Οι ιστορικές διαπραγματεύσεις μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν στο Ισλαμαμπάντ του Πακιστάν ολοκληρώθηκαν χωρίς αποτέλεσμα, έπειτα από 21 ώρες εντατικών συνομιλιών που χαρακτηρίστηκαν ως η υψηλότερου επιπέδου επαφή των δύο χωρών από το 1979. Παρά τις προσδοκίες ότι η συνάντηση θα μπορούσε να αποτελέσει σημείο καμπής για τον τερματισμό του πολέμου στη Μέση Ανατολή και την αποκλιμάκωση της έντασης στα Στενά του Ορμούζ, οι δύο πλευρές αποχώρησαν με βαθιές και αγεφύρωτες διαφωνίες.

Σύμφωνα με αμερικανικές πηγές, η Ουάσιγκτον προσήλθε στις συνομιλίες με βασικό στόχο να εξασφαλίσει μια σαφή και μακροπρόθεσμη δέσμευση από την Τεχεράνη ότι δεν θα επιδιώξει την απόκτηση πυρηνικού όπλου ούτε των μέσων που θα της επέτρεπαν να το αναπτύξει γρήγορα. Ο Αμερικανός αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς, ο οποίος ηγήθηκε της αντιπροσωπείας, δήλωσε ότι το Ιράν δεν παρείχε την απαιτούμενη διαβεβαίωση, υπογραμμίζοντας πως αυτό αποτελεί «βασική κόκκινη γραμμή» για την κυβέρνηση των ΗΠΑ. Παράλληλα, η αμερικανική πλευρά φέρεται να ζήτησε την παράδοση του εμπλουτισμένου ουρανίου που διαθέτει το Ιράν, καθώς και ρυθμίσεις που θα διασφάλιζαν την ελεύθερη ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ, περιορίζοντας τον μονομερή έλεγχο της Τεχεράνης στη στρατηγική θαλάσσια δίοδο.

Από την πλευρά της, η ιρανική αντιπροσωπεία, με επικεφαλής τον πρόεδρο του κοινοβουλίου Μοχάμαντ Μπαγκέρ Γκαλιμπάφ και τον υπουργό Εξωτερικών Αμπάς Αραγκτσί, δήλωσε ότι προσήλθε στις συνομιλίες μόνο αφού εκπληρώθηκαν τα ιρανικά προαπαιτούμενα, μεταξύ των οποίων η μείωση των ισραηλινών επιθέσεων στο νότιο Λίβανο. Η Τεχεράνη υποστήριξε ότι παρουσίασε ξεκάθαρες «κόκκινες γραμμές» στις επαφές με τον Πακιστανό πρωθυπουργό Σεχμπάζ Σαρίφ, ζητώντας αποζημίωση για τις ζημιές που προκλήθηκαν από αμερικανοϊσραηλινές επιθέσεις, απελευθέρωση των δεσμευμένων ιρανικών περιουσιακών στοιχείων και αναγνώριση της κυριαρχίας της στο Στενό του Ορμούζ. Ο εκπρόσωπος του ιρανικού ΥΠΕΞ, Εσμάιλ Μπαγκάι, δήλωσε ότι οι συνομιλίες κατέρρευσαν λόγω «χάσματος σε δύο ή τρία κρίσιμα ζητήματα», επιβεβαιώνοντας ότι το Στενό του Ορμούζ αποτέλεσε ένα από τα βασικά σημεία τριβής, χωρίς ωστόσο να αναφερθεί στο ζήτημα των πυρηνικών όπλων.

Η κατάσταση στο Στενό του Ορμούζ παραμένει εξαιρετικά τεταμένη, με τη θαλάσσια δίοδο να είναι ουσιαστικά κλειστή. Ο αμερικανικός στρατός ανακοίνωσε την ανάπτυξη αντιτορπιλικών για επιχειρήσεις εκκαθάρισης ναρκών, ενώ ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε ότι οι ΗΠΑ «σκουπίζουν το στενό», σε μια προσπάθεια αποκατάστασης της ναυσιπλοΐας. Οι Φρουροί της Επανάστασης προειδοποίησαν ότι θα αντιδράσουν «με σκληρότητα» σε οποιαδήποτε προσπάθεια διέλευσης πολεμικών πλοίων, αυξάνοντας τον κίνδυνο περαιτέρω στρατιωτικής κλιμάκωσης.

Οι συνομιλίες διεξήχθησαν με φόντο τον πόλεμο που μαίνεται στη Μέση Ανατολή για πάνω από 40 ημέρες, την εύθραυστη κατάπαυση του πυρός διάρκειας δύο εβδομάδων και τις συνεχιζόμενες συγκρούσεις στον Λίβανο. Στο τραπέζι τέθηκαν κρίσιμα ζητήματα, όπως το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν, η άρση των κυρώσεων, ο συνολικός τερματισμός των εχθροπραξιών και η ρύθμιση της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ. Παρά τις εντατικές επαφές, οι διαφορές παρέμειναν αγεφύρωτες, με διπλωματικούς κύκλους να κάνουν λόγο για «αναμενόμενο αδιέξοδο», δεδομένου ότι η τελευταία πυρηνική συμφωνία (JCPOA) είχε απαιτήσει σχεδόν δύο χρόνια διαπραγματεύσεων.

Μετά τη λήξη των συνομιλιών, ο υπουργός Εξωτερικών του Πακιστάν Ισάκ Νταρ τόνισε την ανάγκη διατήρησης της κατάπαυσης του πυρός και δήλωσε ότι το Ισλαμαμπάντ θα επιδιώξει να διευκολύνει νέο διάλογο μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν τις επόμενες ημέρες. Ιρανικά μέσα ενημέρωσης ανέφεραν ότι οι διαβουλεύσεις ενδέχεται να συνεχιστούν σε τεχνικό επίπεδο, παρά το αδιέξοδο.

Το αποτέλεσμα των συνομιλιών επιβεβαιώνει το βαθύ έλλειμμα εμπιστοσύνης μεταξύ των δύο πλευρών και αναδεικνύει το σύνθετο πλέγμα στρατηγικών επιδιώξεων που καθιστά δύσκολη οποιαδήποτε συμφωνία. Παρότι παραμένει ανοιχτό ένα στενό παράθυρο για συνέχιση των επαφών, η ουσιαστική πρόοδος προϋποθέτει σημαντικές πολιτικές αποφάσεις, σε μια περίοδο όπου η ένταση στο Στενό του Ορμούζ και οι εξελίξεις στο πεδίο του πολέμου δημιουργούν ένα ολοένα πιο ασταθές περιβάλλον.

Πηγή φωτογραφίας 1: thepressroom.gr
Πηγή φωτογραφίας 2: msn.com
Πηγή φωτογραφίας 3: parapolitika.gr