Σενάρια πρόωρων εκλογών την Άνοιξη του 2026 και πιθανή αλλαγή του εκλογικού νόμου βρίσκονται στο επίκεντρο των συζητήσεων σε κυβερνητικούς κύκλους πέριξ του Μεγάρου Μαξίμου, σύμφωνα με πληροφορίες που διακινούνται τις τελευταίες εβδομάδες. Συνεργάτες του Πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη εξετάζουν το ενδεχόμενο «κατεβάσματος» του πήχη της αυτοδυναμίας στο 33%–34%, ενώ παράλληλα καταγράφεται αυξημένη κινητικότητα στο πολιτικό σκηνικό με την εμφάνιση νέων πιθανών κομματικών σχηματισμών.

Την ίδια στιγμή, η δημοσκόπηση της GPO για τα Παραπολιτικά 90,1 αποτυπώνει σημαντική μεταστροφή της κοινής γνώμης υπέρ της πρόωρης προσφυγής στις κάλπες. Το 52,2% των ερωτηθέντων ζητά εκλογές εντός του 2026, έναντι 45,4% που επιθυμεί ολοκλήρωση της τετραετίας το 2027, ενώ το αντίστοιχο ποσοστό υπέρ των πρόωρων εκλογών το 2024 ήταν μόλις 27%. Ενδεικτικό της μεταβολής είναι ότι το 24,6% των ψηφοφόρων της Νέας Δημοκρατίας τάσσεται πλέον υπέρ της πρόωρης κάλπης.

Σενάρια εκλογικού αιφνιδιασμού και αλλαγή εκλογικού νόμου
Οι συζητήσεις που λαμβάνουν χώρα σε κυβερνητικά πηγαδάκια αφορούν ένα ολοκληρωμένο σενάριο εκλογικού αιφνιδιασμού, το οποίο περιλαμβάνει τόσο τον χρόνο διεξαγωγής των εκλογών όσο και την τροποποίηση του εκλογικού συστήματος. Σύμφωνα με πληροφορίες, η πρόταση που εξετάζεται προβλέπει τη διεξαγωγή εκλογών την Άνοιξη του 2026, δηλαδή περίπου έναν χρόνο πριν από τη λήξη της συνταγματικής θητείας της κυβέρνησης.

Στο πλαίσιο αυτό, κυβερνητικοί συνεργάτες εισηγούνται την αλλαγή του εκλογικού νόμου με στόχο τη μείωση του ορίου αυτοδυναμίας στο 33%–34%. Η συγκεκριμένη πρόταση βασίζεται στην εκτίμηση ότι η πολιτική συγκυρία, με την αντιπολίτευση σε κατάσταση πολυδιάσπασης και με την εμφάνιση νέων κομματικών σχηματισμών, μπορεί να ευνοήσει την επίτευξη μονοκομματικής πλειοψηφίας υπό το νέο καθεστώς.

Παρά το γεγονός ότι οι πληροφορίες αυτές δεν έχουν λάβει επίσημη επιβεβαίωση, κυβερνητικές πηγές αναφέρουν ότι ο Πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης «ακούει» πλέον τις σχετικές εισηγήσεις, χωρίς ωστόσο να έχει ληφθεί οριστική απόφαση. Η διαφοροποίηση σε σχέση με το παρελθόν έγκειται στο ότι το ενδεχόμενο αλλαγής του εκλογικού νόμου δεν απορρίπτεται πλέον εξαρχής, αλλά εξετάζεται ως πιθανή επιλογή ανάλογα με την εξέλιξη των πολιτικών και κοινωνικών δεδομένων.

Τα ευρήματα της δημοσκόπησης GPO
Η δημοσκόπηση της GPO για τα Παραπολιτικά 90,1 καταγράφει σημαντική μεταβολή στο πολιτικό κλίμα, με την κοινωνική δυσαρέσκεια να αυξάνεται και την απαίτηση για πρόωρες εκλογές να ενισχύεται. Η έρευνα δείχνει ότι το 52,2% των πολιτών επιθυμεί εκλογές εντός του 2026, ενώ το 45,4% προτιμά την ολοκλήρωση της τετραετίας το 2027. Η μεταστροφή αυτή είναι αξιοσημείωτη, καθώς το 2024 μόλις το 27% των πολιτών ζητούσε πρόωρες κάλπες.

Η αλλαγή στάσης δεν περιορίζεται στους ψηφοφόρους της αντιπολίτευσης. Σύμφωνα με τα στοιχεία, το 24,6% των ψηφοφόρων της Νέας Δημοκρατίας δηλώνει ότι επιθυμεί πρόωρες εκλογές, γεγονός που αποτυπώνει την ύπαρξη εσωτερικής δυσαρέσκειας ή κόπωσης σε τμήματα του κυβερνητικού ακροατηρίου.

Η δημοσκόπηση καταγράφει επίσης τις «δεξαμενές» δυνητικής ψήφου των κομμάτων, οι οποίες αποτυπώνουν τόσο τον σκληρό πυρήνα όσο και τα όρια της εκλογικής επιρροής τους. Η Νέα Δημοκρατία συγκεντρώνει συνολική δυνητική δεξαμενή 30,2%, με σκληρό πυρήνα 18%. Το ΠΑΣΟΚ εμφανίζει συνολική δυνητική επιρροή 21,4% και σκληρό πυρήνα 10,1%. Η Πλεύση Ελευθερίας καταγράφει 16,3% συνολική δυνητική ψήφο και 8,3% σκληρό πυρήνα, ενώ η Ελληνική Λύση εμφανίζει 13,8% συνολική δυνητική επιρροή και 5,4% σκληρό πυρήνα.

Τα στοιχεία αυτά δείχνουν ότι, παρά τη διατήρηση της πρωτοκαθεδρίας της Νέας Δημοκρατίας, το πολιτικό τοπίο χαρακτηρίζεται από αυξημένη ρευστότητα και περιορισμένη σταθερότητα των εκλογικών δεξαμενών.

Νέα πολιτικά σχήματα: Τσίπρας, Καρυστιανού, Σαμαράς

Αλέξης Τσίπρας
Ο πρώην πρωθυπουργός Αλέξης Τσίπρας έχει εντείνει τις δημόσιες παρεμβάσεις του μετά την παρουσίαση του βιβλίου του, γεγονός που έχει αναζωπυρώσει τα σενάρια περί δημιουργίας νέου πολιτικού φορέα. Η δημοσκόπηση της GPO καταγράφει θετικές γνώμες για τον ίδιο στο 26,2% και αρνητικές στο 68%. Η απήχησή του είναι υψηλότερη στις ηλικίες έως 39 ετών, στους ψηφοφόρους του ΣΥΡΙΖΑ και της Πλεύσης Ελευθερίας, καθώς και στον ευρύτερο χώρο της αριστεράς και της κεντροαριστεράς.

Σε ό,τι αφορά τη δυνητική ψήφο για ένα ενδεχόμενο νέο κόμμα υπό την ηγεσία του, η GPO καταγράφει «πολύ πιθανή» ψήφο 9,1% και συνολική δυνητική επιρροή έως 19,4%. Η διαφορά ανάμεσα στα δύο ποσοστά δείχνει ότι υπάρχει ένας σκληρός πυρήνας υποστηρικτών, αλλά και μια ευρύτερη ομάδα πολιτών που εξετάζει το ενδεχόμενο στήριξης ενός νέου σχήματος, χωρίς να έχει λάβει οριστική απόφαση.

Μαρία Καρυστιανού
Η πρόεδρος του Συλλόγου Συγγενών Θυμάτων της τραγωδίας των Τεμπών, Μαρία Καρυστιανού, έχει αναδειχθεί σε κεντρικό πρόσωπο της δημόσιας συζήτησης, καθώς η υπόθεση των Τεμπών εξακολουθεί να αποτελεί σημείο κοινωνικής και πολιτικής έντασης. Η δημοσκόπηση της GPO καταγράφει για ένα ενδεχόμενο κόμμα υπό την ηγεσία της συνολική δυνητική ψήφο 20,8% και «πολύ πιθανή» ψήφο 7,6%.

Παρασκήνιο και πολιτικές εκτιμήσεις
Η συζήτηση για εκλογικό αιφνιδιασμό συνδέεται με μια σειρά παραγόντων που διαμορφώνουν το πολιτικό περιβάλλον. Η κοινωνική δυσαρέσκεια, η ακρίβεια, η υπόθεση των Τεμπών και η αίσθηση θεσμικής κόπωσης έχουν δημιουργήσει ένα κλίμα μειωμένης εμπιστοσύνης προς το πολιτικό σύστημα. Παράλληλα, η εμφάνιση νέων κομματικών σχηματισμών δημιουργεί πρόσθετη αβεβαιότητα για την πορεία των υφιστάμενων κομμάτων.Στο κυβερνητικό στρατόπεδο, εκτιμάται ότι η περαιτέρω καθυστέρηση των εκλογών μπορεί να οδηγήσει σε μεγαλύτερη φθορά, ενώ η αντιπολίτευση παραμένει κατακερματισμένη. Η πιθανότητα δημιουργίας νέων κομμάτων από τον Αλέξη Τσίπρα και τη Μαρία Καρυστιανού θεωρείται παράγοντας που μπορεί να επηρεάσει σημαντικά την εκλογική ισορροπία.Οι πολιτικές εξελίξεις θα εξαρτηθούν από τις αποφάσεις της κυβέρνησης σχετικά με την πιθανή αλλαγή του εκλογικού νόμου και το ενδεχόμενο μείωσης του ορίου αυτοδυναμίας στο 33%–34%. Η επιλογή αυτή, εφόσον προχωρήσει, θα αποτελέσει ένδειξη προετοιμασίας για εκλογές εντός του 2026. Παράλληλα, καθοριστικό ρόλο θα έχουν οι κινήσεις του Αλέξη Τσίπρα, ο οποίος εξετάζει τη δημιουργία νέου κόμματος, καθώς και η τελική απόφαση της Μαρίας Καρυστιανού για ενδεχόμενη πολιτική κάθοδο, που συνδέεται με τη δυναμική που καταγράφεται γύρω από την υπόθεση των Τεμπών. Τα υφιστάμενα κόμματα θα χρειαστεί να προσαρμόσουν τη στρατηγική τους σε ένα περιβάλλον αυξημένης ρευστότητας, ενώ ο χρόνος λειτουργεί ως κρίσιμος παράγοντας τόσο για την κυβέρνηση όσο και για τους νέους πολιτικούς παίκτες, επηρεάζοντας την πορεία της φθοράς ή της ενίσχυσης των επιμέρους δυνάμεων.