρετούσε. Οι καταγγέλλοντες ανέφεραν ότι ο ίδιος είχε κάνει «αναρίθμητες εξυπηρετήσεις» σε άτομα που δεν πληρούσαν τις προϋποθέσεις για επιδοτήσεις, παρακάμπτοντας διαδικασίες και αλλοιώνοντας τον μηχανισμό ελέγχου.
Η έρευνα των Εσωτερικών Υποθέσεων και η εμπλοκή της EPPO
Μεταξύ των δύο επιστολών, η Εσωτερικών Υποθέσεων είχε ήδη ξεκινήσει έρευνα, πιστοποιώντας τα πρόσωπα της πρώτης καταγγελίας μέσω του συστήματος Police On Line. Ο εποπτεύων Αντεισαγγελέας Εφετών Χαράλαμπος Τζώνης διέταξε προκαταρκτική εξέταση, ενώ υποβλήθηκαν αιτήματα άρσης τηλεφωνικού απορρήτου. Αν και τον Απρίλιο του 2022 απορρίφθηκε αίτημα παράτασης της άρσης, η δεύτερη επιστολή οδήγησε στη συσχέτιση των δικογραφιών και σε νέα έγκριση άρσης τον Μάιο του 2022. Η δικογραφία που προέκυψε αποτέλεσε τη βάση για την υπόθεση που ανέλαβε η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία (EPPO), η οποία πλέον διερευνά το σκάνδαλο σε ευρωπαϊκό επίπεδο.
Στη Βουλή οι δικογραφίες για Λιβανό, Αραμπατζή και 11 βουλευτές
Τμήμα της δικογραφίας διαβιβάστηκε στη Βουλή, καθώς προέκυψαν στοιχεία για τον πρώην υπουργό Σπήλιο Λιβανό και την πρώην υφυπουργό Φωτεινή Αραμπατζή. Παράλληλα, ζητήθηκε άρση ασυλίας για 11 βουλευτές της Νέας Δημοκρατίας, πολλοί εκ των οποίων είχαν διατελέσει υπουργοί ή υφυπουργοί. Η τρίτη δικογραφία που έφτασε στη Βουλή «φωτογραφίζει» τους Τάσο Χατζηβασιλείου και Αθανάσιο Αθανασίου, με τον πρώτο να υποστηρίζει ότι «ελέγχεται για αδίκημα που δεν διαπράχθηκε». Τα στοιχεία των παρακολουθήσεων, ωστόσο, θεωρούνται από τις Αρχές «συντριπτικά».
Σύμφωνα με δημοσιεύματα, στο Μέγαρο Μαξίμου επικρατεί ανησυχία για το περιεχόμενο των παρακολουθήσεων, οι οποίες – όπως αναφέρεται – επιβεβαίωσαν το «όργιο» των παράνομων επιδοτήσεων. Η υπόθεση έχει ήδη χαρακτηριστεί ως μία από τις μεγαλύτερες στον πρωτογενή τομέα των τελευταίων δεκαετιών.
Πηγή φωτογραφίας 1: cnn.gr
Πηγή φωτογραφίας 2: cnn.gr
Πηγή φωτογραφίας; 3: koutipandoras.gr