Έντονες αντιδράσεις προκάλεσε στην Τουρκία η παρουσία ομάδας Ελλήνων που πραγματοποίησαν χορό συρτακιού μπροστά από την Αγία Σοφία στην Κωνσταντινούπολη, με μουσική συνοδεία τραγούδι του Στράτου Διονυσίου. Το περιστατικό καταγράφηκε σε βίντεο και αναρτήθηκε στα κοινωνικά δίκτυα, όπου γρήγορα αναπαράχθηκε από τουρκικά μέσα ενημέρωσης. Η πράξη χαρακτηρίστηκε από τουρκικές πηγές ως «πρόκληση» και «προσβολή» του χώρου, δεδομένου ότι η Αγία Σοφία έχει μετατραπεί σε τέμενος από το 2020 και θεωρείται ενεργός λατρευτικός τόπος. Οι εικόνες συνοδεύτηκαν από εκτενή σχολιασμό στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, ενώ το γεγονός εντάχθηκε σε ένα ευρύτερο πλαίσιο συζητήσεων για τη συμπεριφορά επισκεπτών σε ιστορικά και θρησκευτικά μνημεία.

Τι συνέβη
Η καταγραφή δείχνει μια μικρή ομάδα Ελλήνων επισκεπτών να στήνει έναν αυθόρμητο χορό συρτακιού στον προαύλιο χώρο της Αγίας Σοφίας. Η μουσική που ακούγεται είναι τραγούδι του Στράτου Διονυσίου, στοιχείο που προσδίδει έντονο ελληνικό πολιτισμικό χαρακτήρα στη σκηνή. Το βίντεο αναρτήθηκε στο διαδίκτυο και μέσα σε λίγες ώρες έγινε αντικείμενο ευρείας διάδοσης, τόσο από χρήστες κοινωνικών δικτύων όσο και από τουρκικά μέσα ενημέρωσης, τα οποία το παρουσίασαν ως γεγονός με ιδιαίτερη βαρύτητα. Η επιλογή του χώρου, μπροστά από ένα μνημείο που έχει μετατραπεί σε τέμενος, αποτέλεσε το βασικό σημείο κριτικής και αντιπαράθεσης.

Ιστορικό και πλαίσιο
Η Αγία Σοφία, ένα από τα σημαντικότερα μνημεία παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς, μετατράπηκε το 2020 από μουσείο σε τέμενος, έπειτα από απόφαση του τουρκικού Συμβουλίου της Επικρατείας και διάταγμα του Προέδρου της Τουρκίας. Η αλλαγή αυτή ενίσχυσε τη θρησκευτική και πολιτική σημασία του χώρου, καθιστώντας τον ιδιαίτερα ευαίσθητο σε κάθε ενέργεια που δεν συνδέεται με λατρευτική χρήση. Στο πλαίσιο αυτό, πράξεις που μπορεί να θεωρηθούν «τουριστικές» ή «πολιτιστικές» συχνά αποκτούν πολιτικό βάρος και ερμηνεύονται ως δηλώσεις ή προκλήσεις. Η Αγία Σοφία παραμένει σημείο αναφοράς στις ελληνοτουρκικές σχέσεις, με κάθε συμβολική κίνηση να προκαλεί δημόσια συζήτηση και αντιδράσεις.

Αντιδράσεις στην Τουρκία
Η δημοσιοποίηση του βίντεο προκάλεσε έντονη κριτική από τουρκικά μέσα ενημέρωσης, τα οποία χαρακτήρισαν την πράξη «πρόκληση» και «προσβολή» ενός ιερού χώρου. Η ρητορική αυτή ενισχύθηκε από αναρτήσεις στα κοινωνικά δίκτυα, όπου πολλοί χρήστες εξέφρασαν αγανάκτηση και ζήτησαν αυστηρότερα μέτρα επιτήρησης στον προαύλιο χώρο της Αγίας Σοφίας. Ο δημόσιος λόγος επικεντρώθηκε στην έννοια της «ιεροσυλίας», με την πράξη να παρουσιάζεται όχι ως απλή πολιτιστική έκφραση αλλά ως ενέργεια που θίγει την ιερότητα του μνημείου. Μέχρι στιγμής δεν έχουν ανακοινωθεί επίσημες κυρώσεις ή ενέργειες από τις τουρκικές αρχές, ωστόσο το κλίμα καταγγελίας δείχνει ότι το περιστατικό έχει αποκτήσει βαρύτητα στη δημόσια σφαίρα.

Παρασκήνιο

Η επιλογή της μουσικής υπόκρουσης, ενός τραγουδιού του Στράτου Διονυσίου, ενίσχυσε τον ελληνικό χαρακτήρα του στιγμιότυπου και προσέδωσε επιπλέον συμβολισμό. Η ταχεία διάδοση του βίντεο μέσω των κοινωνικών δικτύων συνέβαλε στην κλιμάκωση των αντιδράσεων, καθώς το γεγονός απέκτησε μαζική προβολή και ερμηνεύτηκε σε ευρύτερο πολιτισμικό και πολιτικό πλαίσιο. Η σκηνή, αν και πιθανότατα αυθόρμητη, εντάχθηκε σε μια αφήγηση περί «πρόκλησης» και «προσβολής», γεγονός που δείχνει πώς οι συμβολικές πράξεις αποκτούν πολλαπλά επίπεδα ερμηνείας σε ευαίσθητους χώρους.

Τελευταίες εξελίξεις
Αρχικά, ορισμένα τουρκικά μέσα ενημέρωσης μετέδωσαν ότι το βίντεο ίσως είχε δημιουργηθεί με τεχνητή νοημοσύνη, γεγονός που δείχνει το επίπεδο καχυποψίας και την ένταση γύρω από το περιστατικό. Στη συνέχεια, επιβεβαιώθηκε ότι πρόκειται για πραγματικό γεγονός, με έξι Έλληνες τρεις γυναίκες και τρεις άνδρες να χορεύουν το τραγούδι «Τ’ άγια χώματα της πόλης» του Στράτου Διονυσίου, το οποίο αποτελεί ύμνο για την Κωνσταντινούπολη και τους Έλληνες που έζησαν εκεί. Η ομάδα «Ακαδημία Ζεϊμπέκικου» ανέλαβε την ευθύνη της ανάρτησης, συνοδεύοντας το βίντεο με τη φράση «Χορεύουμε στα άγια χώματα της πόλης». Η εξέλιξη αυτή προσθέτει βάθος στην υπόθεση, καθώς αποδεικνύει ότι το περιστατικό δεν ήταν προϊόν ψηφιακής επεξεργασίας αλλά μια πραγματική πολιτιστική πράξη με έντονο συμβολισμό. Μέχρι στιγμής δεν έχουν υπάρξει επίσημες ανακοινώσεις από τις τουρκικές αρχές, ωστόσο η έντονη δημοσιότητα αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο να εκδοθούν οδηγίες για αυστηρότερη συμπεριφορά επισκεπτών στον χώρο της Αγίας Σοφίας ή να ληφθούν μέτρα φύλαξης.

Πηγή φωτογραφίας 1: newsbomb.gr
Πηγή φωτογραφίας 2: parapolitika.gr
Πηγή φωτογραφίας 3: tanea.gr