Ο αντιπρόεδρος του Συμβουλίου Ασφαλείας της Ρωσίας, Ντμίτρι Μεντβέντεφ, εξαπέλυσε νέες απειλές κατά της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με αφορμή τη συζήτηση για την αξιοποίηση των παγωμένων ρωσικών περιουσιακών στοιχείων. Σε δημόσιες δηλώσεις του, προειδοποίησε ότι η ενδεχόμενη χρήση των δεσμευμένων κεφαλαίων για τη χρηματοδότηση δανείων αποκατάστασης στην Ουκρανία θα μπορούσε να αποτελέσει «αιτία πολέμου». Οι τοποθετήσεις του εντάσσονται στο πλαίσιο της συνεχιζόμενης αντιπαράθεσης μεταξύ Μόσχας και Βρυξελλών, με επίκεντρο τις κυρώσεις που έχουν επιβληθεί στη Ρωσία μετά την εισβολή στην Ουκρανία.

Το πλαίσιο της αντιπαράθεσης
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, με επικεφαλής την πρόεδρο Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, παρουσίασε σχέδιο για την άντληση περίπου 90 δισ. ευρώ υπέρ της Ουκρανίας μέσω αξιοποίησης των παγωμένων ρωσικών κρατικών περιουσιακών στοιχείων. Τα κεφάλαια αυτά, που εκτιμάται ότι ξεπερνούν τα 200 δισ. ευρώ, βρίσκονται κυρίως σε ευρωπαϊκές τράπεζες, με το μεγαλύτερο ποσοστό –περίπου το 70%– να φιλοξενείται στο Βέλγιο. Η πρόταση θεωρείται από τις Βρυξέλλες ως μέσο ενίσχυσης της Ουκρανίας χωρίς άμεση επιβάρυνση των κρατών-μελών, ωστόσο εγείρει ανησυχίες για πιθανές νομικές και οικονομικές συνέπειες.

Οι δηλώσεις Μεντβέντεφ
Ο Μεντβέντεφ δήλωσε ότι «αν η τρελή Ευρωπαϊκή Ένωση προσπαθήσει να κλέψει παγωμένα στο Βέλγιο ρωσικά περιουσιακά στοιχεία υπό το πρόσχημα ενός δανείου επανορθώσεων, η Ρωσία μπορεί να θεωρήσει αυτή την κίνηση ισοδύναμη με αιτία πολέμου». Με τον τρόπο αυτόν, ο πρώην πρόεδρος και πρώην πρωθυπουργός της Ρωσίας έστειλε σαφές μήνυμα ότι η Μόσχα δεν θα ανεχθεί την κατάσχεση των κεφαλαίων, χαρακτηρίζοντας την ενέργεια ως «κλοπή» και προειδοποιώντας για στρατιωτική απάντηση.

Η αντίδραση της ΕΕ
Η συζήτηση στις Βρυξέλλες παραμένει ανοιχτή, με χώρες όπως η Πολωνία και οι Βαλτικές Δημοκρατίες να στηρίζουν την πρόταση, ενώ άλλες, όπως η Γερμανία και η Ουγγαρία, εκφράζουν επιφυλάξεις. Οι ανησυχίες αφορούν πιθανές νομικές προσφυγές, αντίποινα από τη Ρωσία και τον κίνδυνο περαιτέρω κλιμάκωσης της σύγκρουσης. Η πρόεδρος της Κομισιόν, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, έχει υποστηρίξει ότι η αξιοποίηση των κεφαλαίων είναι «νόμιμη και αναγκαία», επισημαίνοντας ότι πρόκειται για δέσμευση που ισχύει όσο παραμένουν ενεργές οι κυρώσεις.

Η δήλωση του Βέλγου πρωθυπουργού
Ο πρωθυπουργός του Βελγίου, Μπαρτ Ντε Βέβερ, δήλωσε ότι «δεν πρόκειται να θέσουμε κινδύνους που αφήνουν εκατοντάδες δισεκατομμύρια στους ώμους του Βελγίου, ούτε σήμερα ούτε αύριο ούτε ποτέ». Με την τοποθέτησή του απέρριψε κατηγορηματικά την ιδέα να χρησιμοποιηθούν τα παγωμένα ρωσικά περιουσιακά στοιχεία για δάνεια αποκατάστασης. Σε επιστολή του προς την Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, προειδοποίησε ότι μια τέτοια κίνηση θα μπορούσε να θέσει σε κίνδυνο τις πιθανότητες ειρηνευτικής συμφωνίας, ενώ έκανε λόγο για «απίστευτη πίεση» γύρω από το ζήτημα. Η στάση του Βελγίου είναι κρίσιμη, καθώς η χώρα φιλοξενεί το μεγαλύτερο μέρος των δεσμευμένων ρωσικών κεφαλαίων.

Διεθνείς αντιδράσεις
Η χρήση του όρου casus belli από τον Μεντβέντεφ προκάλεσε ανησυχία σε διεθνές επίπεδο. Οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν ήδη προχωρήσει σε ανάλογες συζητήσεις για την αξιοποίηση ρωσικών κεφαλαίων, γεγονός που ενισχύει την πίεση προς την ΕΕ. Η Ρωσία έχει προειδοποιήσει ότι θα απαντήσει με οικονομικά και στρατιωτικά αντίμετρα, εάν προχωρήσει η δέσμευση. Διπλωματικοί κύκλοι εκτιμούν ότι η αντιπαράθεση αυτή ενδέχεται να έχει ευρύτερες συνέπειες για την ασφάλεια και τη σταθερότητα στην Ευρώπη.

Οικονομικές επιπτώσεις
Τα παγωμένα ρωσικά περιουσιακά στοιχεία στην ΕΕ εκτιμώνται σε πάνω από 200 δισ. ευρώ, με το μεγαλύτερο μέρος τους να βρίσκεται σε βελγικές τράπεζες. Η αξιοποίησή τους θα μπορούσε να αποτελέσει σημαντική πηγή χρηματοδότησης για την Ουκρανία, καλύπτοντας μέρος των τεράστιων αναγκών ανοικοδόμησης που υπολογίζονται σε εκατοντάδες δισεκατομμύρια. Ωστόσο, η κίνηση αυτή εγκυμονεί κινδύνους για την ευρωπαϊκή οικονομία, καθώς η Ρωσία έχει αφήσει ανοιχτό το ενδεχόμενο αντίμετρων που θα μπορούσαν να πλήξουν τις ευρωπαϊκές αγορές και τις διπλωματικές σχέσεις.

Το ζήτημα παραμένει ανοιχτό και η τελική απόφαση της Ένωσης αναμένεται να καθορίσει τις επόμενες εξελίξεις στις σχέσεις με τη Ρωσία, αλλά και τις προοπτικές μιας πιθανής ειρηνευτικής συμφωνίας.

Πηγή φωτογραφίας 1: jakartaglobe.id
Πηγή φωτογραφίας 2: reuters.com
Πηγή φωτογραφίας 3: tovima.gr