Σύσσωμη η αντιπολίτευση ενεργοποιεί το «όπλο» των 2/5, για να φέρει στην Επιτροπή Θεσμών τον πρώην γενικό γραμματέα του πρωθυπουργού, Γρηγόρη Δημητριάδη, καθώς και τον επιχειρηματία – κάτοχο του κατασκοπευτικού λογισμικού, Ταλ Ντίλιαν.
Ήδη έχουν καταθέσει σχετικά αιτήματα οι βουλευτές-μέλη του ΠΑΣΟΚ – Κινήματος Αλλαγής, του ΚΚΕ, της Ελληνικής Λύσης, καθώς και του ΣΥΡΙΖΑ, ενώ, σύμφωνα με πληροφορίες, αντίστοιχες κινήσεις αναμένονται από τη «Νίκη» και την «Πλεύση Ελευθερίας». Με βάση τα άρθρα 41Α και 43Α του Κανονισμού της Βουλής, εφόσον συγκεντρωθούν τα απαιτούμενα 2/5 των μελών της Επιτροπής Θεσμών και Διαφάνειας, η κλήση των προσώπων καθίσταται υποχρεωτική, με μοναδικό περιθώριο ελιγμών για την κοινοβουλευτική πλειοψηφία την καθυστέρηση στον προγραμματισμό της συνεδρίασης, καθώς η συγκεκριμένη διαδικασία μπορεί να ενεργοποιείται μόνο μία φορά τον μήνα.
Στο επίκεντρο των αιτημάτων της αντιπολίτευσης βρίσκονται οι πρόσφατες δημόσιες παρεμβάσεις του Ταλ Ντίλιαν. Ο ιδρυτής και επικεφαλής εταιρειών που συνδέθηκαν με το κακόβουλο λογισμικό Predator έχει δηλώσει ότι οι εταιρείες του «πωλούν σε κρατικές υπηρεσίες σύμφωνα με όλους τους απαιτούμενους κανονισμούς», ενώ, σύμφωνα με όσα επικαλούνται κόμματα της αντιπολίτευσης, φέρεται να κάνει λόγο για έγγραφο συμφωνητικό συνεργασίας από το 2020 μεταξύ του εταιρικού του σχήματος και της Εθνικής Υπηρεσίας Πληροφοριών (ΕΥΠ), καθώς και για δεκάδες μηνύματα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου με «κρατικούς υπαλλήλους και κυρίως στελέχη της Ε.Υ.Π.» σχετικά με τεχνικά και διαχειριστικά ζητήματα λειτουργίας του Predator και καθημερινές διορθώσεις του συστήματος.
Το ΠΑΣΟΚ – Κίνημα Αλλαγής, με επιστολή των βουλευτών του Παναγιώτη Δουδωνή, Δημήτρη Μπιάγκη και Ευαγγελίας Λιακούλη προς τον πρόεδρο της Επιτροπής Θεσμών και Διαφάνειας, Αθανάσιο Μπούρα, ζητεί την άμεση ακρόαση των Ταλ Ντίλιαν και Γρηγόρη Δημητριάδη, υπογραμμίζοντας ότι οι δηλώσεις τους δημιουργούν νέα δεδομένα που επιβάλλουν ενισχυμένο κοινοβουλευτικό έλεγχο στο όνομα της διαφάνειας, της λογοδοσίας και της προστασίας του κράτους δικαίου. Στην ανακοίνωσή του, το ΠΑΣΟΚ συνδέει ευθέως την ανάγκη κλήσης με τις αποκαλύψεις δημοσιεύματος της εφημερίδας «Το Βήμα της Κυριακής» για την ύπαρξη συμφωνητικού συνεργασίας μεταξύ του εταιρικού σχήματος του Ντίλιαν και της ΕΥΠ για τη χρήση του Predator, το οποίο, σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, φέρεται να φέρει τις υπογραφές των δύο πλευρών, χωρίς όμως να έχει λάβει επίσημο νομικό χαρακτήρα λόγω έλλειψης σχετικού θεσμικού πλαισίου.
Αντίστοιχα, ο ΣΥΡΙΖΑ, στο αίτημα που κατέθεσε προς την Επιτροπή Θεσμών, επικαλείται τη δήλωση του Ταλ Ντίλιαν ότι το λογισμικό Predator παρέχεται μόνο σε κρατικές υπηρεσίες, καθώς και την αναφορά του σε συμφωνητικό συνεργασίας με την ΕΥΠ από το 2020 και σε εκτενή ηλεκτρονική αλληλογραφία με στελέχη της Υπηρεσίας. Στο ίδιο αίτημα ζητείται, πέραν των Ντίλιαν και Δημητριάδη, η κλήση προς ακρόαση του πρώην διοικητή της ΕΥΠ, Παναγιώτη Κοντολέοντα, καθώς και του Merom Harpaz, γενικού διευθυντή/τεχνικού διευθυντή της ομάδας Ισραηλινών που, σύμφωνα με απόφαση του Μονομελούς Πλημμελειοδικείου Αθηνών, έφεραν το παράνομο λογισμικό Predator στην Ελλάδα.
Κομβικό σημείο για την αντιπολίτευση αποτελούν και οι προηγούμενες δημόσιες δηλώσεις του Γρηγόρη Δημητριάδη, ο οποίος έχει αναφέρει ότι ανέλαβε την πολιτική ευθύνη «για να προστατέψει την κυβέρνηση, τις μυστικές υπηρεσίες, την παράταξή του, αλλά πάνω από όλα την πατρίδα», καθώς και η πρόσφατη τοποθέτησή του ότι «θυσιάστηκε για το καλό της κυβέρνησης». Τα κόμματα της αντιπολίτευσης συνδέουν τις δηλώσεις αυτές με την ανάγκη πλήρους διαλεύκανσης του σκανδάλου των υποκλοπών, στο οποίο περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, οι παρακολουθήσεις πολιτικών προσώπων, όπως του προέδρου του ΠΑΣΟΚ, Νίκου Ανδρουλάκη.
Στο πολιτικό επίπεδο, το μεγάλο ερώτημα αφορά τη στάση της Νέας Δημοκρατίας. Σύμφωνα με κοινοβουλευτικές εκτιμήσεις, η κυβερνητική πλειοψηφία δεν έχει τη δυνατότητα να αποτρέψει την κλήση των μαρτύρων, εφόσον συμπληρωθεί ο απαιτούμενος αριθμός των 2/5, μπορεί όμως να επιχειρήσει να κερδίσει χρόνο, αξιοποιώντας το γεγονός ότι η συγκεκριμένη διαδικασία μπορεί να ενεργοποιείται μόνο μία φορά τον μήνα. Με δεδομένο ότι η προηγούμενη σχετική συνεδρίαση της Επιτροπής Θεσμών για την ΕΥΠ πραγματοποιήθηκε στις 20 Μαΐου, με την κλήση του διοικητή της Υπηρεσίας, Θεμιστοκλή Δεμίρη, η πλειοψηφία θα μπορούσε να μεταθέσει χρονικά τη νέα συνεδρίαση προς τα μέσα Ιουλίου.
Ιδιαίτερη σημασία έχει το γεγονός ότι οι συνεδριάσεις της Επιτροπής Θεσμών και Διαφάνειας που αφορούν την ΕΥΠ διεξάγονται κεκλεισμένων των θυρών. Παρά το ότι ο Κανονισμός της Βουλής προβλέπει υποχρεωτική παρουσία των προσώπων που καλούνται, στο παρελθόν έχουν καταγραφεί περιπτώσεις άρνησης φυσικής παρουσίας, όπως στην περίπτωση του εισαγγελέα του Αρείου Πάγου, ο οποίος είχε επιλέξει να αποστείλει υπόμνημα αντί να παραστεί, αλλά και της πρώην εισαγγελέως της ΕΥΠ, Βασιλικής Τζαβέλλα, η οποία δεν εμφανίστηκε, παρότι είχε κληθεί.
Σε κάθε περίπτωση, η ενεργοποίηση του «όπλου» των 2/5 από την αντιπολίτευση και η επικείμενη κλήση των Ταλ Ντίλιαν, Γρηγόρη Δημητριάδη, Παναγιώτη Κοντολέοντα και Merom Harpaz στην Επιτροπή Θεσμών και Διαφάνειας αναμένεται να ανοίξουν νέο, κρίσιμο κεφάλαιο στην κοινοβουλευτική διερεύνηση της υπόθεσης των υποκλοπών και των καταγγελιών για μυστικές συμφωνίες της ΕΥΠ σχετικά με τη χρήση του κατασκοπευτικού λογισμικού Predator.
