Στις 20 Ιουνίου 1967, ο Μοχάμεντ Άλι, τότε παγκόσμιος πρωταθλητής βαρέων βαρών και μία από τις πιο αναγνωρίσιμες προσωπικότητες της αμερικανικής κοινωνίας, καταδικάστηκε σε πέντε χρόνια φυλάκιση και πρόστιμο 10.000 δολαρίων, επειδή αρνήθηκε να καταταγεί στον στρατό των Ηνωμένων Πολιτειών κατά τη διάρκεια του πολέμου στο Βιετνάμ. Η απόφασή του, που βασίστηκε στις θρησκευτικές και ηθικές του πεποιθήσεις, προκάλεσε έντονες αντιδράσεις και τον μετέτρεψε σε σύμβολο του αντιπολεμικού κινήματος.

Η υπόθεση εκδικάστηκε στο Χιούστον, όπου ο δικαστής Τζο Ίνγκραχαμ επέβαλε την ανώτατη προβλεπόμενη ποινή. Στο δικαστήριο, οι αρχές επέμεναν να τον αποκαλούν με το όνομα γέννησής του, Κάσιους Κλέι, παρά το γεγονός ότι ο ίδιος είχε ήδη ασπαστεί το Ισλάμ και είχε αλλάξει επίσημα το όνομά του σε Μοχάμεντ Άλι. Την επόμενη ημέρα, η εφημερίδα The New York Times δημοσίευσε την είδηση με τίτλο: «Ο Κλέι κρίθηκε ένοχος στην υπόθεση της στρατολόγησης και καταδικάστηκε σε πέντε χρόνια φυλάκισης».

Η καταδίκη του συνοδεύτηκε από την άμεση αφαίρεση της άδειας πυγμαχίας και του παγκόσμιου τίτλου του, γεγονός που πάγωσε την καριέρα του για τρία χρόνια. Παράλληλα, η στάση του δίχασε την αμερικανική κοινωνία, σε μια περίοδο που η αντίθεση στον πόλεμο του Βιετνάμ αυξανόταν.

Η ομιλία που σημάδεψε μια εποχή
Στην ιστορική του δήλωση, ο Άλι εξήγησε δημόσια τους λόγους της άρνησής του:

«Γιατί να μου ζητήσουν να φορέσω στολή και να πάω 10.000 μίλια μακριά από το σπίτι μου για να ρίξω βόμβες και σφαίρες σε ανθρώπους στο Βιετνάμ, ενώ οι λεγόμενοι ‘Νέγροι’ στο Λούισβιλ αντιμετωπίζονται σαν σκυλιά;»

«Όχι, δεν πρόκειται να πάω δέκα χιλιάδες μίλια μακριά από το σπίτι μου για να βοηθήσω στη δολοφονία και την καταστροφή ενός άλλου φτωχού έθνους, απλώς και μόνο για να συνεχιστεί η κυριαρχία των λευκών δουλοκτητών επί των πιο σκουρόχρωμων λαών σε όλο τον κόσμο. Αυτή είναι η μέρα που τέτοια δεινά πρέπει να τερματιστούν. Με έχουν προειδοποιήσει ότι αν πάρω τέτοια θέση, θα θέσω σε κίνδυνο το κύρος μου και θα χάσω τα εκατομμύρια δολάρια που θα έπρεπε να κερδίσω ως πρωταθλητής.

Αλλά το έχω πει μια φορά και θα το ξαναπώ. Ο πραγματικός εχθρός του λαού μου βρίσκεται εδώ. Δεν θα ατιμάσω τη θρησκεία μου, τον λαό μου ή τον εαυτό μου, με το να γίνω εργαλείο για την υποδούλωση εκείνων που αγωνίζονται για τη δική τους δικαιοσύνη, ελευθερία και ισότητα.

Αν πίστευα ότι ο πόλεμος θα έφερνε ελευθερία και ισότητα σε 22 εκατομμύρια ανθρώπους του λαού μου, δεν θα χρειαζόταν να με επιστρατεύσουν, θα καταταγόμουν αύριο. Αλλά πρέπει είτε να υπακούσω στους νόμους της χώρας είτε στους νόμους του Αλλάχ. Δεν έχω τίποτα να χάσω υπερασπιζόμενος τις πεποιθήσεις μου. Οπότε θα πάω φυλακή. Είμαστε στη φυλακή εδώ και τετρακόσια χρόνια».

Ο Άλι υποστήριξε ότι η συνείδησή του δεν του επέτρεπε να συμμετάσχει σε έναν πόλεμο που, όπως τόνιζε, δεν αφορούσε τους Αφροαμερικανούς, οι οποίοι την ίδια στιγμή αντιμετώπιζαν συστηματικό ρατσισμό στις ΗΠΑ. Η φράση του «I ain’t got no quarrel with them Vietcong» («Δεν έχω κανένα πρόβλημα με αυτούς τους Βιετκόνγκ») έγινε σύνθημα του αντιπολεμικού κινήματος.

Η σύγχρονη διάσταση του αντιπολεμικού μηνύματος
Το αντιπολεμικό μήνυμα του Άλι επανέρχεται σήμερα στο δημόσιο διάλογο, καθώς διεθνείς συγκρούσεις συνεχίζονται σε διάφορα μέτωπα. Σύμφωνα με ρεπορτάζ του WDRB, περίπου 2.000 Ιρανοί που ζουν στο Λούισβιλ αντιμετωπίζουν δυσκολίες στην επικοινωνία με συγγενείς τους λόγω του συνεχιζόμενου πολέμου στο Ιράν. Το Κέντρο Μοχάμεντ Άλι στο Κεντάκι διοργάνωσε πρόσφατα εκδήλωση, δίνοντας βήμα σε μέλη της ιρανικής κοινότητας να μιλήσουν για τις επιπτώσεις του πολέμου ΗΠΑ–Ισραήλ.

Η Δρ. Μαριάμ Μοάζεν από το Πανεπιστήμιο του Λούισβιλ δήλωσε ότι οι Ιρανοί της διασποράς βιώνουν έντονη ανησυχία και αποκοπή από την πραγματικότητα στη χώρα τους. Παράλληλα, δημοσκόπηση του CBS News και του YouGov καταγράφει αυξανόμενη αντίθεση των Αμερικανών σε έναν πόλεμο με το Ιράν, τον οποίο τα δύο τρίτα θεωρούν «πόλεμο επιλογής».

Η στάση του Άλι απέναντι στον πόλεμο του Βιετνάμ, σε συνδυασμό με τον αγώνα του για τα πολιτικά δικαιώματα, τον καθιέρωσε ως μια από τις σημαντικότερες μορφές κοινωνικής αντίστασης του 20ού αιώνα. Το 2005 ιδρύθηκε το Κέντρο Μοχάμεντ Άλι στο Λούισβιλ, αφιερωμένο στη ζωή, την καριέρα και τις αξίες του.

Παρά τις συνέπειες που υπέστη, ο Άλι δικαιώθηκε το 1971, όταν το Ανώτατο Δικαστήριο των ΗΠΑ ανέτρεψε ομόφωνα την καταδίκη του. Ωστόσο, η πράξη του είχε ήδη αφήσει ανεξίτηλο αποτύπωμα στην αμερικανική κοινωνία και στο παγκόσμιο αντιπολεμικό κίνημα.

Πηγή φωτογραφίας 1: nofi.media
Πηγή φωτογραφίας 2: tnhelearning.edu.vn
Πηγή φωτογραφίας 3: lifegate.it