Η μετατόπιση των καταναλωτών προς το ηλεκτρονικό εμπόριο έχει πλέον καταγραφεί ως σταθερή τάση στην ελληνική αγορά, με τα δεδομένα να δείχνουν ότι οι διαδικτυακές αγορές ενισχύονται συνεχώς τα τελευταία χρόνια. Η περίοδος των προσφορών της Black Friday και της Cyber Monday λειτουργεί ως χαρακτηριστικό παράδειγμα αυτής της μεταβολής, καθώς οι καταναλωτές επιλέγουν ολοένα και περισσότερο τα ψηφιακά κανάλια για τις συναλλαγές τους. Έρευνες καταναλωτικής συμπεριφοράς καταγράφουν τα κίνητρα που οδηγούν σε αυτήν την επιλογή, όπως η ευκολία, η δυνατότητα σύγκρισης τιμών και η πρόσβαση σε μεγαλύτερη ποικιλία προϊόντων, ενώ παράλληλα αναδεικνύονται οι επιφυλάξεις σχετικά με την αξιοπιστία των εκπτώσεων. Οι εμπορικοί σύλλογοι παρακολουθούν στενά την εξέλιξη και διατυπώνουν εκτιμήσεις για την κίνηση της αγοράς ενόψει του τριημέρου προσφορών, επισημαίνοντας την ανάγκη για σαφήνεια και σωστή ενημέρωση των καταναλωτών.

Συγκριτική εικόνα αγορών Black Friday: κατάστημα vs online
Η εικόνα που διαμορφώνεται για την καταναλωτική συμπεριφορά κατά την περίοδο της Black Friday δείχνει σαφές προβάδισμα των διαδικτυακών αγορών έναντι των φυσικών καταστημάτων. Παρόλα αυτά, η φυσική παρουσία δεν εξαφανίζεται. Ένα σημαντικό τμήμα του κοινού εξακολουθεί να επισκέπτεται καταστήματα, κυρίως για να δοκιμάσει προϊόντα, να έχει άμεση επαφή με αυτά και να εξασφαλίσει άμεση παραλαβή. Ωστόσο, η εμπειρία αυτή συνοδεύεται από μειονεκτήματα, όπως ο συνωστισμός και η περιορισμένη διαθεσιμότητα σε συγκεκριμένα είδη.

Αντίθετα, οι διαδικτυακές αγορές προσφέρουν μεγαλύτερη ευκολία και δυνατότητα σύγκρισης τιμών, ενώ οι καταναλωτές έχουν πρόσβαση σε ευρύτερη γκάμα προϊόντων και προσφορών. Παράλληλα, η ψηφιακή αγορά επιτρέπει την αξιοποίηση εκπτώσεων που ξεκινούν νωρίτερα, στο πλαίσιο του λεγόμενου «Black Week» ή ακόμη και «Black Month». Παρά τις επιφυλάξεις για την αξιοπιστία των υπερβολικών ποσοστών εκπτώσεων που συχνά προβάλλονται, η διαδικτυακή αγορά αναμένεται να συγκεντρώσει το μεγαλύτερο μέρος της καταναλωτικής κίνησης.

Πότε ξεκίνησε η αλλαγή και πώς παγιώθηκε
Η στροφή προς το ηλεκτρονικό εμπόριο ξεκίνησε με αφορμή την πανδημία και τα περιοριστικά μέτρα, όταν οι καταναλωτές αναγκάστηκαν να στραφούν σε ψηφιακά κανάλια για να καλύψουν τις ανάγκες τους. Η περίοδος αυτή λειτούργησε ως καταλύτης, καθώς οι διαδικτυακές αγορές αυξήθηκαν σημαντικά και οι καταναλωτές εξοικειώθηκαν με τις νέες πρακτικές. Από τότε, η τάση παγιώθηκε και συνεχίζει να ενισχύεται, με το ποσοστό των Ελλήνων που ψωνίζουν online να παραμένει υψηλό.

Η Black Friday αποτέλεσε χαρακτηριστικό παράδειγμα αυτής της αλλαγής. Από μία ημέρα προσφορών εξελίχθηκε σε εβδομάδα και στη συνέχεια σε μήνα, με τις επιχειρήσεις να επεκτείνουν χρονικά τις εκπτώσεις ώστε να καλύψουν τη ζήτηση και να ανταγωνιστούν τις μεγάλες πλατφόρμες. Η εξέλιξη αυτή συνέβαλε στη διαμόρφωση μιας νέας καταναλωτικής κουλτούρας, όπου οι διαδικτυακές αγορές θεωρούνται πλέον αυτονόητη επιλογή.

Κίνητρα και επιφυλάξεις καταναλωτών
Οι καταναλωτές στρέφονται στις διαδικτυακές αγορές κυρίως λόγω της ευκολίας και της ταχύτητας που προσφέρουν. Η δυνατότητα να πραγματοποιήσει κανείς αγορές από το σπίτι, να συγκρίνει τιμές σε πραγματικό χρόνο και να έχει πρόσβαση σε μεγαλύτερη ποικιλία προϊόντων αποτελεί βασικό κίνητρο. Επιπλέον, η χρήση ψηφιακών πορτοφολιών και εναλλακτικών μεθόδων πληρωμής ενισχύει την αίσθηση ασφάλειας και διευκολύνει τη διαδικασία.

Ωστόσο, οι καταναλωτές εμφανίζονται επιφυλακτικοί απέναντι στις υπερβολικές εκπτώσεις που συχνά προβάλλονται. Τα ποσοστά που αναφέρονται, όπως 70% ή 80%, σπανίως ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα της ελληνικής αγοράς και αφορούν περιορισμένα είδη. Η αυξημένη ενημέρωση του κοινού έχει οδηγήσει σε πιο κριτική στάση, με τους καταναλωτές να ελέγχουν και να συγκρίνουν τις τιμές πριν προχωρήσουν σε αγορά.

Προσδοκίες και εκτιμήσεις για το τριήμερο προσφορών
Οι έρευνες δείχνουν ότι η πρόθεση των καταναλωτών για αγορές κατά την Black Friday και την Cyber Monday είναι αυξημένη σε σχέση με προηγούμενα χρόνια. Οι κατηγορίες που συγκεντρώνουν το μεγαλύτερο ενδιαφέρον είναι τα ηλεκτρονικά είδη, η μόδα και οι οικιακές συσκευές. Το διαδικτυακό κανάλι αναμένεται να έχει το προβάδισμα, καθώς οι καταναλωτές δηλώνουν ότι θα πραγματοποιήσουν τις περισσότερες αγορές μέσω διαδικτύου.

Παράλληλα, οι εμπορικοί σύλλογοι επισημαίνουν ότι η αξιοπιστία των εκπτώσεων αποτελεί κρίσιμο ζήτημα. Οι καταναλωτές είναι πλέον πιο ενημερωμένοι και απαιτούν καθαρές και πραγματικές εκπτώσεις. Η σωστή ενημέρωση και η τήρηση των κανόνων σήμανσης θεωρούνται απαραίτητες προϋποθέσεις για την ομαλή λειτουργία της αγοράς.

Δηλώσεις εμπορικών συλλόγων
Η ΕΣΕΕ και οι τοπικοί εμπορικοί σύλλογοι έχουν τονίσει τη σημασία της σαφήνειας στις εκπτώσεις και καλούν τις επιχειρήσεις να τηρήσουν τους κανόνες. Παράλληλα, εκφράζουν την προσδοκία για αυξημένη κίνηση στην αγορά, με στόχο την ενίσχυση των τοπικών επιχειρήσεων. Οι δηλώσεις τους επικεντρώνονται στην ανάγκη για σωστή ενημέρωση των καταναλωτών και στην αξιοποίηση της περιόδου προσφορών ως ευκαιρία για τόνωση της αγοράς.

Οι εκπρόσωποι των συλλόγων υπογραμμίζουν ότι η Black Friday έχει εξελιχθεί σε μια περίοδο που ξεπερνά τα όρια της μιας ημέρας, καθώς οι προσφορές επεκτείνονται σε εβδομάδες ή και μήνες. Αυτό, όπως επισημαίνουν, δημιουργεί νέες συνθήκες ανταγωνισμού, αλλά και απαιτεί από τις επιχειρήσεις να προσαρμοστούν στις αυξημένες απαιτήσεις των καταναλωτών. Η ανάγκη για διαφάνεια και καθαρές εκπτώσεις θεωρείται καθοριστική, ώστε να διατηρηθεί η εμπιστοσύνη του κοινού και να αποφευχθούν φαινόμενα παραπλάνησης.

Πηγή φωτογραφίας 1: livedeal.gr
Πηγή φωτογραφίας 2: ot.gr
Πηγή φωτογραφίας 3: ieidiseis.gr