Στη Νίκαια της Βιθυνίας πραγματοποιήθηκε στις 28 Νοεμβρίου 2025 η ιστορική συνάντηση του Πάπα Λέοντα ΙΔ΄ με τον Οικουμενικό Πατριάρχη Βαρθολομαίο, με αφορμή την επέτειο των 1700 ετών από την Α΄ Οικουμενική Σύνοδο. Η συνάντηση διεξήχθη στον χώρο της παλαιάς βασιλικής του Αγίου Νεοφύτου και προσέλκυσε το ενδιαφέρον της διεθνούς κοινότητας. Στο επίκεντρο των συνομιλιών τέθηκε η προοπτική καθιέρωσης κοινής ημερομηνίας για τον εορτασμό του Πάσχα και η διατύπωση μηνυμάτων ειρήνης απέναντι στις ένοπλες συγκρούσεις. Παράλληλα, οι δύο Προκαθήμενοι επανέλαβαν τη δέσμευσή τους για ενίσχυση του διαχριστιανικού διαλόγου και συνεργασία σε ανθρωπιστικά ζητήματα, ενώ η επιλογή της Νίκαιας προσέδωσε ιδιαίτερο συμβολισμό στη συνάντηση, συνδέοντας το παρόν με την ιστορική μνήμη της πρώτης Συνόδου.

Χρονικό και ιστορικό πλαίσιο
Η συνάντηση πραγματοποιήθηκε στις 28 Νοεμβρίου 2025, στη Νίκαια της Βιθυνίας, σε έναν χώρο με έντονο ιστορικό φορτίο: την αρχαία βασιλική του Αγίου Νεοφύτου. Η επιλογή του τόπου είχε σαφή στόχευση, καθώς η Νίκαια συνδέεται άμεσα με την Α΄ Οικουμενική Σύνοδο του 325 μ.Χ., η οποία καθόρισε θεμελιώδεις όρους της χριστιανικής πίστης και αποτέλεσε σημείο αναφοράς για την ενότητα της Εκκλησίας. Η επέτειος των 1700 ετών από εκείνη τη Σύνοδο αποτέλεσε το πλαίσιο μέσα στο οποίο οι δύο Προκαθήμενοι θέλησαν να στείλουν μήνυμα επιστροφής στις κοινές ρίζες και υπέρβασης του Σχίσματος του 1054, που εξακολουθεί να χωρίζει Ανατολή και Δύση.

Περιεχόμενο της συνάντησης
Κεντρικό ζήτημα των συνομιλιών αποτέλεσε η κοινή ημερομηνία του Πάσχα. Οι δύο ηγέτες ανέδειξαν την ανάγκη να εορτάζεται η Ανάσταση του Χριστού από Ορθόδοξους και Καθολικούς την ίδια ημέρα, ώστε να αρθεί η σύγχυση που προκαλείται στους πιστούς και να ενισχυθεί η μαρτυρία της ενότητας. Το γεγονός ότι το 2025 οι δύο Εκκλησίες εόρτασαν το Πάσχα την ίδια ημέρα, στις 20 Απριλίου, προσέδωσε ιδιαίτερη βαρύτητα στη συζήτηση και ενίσχυσε την προοπτική θεσμοθέτησης μιας κοινής φόρμουλας υπολογισμού.

Παράλληλα, η συνάντηση είχε έντονο κοινωνικό και πολιτικό χαρακτήρα, καθώς οι δύο Προκαθήμενοι διατύπωσαν σαφείς θέσεις κατά των πολέμων και της βίας. Έκαναν έκκληση για την προστασία των αμάχων και των προσφύγων, υπογραμμίζοντας ότι η πίστη δεν μπορεί να εργαλειοποιείται για συγκρούσεις αλλά πρέπει να λειτουργεί ως γέφυρα συμφιλίωσης. Η συζήτηση επεκτάθηκε και στον οικουμενικό διάλογο, με συμφωνία για ενίσχυση των θεολογικών επιτροπών, προγραμματισμό τακτικών συναντήσεων και ανάληψη κοινών πρωτοβουλιών σε ανθρωπιστικά ζητήματα.

Δηλώσεις
Ο Πάπας Λέων ΙΔ΄, στις δηλώσεις του μετά τη συνάντηση, τόνισε ότι «η ενότητα των Χριστιανών και η ενίσχυση των δεσμών μεταξύ των Εκκλησιών αποτελούν αδιαπραγμάτευτη προτεραιότητα». Από την πλευρά του, ο Πατριάρχης Βαρθολομαίος δήλωσε: «Ας ακούσουμε όλες τις φωνές των πιστών για ενότητα», δίνοντας έμφαση στη σημασία της συμμετοχής του λαού και της ποιμαντικής διάστασης του διαλόγου. Και οι δύο Προκαθήμενοι συμφώνησαν ότι η κοινή μαρτυρία της Ανάστασης θα αποτελέσει ισχυρό μήνυμα προς τον κόσμο, σε μια εποχή που οι συγκρούσεις και οι διαιρέσεις εξακολουθούν να δοκιμάζουν την ανθρωπότητα.

Παρασκήνιο και επόμενα εξελίξεις
Η συνάντηση στη Νίκαια εντάχθηκε σε ένα ευρύτερο πλαίσιο επαφών του Πάπα Λέοντα ΙΔ΄ στην Τουρκία. Πριν από αυτήν, ο Πάπας είχε επισκεφθεί την Άγκυρα και την Κωνσταντινούπολη, όπου συναντήθηκε με τον Πρόεδρο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν και εκπροσώπους άλλων Εκκλησιών, γεγονός που προσέδωσε πολιτική διάσταση στην περιοδεία του. Μετά τη συνάντηση, ο Πάπας μετέβη στο Φανάρι στις 29 και 30 Νοεμβρίου, για να συμμετάσχει στην εορτή του Αγίου Ανδρέα, ιδρυτή της Εκκλησίας Κωνσταντινουπόλεως, ενισχύοντας περαιτέρω τους δεσμούς με το Οικουμενικό Πατριαρχείο.

Στο επίπεδο των πρακτικών αποφάσεων, συμφωνήθηκε η σύσταση μικτής επιτροπής που θα εξετάσει τις τεχνικές και θεολογικές παραμέτρους για την καθιέρωση κοινής ημερομηνίας Πάσχα. Παράλληλα, προγραμματίστηκαν νέες συναντήσεις και κοινές δράσεις υπέρ της ειρήνης, ενώ ανακοινώθηκε η πρόθεση για ενίσχυση της συνεργασίας με άλλες χριστιανικές παραδόσεις, όπως η Αρμενική και η Συριακή Ορθόδοξη Εκκλησία.

Η συνάντηση κατέληξε σε συμφωνία για ενίσχυση του οικουμενικού διαλόγου, προγραμματισμό νέων επαφών και συνεργασία σε ανθρωπιστικές πρωτοβουλίες. Οι εξελίξεις που αναμένονται αφορούν την πρακτική εφαρμογή των αποφάσεων για το Πάσχα και την περαιτέρω εμβάθυνση των σχέσεων μεταξύ των δύο Εκκλησιών.

Πηγή φωτογραφίας 1: tovima.gr
Πηγή φωτογραφίας 2: catholicnewsagency.com
Πηγή φωτογραφίας 3: tanea.gr