Η Κεντρική Μακεδονία στο επίκεντρο της ελληνικής παραγωγής
Η Ελλάδα αποτελεί την τρίτη μεγαλύτερη ρυζοπαραγωγό χώρα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, μετά την Ιταλία και την Ισπανία. Το 80% των συνολικών καλλιεργούμενων εκτάσεων ρυζιού — περίπου 240.000 από τα 308.000 στρέμματα — βρίσκεται στην Κεντρική Μακεδονία. Οι καλλιέργειες συγκεντρώνονται κυρίως στο δέλτα των ποταμών Αξιού, Λουδία και Αλιάκμονα, καθώς και στον κάμπο των Σερρών, όπου παράγεται επίσης το 80% της συνολικής εθνικής ποσότητας ρυζιού.Γύρω από την καλλιέργεια έχει αναπτυχθεί ένα ισχυρό επιχειρηματικό οικοσύστημα, με ορυζόμυλους, μονάδες ξήρανσης, επεξεργασίας, αποθήκευσης και τυποποίησης, το οποίο τα προηγούμενα χρόνια είχε έντονο εξαγωγικό χαρακτήρα. Το ελληνικό ρύζι έχει κατακτήσει διεθνώς φήμη υψηλής ποιότητας και διατροφικής αξίας, γεγονός που καθιστά ακόμη πιο κρίσιμη τη διατήρηση της παραγωγής.Οι αιτίες της κρίσης – Εισαγωγές, κόστος και κλιματική αλλαγή
Οι δύο Αντιπεριφερειάρχες περιέγραψαν μια τριετία συνεχών πλήγματων για τους παραγωγούς. Οι ευρωπαϊκές εμπορικές συμφωνίες με χώρες της Άπω Ανατολής, όπως το Βιετνάμ, η Καμπότζη και η Μιανμάρ, εφαρμόστηκαν χωρίς επαρκείς ρήτρες διασφάλισης στο τονάζ. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα η ευρωπαϊκή αγορά να κατακλυστεί από φθηνό εισαγόμενο ρύζι, το οποίο δεν υπόκειται στα αυστηρά ευρωπαϊκά πρότυπα φυτοφαρμάκων και ελέγχων. Σύμφωνα με την Εθνική Διεπαγγελματική Ένωση Ελληνικού Ρυζιού, οι εισαγωγές ρυζιού στην Ε.Ε. έφτασαν τους 570.000 τόνους το 2025, δημιουργώντας συνθήκες αθέμιτου ανταγωνισμού.Την ίδια στιγμή, οι Έλληνες παραγωγοί επιβαρύνονται με υψηλό κόστος παραγωγής, καθώς οι αυστηροί κανονισμοί φυτοπροστασίας, οι συνεχείς έλεγχοι, το αυξημένο κόστος ενέργειας και οι ακριβές εισροές (λιπάσματα, φάρμακα, σπόροι) καθιστούν το ελληνικό ρύζι μη ανταγωνιστικό σε σχέση με τις εισαγωγές.Σημαντικό πλήγμα προκάλεσαν και τα ακραία καιρικά φαινόμενα που αποδίδονται στην Κλιματική Αλλαγή. Οι έντονες βροχοπτώσεις των τελευταίων μηνών οδήγησαν σε μεγάλη μείωση των στρεμματικών αποδόσεων, υποβάθμιση της ποιότητας και πτώση της εμπορικής αξίας του προϊόντος σε ποσοστό που ξεπερνά το 40%. Ο ΕΛΓΑ δεν αποζημιώνει αυτές τις απώλειες, αφήνοντας τους παραγωγούς σε οικονομικό αδιέξοδο και δημιουργώντας αμφιβολίες για το αν θα μπορέσουν να μπουν στη νέα καλλιεργητική περίοδο που ξεκινά σε έναν μήνα.Περιβαλλοντικός κίνδυνος – Ορατός ο κίνδυνος ερημοποίησης
Ο κ. Γιουτίκας προειδοποίησε ότι η εγκατάλειψη των ορυζώνων θα έχει σοβαρές περιβαλλοντικές συνέπειες. Τα εδάφη όπου καλλιεργείται το ρύζι είναι αλατούχα και δεν μπορούν να υποστηρίξουν άλλες καλλιέργειες. Τα περισσότερα από 200.000 στρέμματα ρυζοκαλλιέργειας στη Θεσσαλονίκη αποτελούν ένα ισχυρό οικοσύστημα, το οποίο, αν χαθεί, θα οδηγήσει σε υφαλμύρωση, ερημοποίηση και συρρίκνωση της τοπικής πανίδας. Η απώλεια αυτού του οικοσυστήματος θα έχει μακροχρόνιες επιπτώσεις στο περιβάλλον και στην αγροτική οικονομία της περιοχής.Οι 6 προτάσεις της ΠΚΜ για άμεση ανακούφιση και βιωσιμότητα
Ο κ. Γιουτίκας παρουσίασε τρεις προτάσεις που στοχεύουν στη μείωση του κόστους παραγωγής. Η πρώτη αφορά την παροχή φθηνού ρεύματος όχι μόνο σε μεμονωμένους αγρότες, αλλά και σε οργανωμένες ομάδες παραγωγών, συνεταιρισμούς, ΤΟΕΒ και ΓΟΕΒ, οι οποίοι σήμερα αγοράζουν ακριβό ρεύμα και μετακυλίουν το κόστος στους παραγωγούς. Ζητείται η ένταξη των Οργανισμών Εγγείων Βελτιώσεων στο πρόγραμμα ΓΑΙΑ, ώστε να μειωθεί το ενεργειακό κόστος.

Η δεύτερη πρόταση ζητά να επιτραπεί η παράλληλη εισαγωγή φαρμάκων, λιπασμάτων και σπόρων από οργανώσεις παραγωγών, όπως ήδη ισχύει για φαρμακαποθήκες και σούπερ μάρκετ, με στόχο τη μείωση του κόστους των εισροών. Η τρίτη πρόταση αφορά την ένταξη των αγροτικών νομικών προσώπων στη ρύθμιση για τον Ειδικό Φόρο Κατανάλωσης στο αγροτικό πετρέλαιο, από την οποία σήμερα επωφελούνται μόνο φυσικά πρόσωπα.

Από την πλευρά του, ο κ. Κεφαλάς παρουσίασε τρεις προτάσεις άμεσης οικονομικής ενίσχυσης. Η πρώτη αφορά την αποζημίωση των πληγέντων καλλιεργητών με κάθε διαθέσιμο μηχανισμό, όπως ο Κανονισμός De Minimis (ΕΕ 2024/3118). Η δεύτερη ζητά τη μείωση της ελάχιστης παραγωγής ανά εκτάριο από 4 σε 2 τόνους, ώστε οι παραγωγοί των πληγεισών περιοχών να μη χάσουν τη συνδεδεμένη ενίσχυση. Η τρίτη προτείνει την τροποποίηση του Κανονισμού Ασφάλισης Φυτικής Παραγωγής του ΕΛΓΑ, ώστε να επεκταθεί η ασφαλιστική κάλυψη της καλλιέργειας πέραν της 31ης Οκτωβρίου και να ενταχθούν στις καλυπτόμενες περιπτώσεις οι ζημιές που προκαλούνται από τις νέες κλιματικές συνθήκες.

Ο κ. Κεφαλάς ανέφερε ότι υπάρχουν ήδη θετικά μηνύματα από το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων και ότι στη συνάντηση που θα έχει με τον Υπουργό Κώστα Τσιάρα θα ζητήσει να επιταχυνθούν οι διαδικασίες, με τις γεωτεχνικές υπηρεσίες της ΠΚΜ να τίθενται στη διάθεση του Υπουργείου.

Το επόμενο βήμα – Εθνική διεκδίκηση μέσω ΕΝΠΕ
Οι δύο Αντιπεριφερειάρχες ανακοίνωσαν ότι οι έξι προτάσεις θα αποσταλούν στην Επιτροπή Πρωτογενούς Τομέα της Ένωσης Περιφερειών Ελλάδας (ΕΝΠΕ), ώστε να ενταχθούν στην ενιαία εθνική πρόταση για την αναδιάρθρωση του πρωτογενούς τομέα και τη θωράκιση της ελληνικής ρυζοκαλλιέργειας.