Το κυνήγι δουλειάς μοιάζει όλο και περισσότερο με να ρίχνεις βιογραφικά σε μια μαύρη τρύπα. Πίσω από αυτό το αίσθημα ματαίωσης κρύβεται ένα φαινόμενο που πλέον έχει όνομα, δεδομένα και πολιτικές προεκτάσεις: τα «ghost jobs»–αγγελίες για θέσεις εργασίας που στην πραγματικότητα δεν πρόκειται ποτέ να καλυφθούν.

Τι είναι τα «ghost jobs»
Ghost jobs ονομάζονται οι αγγελίες για θέσεις εργασίας που είτε δεν υπάρχουν, είτε έχουν ήδη καλυφθεί, είτε ο εργοδότης δεν έχει καμία πραγματική πρόθεση να προσλάβει. Πρόκειται για μια πρακτική που έχει εξαπλωθεί διεθνώς, κυρίως στις online πλατφόρμες αγγελιών και στις εφαρμογές αναζήτησης εργασίας.

Από έρευνα του παρόχου λογισμικού προσλήψεων Greenhouse στις ΗΠΑ, τη Βρετανία και τη Γερμανία, έως και 22% των θέσεων εργασίας που διαφημίστηκαν στο διαδίκτυο το 2024 ανήκαν σε αυτή την κατηγορία: οι εργοδότες δεν είχαν πρόθεση να προσλάβουν. Άλλη μελέτη στη Βρετανία ανεβάζει το ποσοστό ακόμη και στο 34%.

Την ίδια στιγμή, επίσημα στοιχεία από το Γραφείο Στατιστικών Εργασίας των ΗΠΑ δείχνουν ότι ενώ τον Αύγουστο υπήρχαν 7,2 εκατομμύρια κενές θέσεις εργασίας, προσλήφθηκαν μόνο 5,1 εκατομμύρια άτομα, ένα χάσμα που τροφοδοτεί την υποψία ότι σημαντικό μέρος των αγγελιών δεν αντιστοιχεί σε πραγματικές προσλήψεις.

Γιατί οι εταιρείες δημοσιεύουν θέσεις που δεν πρόκειται να καλύψουν

Οι λόγοι πίσω από τα ghost jobs είναι πολλοί και συχνά κυνικοί:
Δημιουργία «δεξαμενής ταλέντων»: Πολλές εταιρείες δημοσιεύουν αγγελίες για να συγκεντρώσουν βιογραφικά και να χτίσουν μια βάση υποψηφίων για μελλοντική χρήση, χωρίς να έχουν άμεση ανάγκη πρόσληψης. «Δεν είναι ότι δεν θέλουν να προσλάβουν, είναι περισσότερο ότι δεν προσλαμβάνουν αμέσως», εξηγεί η σύμβουλος καριέρας Τζάσμιν Εσκαλέρα από το Μαϊάμι.

Τεχνητή εικόνα ανάπτυξης: Άλλες επιχειρήσεις «φουσκώνουν» τους αριθμούς των αγγελιών για να δείξουν ότι αναπτύσσονται, ακόμη κι αν αυτό δεν ισχύει. Η Εσκαλέρα σημειώνει ότι ορισμένες εταιρείες δημοσιεύουν θέσεις «για να δείξουν ότι η εταιρεία τους αναπτύσσεται, ακόμα κι αν αυτό δεν ίσχυε».

Συλλογή και εμπορία δεδομένων: Υπάρχουν επίσης εταιρείες που δημοσιεύουν θέσεις εργασίας για να αποκτήσουν και να πωλούν δεδομένα υποψηφίων–email, τηλέφωνα, επαγγελματικά προφίλ.

Πρόσφατη ανάλυση αναφέρει ότι η Greenhouse κατέγραψε πως περίπου 18–22% των online αγγελιών το 2024 ήταν ψεύτικες ή δεν επρόκειτο να καλυφθούν, ενώ έως και 70% των πελατών της είχαν δημοσιεύσει τουλάχιστον μία ghost αγγελία σε ένα τρίμηνο.

Οι ανθρώπινες συνέπειες: «Καταστροφικό για την ψυχή»
Πίσω από τα ποσοστά κρύβονται άνθρωποι που νιώθουν ότι η αξιοπρέπειά τους φθείρεται μαζί με την υπομονή τους.

Η Άιλις Ντέιβις, με 10 χρόνια εμπειρίας στο μάρκετινγκ και έδρα το Λέστερ, περιγράφει την εμπειρία της αναζήτησης εργασίας ως «καταστροφική για την ψυχή». «Ο χρόνος που έχω ξοδέψει καταβάλλοντας προσπάθεια για να προσαρμόσω μια αίτηση, για να μην λάβω καμία απάντηση, σε καταρρακώνει», λέει. Φέρνει ως παράδειγμα έναν υπεύθυνο προσλήψεων που τη ρώτησε αν είναι διαθέσιμη για συνέντευξη· απάντησε θετικά και δεν την κάλεσαν ποτέ.

Η Τζάσμιν Εσκαλέρα περιγράφει την κατάσταση με τα ghost jobs ως «μαύρη τρύπα». Οι υποψήφιοι «έκαναν αιτήσεις σε μια μαύρη τρύπα. Το ηθικό οποιουδήποτε αναζητά εργασία συνθλίβεται», σημειώνει.

Ο Έρικ Τόμσον, με 20 χρόνια εργασιακής εμπειρίας στις ΗΠΑ, απολύθηκε από μια νεοσύστατη επιχείρηση και για δύο μήνες υπέβαλλε αιτήσεις σε εκατοντάδες επιχειρήσεις, σε θέσεις του επιπέδου του, ανώτερες και κατώτερες. Σταδιακά συνειδητοποίησε ότι πολλές από αυτές ήταν ghost jobs. Τα μηνύματα που λαμβάνει σήμερα από άλλους υποψηφίους μιλούν για μειωμένη αυτοπεποίθηση και επιδείνωση της ψυχικής υγείας. «Αυτό είναι ντροπή», λέει.

Σε πρόσφατη ανάλυση, στέλεχος της Greenhouse χαρακτήρισε την εμπειρία αναζήτησης εργασίας με ghost αγγελίες «soul-crushing»–καταστροφική για την ψυχή, επιβεβαιώνοντας ότι περίπου το ένα πέμπτο των αγγελιών το 2024 ήταν ghost jobs.

Η πολιτική και νομική μάχη: Από την Ουάσιγκτον στο Οντάριο
Ο Έρικ Τόμσον αποφάσισε να μην μείνει θεατής. Συνέστησε μια ομάδα εργασίας που πιέζει για νομοθετική ρύθμιση στις ΗΠΑ, ζητώντας την απαγόρευση των ψεύτικων αγγελιών εργασίας. Συναντιέται με μέλη του Κογκρέσου και ηγήθηκε της διαμόρφωσης προτεινόμενης νομοθεσίας με τίτλο «Ο Νόμος για την Αλήθεια στη Διαφήμιση και την Ευθύνη στην Εργασία». Η πρόταση νόμου προβλέπει:

• Υποχρεωτική ημερομηνία λήξης στις αγγελίες.
• Ενημέρωση αν η διαδικασία πρόσληψης έχει διακοπεί ή αν η θέση έχει καλυφθεί.
• Ελέγξιμα αρχεία προσλήψεων.
• Κυρώσεις για εργοδότες που δημοσιεύουν παραπλανητικές ή ανύπαρκτες θέσεις εργασίας.

Ο Τόμσον ελπίζει ότι μέλη του Κογκρέσου θα στηρίξουν τη νομοθεσία, ενώ παράλληλα «τρέχει» μια online αίτηση για την απαγόρευση των ghost jobs, η οποία έχει συγκεντρώσει πάνω από 50.000 υπογραφές.

Στις ΗΠΑ, τα τοπικά κοινοβούλια των πολιτειών του Νιου Τζέρσεϊ και της Καλιφόρνια εξετάζουν επίσης την απαγόρευση των «φανταστικών» θέσεων εργασίας.

Πώς τα ghost jobs διαστρεβλώνουν την αγορά εργασίας
Πέρα από την ψυχολογική φθορά των υποψηφίων, τα ghost jobs έχουν και μια πιο «σιωπηλή» αλλά εξαιρετικά σοβαρή συνέπεια: διαστρεβλώνουν τα δεδομένα της αγοράς εργασίας.

Η Τζάσμιν Εσκαλέρα επισημαίνει ότι οι ψεύτικες αγγελίες δίνουν στις κυβερνήσεις μια ψευδή εικόνα της αγοράς εργασίας. Καθώς οι ειδικοί χρησιμοποιούν τα δεδομένα για να αναπτύξουν πολιτικές και να κατανοήσουν τις τάσεις, αν τα στοιχεία είναι στρεβλωμένα, τότε και οι πολιτικές που βασίζονται σε αυτά θα είναι λανθασμένες.

Άρθρα και αναλύσεις για τα ghost jobs προειδοποιούν ότι η αύξηση των ψεύτικων αγγελιών απειλεί και τη φήμη των εταιρειών, καθώς οι υποψήφιοι χάνουν την εμπιστοσύνη τους σε συγκεκριμένους εργοδότες και πλατφόρμες αγγελιών.

Ορισμένες πλατφόρμες, όπως η Greenhouse και το LinkedIn, έχουν αρχίσει να προσφέρουν μηχανισμούς επαλήθευσης αγγελιών, ώστε να βοηθούν τους υποψηφίους να ξεχωρίζουν τις πραγματικές από τις ghost θέσεις. Ωστόσο, η ευθύνη δεν μπορεί να μετακυλίεται μόνο στους υποψηφίους· γι’ αυτό και η συζήτηση για ρυθμιστικές παρεμβάσεις εντείνεται.

Πηγή φωτογραφίας 1: en.italiani.it
Πηγή φωτογραφίας 2: pune.news
Πηγή φωτογραφίας 3: parallaximag.gr
Πηγή φωτογραφίας 4: in.gr