Η καθημερινότητα των ελληνικών νοικοκυριών το 2025 επηρεάζεται έντονα από τις διαρκείς μεταβολές στις τιμές βασικών αγαθών και υπηρεσιών. Η ακρίβεια έχει παγιωθεί ως σταθερό στοιχείο της αγοράς, με τους καταναλωτές να προσαρμόζουν τις αγοραστικές τους συνήθειες, περιορίζοντας τις δαπάνες και αναζητώντας οικονομικότερες λύσεις.

Ο δείκτης πληθωρισμού για τον Ιούλιο του 2025 διαμορφώθηκε στο 3,1%, ενώ οι εκτιμήσεις για το σύνολο του έτους τον τοποθετούν στο 2,9%. Για το 2026 προβλέπεται περαιτέρω αποκλιμάκωση στο 2,6%. Παρότι η τάση δείχνει σταδιακή υποχώρηση, οι τιμές σε βασικά προϊόντα και υπηρεσίες παραμένουν υψηλές.

Αναλυτικά, οι τιμές σε τρόφιμα, μη ενεργειακά βιομηχανικά αγαθά και υπηρεσίες καταγράφουν σταθερές αυξήσεις. Ο δείκτης τιμών για τρόφιμα, αλκοόλ και καπνό παρουσίασε ετήσια αύξηση 1,7% τον Μάρτιο του 2025, ενώ οι υπηρεσίες σημείωσαν άνοδο 5,2%. Το κόστος της ενέργειας αυξήθηκε κατά 0,2% σε ετήσια βάση, με τις τιμές του ηλεκτρικού ρεύματος να καταγράφουν άνοδο 18,9% μέσα στο έτος.

Η αγοραστική δυνατότητα των πολιτών έχει περιοριστεί. Έξι στους δέκα εργαζόμενους στον ιδιωτικό τομέα δηλώνουν ότι το μηνιαίο εισόδημά τους δεν επαρκεί για την κάλυψη των βασικών εξόδων. Από το 2021 έως το 2024, οι τιμές στα τρόφιμα αυξήθηκαν κατά 28,5%, ενώ οι μισθοί δεν ακολούθησαν αντίστοιχη πορεία, με αποτέλεσμα να δημιουργείται απόκλιση μεταξύ κόστους ζωής και εισοδήματος.

Στον τομέα της στέγασης, το μέσο νοικοκυριό διαθέτει το 35,5% του εισοδήματός του για ενοίκιο ή δόση στεγαστικού δανείου, ενώ στα χαμηλότερα εισοδηματικά στρώματα το ποσοστό αυτό ξεπερνά το 60%. Η αύξηση των ενοικίων, η εξάπλωση της βραχυχρόνιας μίσθωσης και η απουσία οργανωμένης στεγαστικής πολιτικής έχουν εντείνει τις πιέσεις στα νοικοκυριά.

Στην αγορά τροφίμων, παρατηρείται στροφή προς προϊόντα προσφοράς και χαμηλότερου κόστους. Η αξία των πωλήσεων ταχυκίνητων καταναλωτικών αγαθών που διατίθενται με έκπτωση ανήλθε στο 25,8% κατά το εννεάμηνο του 2024. Η μέση τιμή των βασικών αγαθών παρουσίασε οριακή μείωση 0,1%, με τις μεγαλύτερες μειώσεις να εντοπίζονται σε είδη προσωπικής φροντίδας, γαλακτοκομικά και καθαριστικά. Αντίθετα, τα φρέσκα τρόφιμα, όπως λαχανικά, κρέας και ψάρια, συνέχισαν να ακριβαίνουν, με αυξήσεις έως και 7,4% για το κρέας.

Συγκρίνοντας τιμές μεταξύ Ιανουαρίου 2024 και Ιανουαρίου 2025, προκύπτει ότι το λευκό γάλα μειώθηκε ελαφρώς από 1,48 ευρώ σε 1,47 ευρώ ανά λίτρο, ενώ η φέτα από 11,13 ευρώ σε 10,77 ευρώ ανά κιλό. Αντίθετα, το ρύζι αυξήθηκε από 2,68 ευρώ σε 2,89 ευρώ ανά κιλό, οι χυμοί από 1,71 ευρώ σε 1,86 ευρώ, και τα μπισκότα από 6,87 ευρώ σε 7,13 ευρώ. Το ελαιόλαδο, βασικό στοιχείο της ελληνικής διατροφής, έχει αυξηθεί κατά 73% σε διάστημα τεσσάρων ετών.

Παράλληλα, το πρωτογενές πλεόνασμα της γενικής κυβέρνησης για το 8μηνο του 2025 ανήλθε σε 8,696 δισ. ευρώ, υπερβαίνοντας τον αρχικό στόχο. Η αύξηση αυτή συνδέεται με την ενίσχυση των κρατικών εσόδων και τη διατήρηση υψηλών τιμών σε βασικά αγαθά και υπηρεσίες.

Η ακρίβεια φαίνεται να επηρεάζει και τον τομέα της υγείας. Κατά το πρώτο εξάμηνο του 2025, καταγράφηκε μείωση έως και 12% στις αγορές μη συνταγογραφούμενων φαρμάκων και συμπληρωμάτων διατροφής. Πολλοί πολίτες αναβάλλουν ή περιορίζουν δαπάνες που δεν θεωρούνται άμεσης ανάγκης, με τη μεγαλύτερη πτώση να εντοπίζεται σε ηλικιωμένους και νοικοκυριά με περιορισμένο εισόδημα. Η τάση αυτή αναδεικνύει τις ευρύτερες επιπτώσεις της ακρίβειας και στην πρόληψη και φροντίδα της υγείας.

Οι εξελίξεις στην αγορά, οι μεταβολές στις τιμές και οι συνθήκες διαβίωσης παρακολουθούνται από αρμόδιους φορείς. Η εφαρμογή πολιτικών στήριξης και ελέγχου αποτελεί αντικείμενο δημόσιου διαλόγου. Οι προβλέψεις για την αγορά τροφίμων δείχνουν ότι ο τζίρος των σούπερ μάρκετ ενδέχεται να αυξηθεί κατά 3% το 2025, εφόσον οι ανατιμήσεις περιοριστούν στο 1,8%. Σε περίπτωση υψηλότερων ανατιμήσεων, η αύξηση του τζίρου εκτιμάται στο 3,2%.

Η εικόνα που διαμορφώνεται αποτυπώνει μια περίοδο όπου η ακρίβεια έχει ενσωματωθεί στην καθημερινότητα. Οι καταναλωτές προσαρμόζουν τις επιλογές τους, οι επιχειρήσεις αναπροσαρμόζουν τις στρατηγικές τους και οι θεσμοί παρακολουθούν τις εξελίξεις. Οι επιπτώσεις της ακρίβειας στην κοινωνική και οικονομική δραστηριότητα συνεχίζουν να αποτελούν αντικείμενο παρακολούθησης και ανάλυσης.

Πηγές: statistics.gr  inegsee.gr  minfin.gov.gr  ec.europa.eu raaey.gr
Πηγή φωτογραφίας 1: bankingnews.gr
Πηγή φωτογραφίας 2:  bonflaneur.com
Πηγή φωτογραφίας 3: goodnet.gr