Το νομοσχέδιο με τίτλο «Δίκαιη Εργασία για Όλους: Απλοποίηση της Νομοθεσίας – Στήριξη στον Εργαζόμενο – Προστασία στην Πράξη» κατατέθηκε από την υπουργό Εργασίας Νίκη Κεραμέως στα τέλη Αυγούστου 2025. Περιλαμβάνει 97 άρθρα, εκ των οποίων το άρθρο 7 συγκέντρωσε το μεγαλύτερο ενδιαφέρον και τις περισσότερες αντιδράσεις. Η επίμαχη διάταξη προβλέπει τη δυνατότητα ημερήσιας απασχόλησης έως 13 ώρες για εργαζόμενους που απασχολούνται σε περισσότερους από έναν εργοδότες. Σύμφωνα με την κυβερνητική παρουσίαση, η ρύθμιση είναι προαιρετική, εφαρμόζεται έως τρεις φορές τον μήνα και συνοδεύεται από προσαύξηση 40% για τις επιπλέον ώρες. Η υπουργός υποστήριξε ότι δεν παραβιάζεται κανένα συνταγματικό δικαίωμα και ότι η διάταξη έχει εξεταστεί από την Κεντρική Νομοπαρασκευαστική Επιτροπή.

Η κοινοβουλευτική διαδικασία ολοκληρώθηκε στις 15 Οκτωβρίου, έπειτα από διήμερη συζήτηση στην Ολομέλεια. Η Νέα Δημοκρατία υπερψήφισε το νομοσχέδιο, ενώ τα κόμματα της αντιπολίτευσης το καταψήφισαν. Ο ΣΥΡΙΖΑ αποχώρησε από τη συνεδρίαση, καταγγέλλοντας ότι η κυβέρνηση συγκαλύπτει αμφιλεγόμενες ρυθμίσεις πίσω από επιμέρους θετικές προβλέψεις. Το ΚΚΕ και η Πλεύση Ελευθερίας χαρακτήρισαν το νομοσχέδιο επιζήμιο για τα εργασιακά δικαιώματα, ενώ η Ελληνική Λύση εξέφρασε επιφυλάξεις για την κατεύθυνση των αλλαγών.

Η υπουργός Εργασίας υιοθέτησε επιθετική στάση απέναντι στην κριτική, κάνοντας λόγο για παραπληροφόρηση και διαστρέβλωση των προθέσεων του νομοσχεδίου. Η κυβέρνηση επικαλέστηκε στοιχεία από την ΕΡΓΑΝΗ, σύμφωνα με τα οποία το οκτάμηνο του 2025 δημιουργήθηκαν 317.000 νέες θέσεις εργασίας. Το νομοσχέδιο παρουσιάστηκε ως μέσο ενίσχυσης της απασχόλησης και περιορισμού της αδήλωτης εργασίας. Αντιθέτως, η αντιπολίτευση υποστήριξε ότι πρόκειται για νομοθετική πρωτοβουλία που εξυπηρετεί εργοδοτικά συμφέροντα και υπονομεύει την προστασία των εργαζομένων.

Η ψήφιση του νομοσχεδίου προκάλεσε ευρείες κινητοποιήσεις από συνδικαλιστικές οργανώσεις και εργαζομένους. Η ΑΔΕΔΥ και το Εργατικό Κέντρο Αθήνας προκήρυξαν 24ωρη απεργία, ενώ πραγματοποιήθηκαν συγκεντρώσεις σε μεγάλες πόλεις της χώρας. Σωματεία εργαζομένων υποστήριξαν ότι η νέα ρύθμιση νομιμοποιεί την υπερεργασία χωρίς επαρκείς εγγυήσεις. Οργανώσεις από τον χώρο της εργασίας χαρακτήρισαν το άρθρο 7 ως επικίνδυνο για την υγεία και την ασφάλεια των εργαζομένων, ενώ φοιτητικοί σύλλογοι και κοινωνικές ομάδες συμμετείχαν στις διαμαρτυρίες.

Νομικοί επιστήμονες εξέφρασαν επιφυλάξεις για τη συμβατότητα του άρθρου 7 με τις συνταγματικές προβλέψεις περί προστασίας της εργασίας και της ανθρώπινης αξιοπρέπειας. Αν και η Κεντρική Νομοπαρασκευαστική Επιτροπή έκρινε ότι η διάταξη δεν παραβιάζει το Σύνταγμα, καθώς εφαρμόζεται εθελοντικά, υπάρχουν ανησυχίες για πιθανές καταχρηστικές πρακτικές, ιδίως σε κλάδους με ευάλωτους εργαζομένους.

Σύμφωνα με δεδομένα του πληροφοριακού συστήματος ΕΡΓΑΝΗ, περίπου το 12% των εργαζομένων απασχολούνται σε περισσότερους από έναν εργοδότες. Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, το ημερήσιο όριο εργασίας κυμαίνεται μεταξύ 10 και 12 ωρών, με αυστηρές προϋποθέσεις και υποχρεωτικά διαλείμματα. Η Ελλάδα καταγράφει από τις υψηλότερες μέσες εβδομαδιαίες ώρες εργασίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση, γεγονός που εντείνει τις ανησυχίες για τις επιπτώσεις του 13ωρου στην υγεία και την παραγωγικότητα.

Εργαζόμενοι σε κλάδους όπως η εστίαση, οι μεταφορές και η καθαριότητα περιγράφουν συνθήκες εξαντλητικής εργασίας και περιορισμένο χρόνο ανάπαυσης. Πολλοί αναφέρουν ότι η πολλαπλή απασχόληση δεν αποτελεί επιλογή αλλά αναγκαιότητα για την κάλυψη βασικών αναγκών. Εκπρόσωποι μικρών επιχειρήσεων εκφράζουν επιφυλάξεις για την πρακτική εφαρμογή της διάταξης, ενώ συνδικαλιστές προειδοποιούν για τον κίνδυνο δημιουργίας ανταγωνισμού μεταξύ εργαζομένων με βάση την αντοχή και τη διαθεσιμότητα.

Ειδικοί στον τομέα της ψυχικής υγείας επισημαίνουν την αύξηση περιστατικών επαγγελματικής εξουθένωσης και ψυχολογικής πίεσης σε εργαζομένους με παρατεταμένα ωράρια. Ιατρικές έρευνες δείχνουν ότι η εργασία άνω των 10 ωρών ημερησίως συνδέεται με αυξημένο κίνδυνο καρδιαγγειακών προβλημάτων. Η έλλειψη χρόνου για ξεκούραση και κοινωνική ζωή επηρεάζει αρνητικά την ποιότητα ζωής και την εργασιακή απόδοση, ενώ διεθνείς οργανισμοί έχουν επισημάνει την ανάγκη για ισορροπία μεταξύ επαγγελματικής και προσωπικής ζωής.

Ευρωπαϊκές συνδικαλιστικές ενώσεις έχουν εκφράσει ανησυχία για την κατεύθυνση της ελληνικής νομοθεσίας, ζητώντας επανεξέταση των διατάξεων που αφορούν την υπερεργασία. Ξένα μέσα ενημέρωσης σχολίασαν ότι η Ελλάδα ακολουθεί διαφορετική πορεία από την ευρωπαϊκή τάση για μείωση του ωραρίου και ενίσχυση της ευελιξίας υπέρ του εργαζομένου. Οργανώσεις που δραστηριοποιούνται στον χώρο των εργασιακών δικαιωμάτων παρακολουθούν τις εξελίξεις, επισημαίνοντας ότι η υπερεργασία μπορεί να θέσει σε κίνδυνο θεμελιώδεις αρχές προστασίας της εργασίας.

Η κυβέρνηση επιχείρησε να αναδείξει τις θετικές πτυχές του νομοσχεδίου, όπως η ενίσχυση της ψηφιακής κάρτας εργασίας και η απλοποίηση των διαδικασιών για άδειες και δηλώσεις. Η υπουργός Εργασίας τόνισε ότι οι νέες ρυθμίσεις ενισχύουν τη διαφάνεια και την προστασία των εργαζομένων, ενώ περιορίζουν την αδήλωτη εργασία. Από την πλευρά της αντιπολίτευσης, τα κόμματα αξιοποίησαν τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και τις δημόσιες παρεμβάσεις για να εκφράσουν την αντίθεσή τους. Δημοσιεύθηκαν βίντεο, αφίσες και δηλώσεις εργαζομένων που περιγράφουν τις δυσκολίες της καθημερινότητας, ενώ έγινε λόγος για απορρύθμιση των εργασιακών σχέσεων και υποβάθμιση των δικαιωμάτων.

Η δυνατότητα 13ωρης ημερήσιας απασχόλησης συνδέεται με προηγούμενες νομοθετικές πρωτοβουλίες, όπως ο νόμος για την ψηφιακή κάρτα εργασίας, που επιτρέπει την καταγραφή των ωραρίων και των υπερωριών σε πραγματικό χρόνο. Η κυβέρνηση υποστηρίζει ότι η νέα διάταξη ενισχύει τη δυνατότητα ελέγχου και διασφαλίζει την αμοιβή των επιπλέον ωρών. Παράλληλα, προετοιμάζεται νέο πλαίσιο για την τηλεργασία, το οποίο ενδέχεται να επηρεαστεί από τις ρυθμίσεις του 13ωρου, ειδικά ως προς την ευελιξία ωραρίου και την πολλαπλή απασχόληση. Αντιπολιτευτικές φωνές εκφράζουν ανησυχία ότι η ψήφιση του άρθρου 7 μπορεί να αποτελέσει πρόκριμα για περαιτέρω ελαστικοποίηση των εργασιακών σχέσεων και αποδυνάμωση των συλλογικών συμβάσεων.

Η ψήφιση του νόμου για το 13ωρο από τη Βουλή ολοκληρώνει μια περίοδο έντονης πολιτικής και κοινωνικής αντιπαράθεσης γύρω από τις νέες ρυθμίσεις στην αγορά εργασίας. Το νομοσχέδιο, με επίκεντρο τη δυνατότητα πολλαπλής απασχόλησης έως 13 ώρες ημερησίως, προκάλεσε αντιδράσεις από κόμματα, συνδικάτα και κοινωνικούς φορείς, ενώ αποτέλεσε πεδίο στρατηγικής αντιπαράθεσης μεταξύ κυβέρνησης και αντιπολίτευσης. Η εφαρμογή των νέων διατάξεων αναμένεται να παρακολουθηθεί στενά από τους εμπλεκόμενους φορείς, με ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τις επιπτώσεις στην καθημερινότητα των εργαζομένων, την ανταπόκριση των εργοδοτών και την αποτελεσματικότητα των ελεγκτικών μηχανισμών. Οι εξελίξεις στο πεδίο της εργασίας συνεχίζουν να βρίσκονται στο επίκεντρο του δημόσιου διαλόγου, με το 13ωρο να αποτελεί σημείο αναφοράς για τη νέα εποχή των εργασιακών σχέσεων στην Ελλάδα.

Πηγή φωτογραφίας 1: pressing.gr
Πηγή φωτογραφίας 2: newsit.gr
Πηγή φωτογραφίας 3: politica.gr