Υπό τη σκιά του πολέμου στη Μέση Ανατολή και της έντασης γύρω από τους ιερούς τόπους της Ιερουσαλήμ, η φετινή άφιξη του Αγίου Φωτός στην Ελλάδα εξελίσσεται σε σύνθετο διπλωματικό και επιχειρησιακό εγχείρημα. Οι αποφάσεις για τον τρόπο μεταφοράς του αναμένεται να ληφθούν την Τετάρτη, ενώ η ισραηλινή κυβέρνηση προχώρησε σε αναδίπλωση μετά τις έντονες αντιδράσεις για την απαγόρευση πρόσβασης του Καθολικού Πατριάρχη Ιεροσολύμων στον Πανάγιο Τάφο.

Η απόφαση για χρήση του πρωθυπουργικού αεροσκάφους και ο ρόλος της ελληνικής αποστολής
Σύμφωνα με πληροφορίες, έχει ήδη ληφθεί απόφαση το Άγιο Φως να μεταφερθεί στην Ελλάδα με το πρωθυπουργικό αεροσκάφος, στο οποίο θα επιβαίνει και ο Έξαρχος του Παναγίου Τάφου, αρχιμανδρίτης Ιερώνυμος. Η απόφαση αυτή ελήφθη παρότι, μέχρι στιγμής, το Ισραήλ δεν έχει απαντήσει επισήμως στο Ελληνορθόδοξο Πατριαρχείο, μετά την επιστολή που απέστειλαν οι αρχηγοί των Εκκλησιών προς τον Ισραηλινό πρωθυπουργό.

Το υπουργείο Εξωτερικών, σε συνεργασία με την Πολεμική Αεροπορία, έχει θέσει σε εφαρμογή σχέδιο πλήρους ετοιμότητας για τη μετάβαση της ελληνικής αντιπροσωπείας στα Ιεροσόλυμα και τη μεταφορά του Αγίου Φωτός στην Ελλάδα. Όπως έχει δηλώσει ο υφυπουργός Εξωτερικών Γιάννης Λοβέρδος, οι διαδικασίες βρίσκονται σε συνεχή διαβούλευση, με στόχο να διασφαλιστεί η ομαλή διεξαγωγή της αποστολής.

Η αποστολή που θα συνοδεύει το Άγιο Φως θεωρείται βέβαιο ότι θα είναι ολιγομελής, στα πρότυπα της περιόδου της καραντίνας του κορονοϊού, ώστε να περιοριστεί το επιχειρησιακό αποτύπωμα και οι κίνδυνοι σε μια περιοχή με έκρυθμη κατάσταση.

Τα σενάρια για τη μεταφορά: απευθείας πτήση, Αίγυπτος ή Ιορδανία
Οι ελληνικές αρχές επεξεργάζονται πολλαπλά σενάρια για τη μεταφορά του Αγίου Φωτός, ανάλογα με τις συνθήκες ασφαλείας και τη διαθεσιμότητα του εναέριου χώρου:

Απευθείας πτήση από Ισραήλ: Εφόσον το επιτρέψουν οι συνθήκες ασφαλείας και ο εναέριος χώρος παραμείνει ανοικτός, προκρίνεται η κλασική λύση της απευθείας αεροπορικής μεταφοράς από το Ισραήλ προς την Ελλάδα, με το πρωθυπουργικό αεροσκάφος.

Μεταφορά μέσω Αιγύπτου: Σε περίπτωση που ο εναέριος χώρος κριθεί «κλειστός» ή μη ασφαλής, εξετάζεται το σενάριο το Άγιο Φως να μεταφερθεί αρχικά οδικώς μέχρι αεροδρόμιο της Αιγύπτου και από εκεί αεροπορικώς στην Ελλάδα.

Μεταφορά μέσω Ιορδανίας (Αμμάν): Εναλλακτικά, βρίσκεται στο τραπέζι η διαδρομή μέσω Ιορδανίας, με αναχώρηση από το αεροδρόμιο του Αμμάν, εφόσον αυτό κριθεί επιχειρησιακά και διπλωματικά προσφορότερο.

Διπλωματικές πηγές επιβεβαιώνουν ότι ο εναέριος χώρος του Ισραήλ αναμένεται να παραμείνει κλειστός για λόγους ασφαλείας, γεγονός που καθιστά ακόμη πιο πιθανή τη μεταφορά του Αγίου Φωτός μέσω Αιγύπτου ή Ιορδανίας

Παράλληλα, ελληνικές πηγές επισημαίνουν ότι όλες οι επιλογές παραμένουν ανοικτές μέχρι την Τετάρτη, οπότε και θα ληφθούν οι τελικές αποφάσεις για τη σύνθεση της αποστολής και τη διαδρομή επιστροφής.

Η ένταση στα Ιεροσόλυμα και η απαγόρευση πρόσβασης στον Καθολικό Πατριάρχη
Το ήδη τεταμένο κλίμα επιβαρύνθηκε περαιτέρω την Κυριακή των Βαΐων για τους Καθολικούς (29.3.2026), όταν οι ισραηλινές αρχές δεν επέτρεψαν αρχικά στον Λατίνο (Καθολικό) Πατριάρχη Ιεροσολύμων, Πιερμπατίστα Πιτσαμπάλα, να εισέλθει στον Ναό του Παναγίου Τάφου για να τελέσει τη λειτουργία. Το περιστατικό προκάλεσε έντονο προβληματισμό για την ίδια την Τελετή Αφής του Αγίου Φωτός το Μεγάλο Σάββατο, καθώς και για τη γενικότερη πρόσβαση των χριστιανικών κοινοτήτων στους ιερούς τόπους.

Η απόφαση ανακλήθηκε λίγες ώρες αργότερα, μετά από αντιδράσεις και διεθνή κατακραυγή, και δόθηκε εκ νέου πρόσβαση για τις επόμενες ημέρες της Μεγάλης Εβδομάδας. Ωστόσο, το γεγονός ανέδειξε την ευθραυστότητα του status quo στον Πανάγιο Τάφο, σε μια περίοδο που τα Ιεροσόλυμα περιγράφονται ως «έρημη πόλη» ενόψει Πάσχα, λόγω του πολέμου και των αυξημένων μέτρων ασφαλείας.

Η θέση της Ελλάδας: σεβασμός του status quo και στήριξη στις Εκκλησίες της Ιερουσαλήμ
Το ελληνικό υπουργείο Εξωτερικών εξέφρασε με ανακοίνωσή του «βαθιά ανησυχία» για το γεγονός ότι ο Λατίνος Πατριάρχης Ιεροσολύμων εμποδίστηκε να εισέλθει στον Ναό του Παναγίου Τάφου για την Καθολική Κυριακή των Βαΐων. Στην ίδια ανακοίνωση υπογραμμίζεται ότι, παρά τις τρέχουσες συνθήκες, το status quo του Παναγίου Τάφου «πρέπει να τηρείται πλήρως από όλους και με καλή πίστη», κάτι που αποκτά ιδιαίτερη σημασία ενόψει των εορτασμών του Πάσχα.

Η Ελλάδα επαναλαμβάνει την «αλληλεγγύη και αμέριστη υποστήριξή» της προς τις χριστιανικές Εκκλησίες της Ιερουσαλήμ και τη σημασία του σεβασμού του καθεστώτος των ιερών προσκυνημάτων «υπό όλες τις συνθήκες».

Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Παύλος Μαρινάκης τόνισε ότι το ΥΠΕΞ «παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις και θα πράξει ό,τι απαιτείται» για την έλευση του Αγίου Φωτός, ακόμη και με ολιγομελή αποστολή. «Δεν χρειάζεται πανικός ούτε αβεβαιότητα στους πολίτες και στους πιστούς», σημείωσε, υπογραμμίζοντας ότι ο στόχος –η εξασφάλιση ενός ιερού συμβόλου για όλους τους χριστιανούς– θα επιτευχθεί.

Η αναδίπλωση της ισραηλινής κυβέρνησης και το επιχείρημα της ασφάλειας
Μετά τις αντιδράσεις για την απαγόρευση πρόσβασης στον Πανάγιο Τάφο, το γραφείο του Ισραηλινού πρωθυπουργού προχώρησε σε διευκρινιστική ανακοίνωση. Σε αυτήν αναφέρεται ότι τις τελευταίες ημέρες το Ιράν έχει επανειλημμένα στοχεύσει με βαλλιστικούς πυραύλους τους ιερούς τόπους των τριών μονοθεϊστικών θρησκειών στην Ιερουσαλήμ και ότι θραύσματα πυραύλων έπεσαν λίγα μέτρα από την Εκκλησία του Παναγίου Τάφου.

Στο ίδιο κείμενο σημειώνεται ότι, «από ιδιαίτερη ανησυχία για την ασφάλειά του», η αστυνομία της Ιερουσαλήμ εμπόδισε τον Καθολικό Πατριάρχη Πιτσαμπάλα να τελέσει λειτουργία, χωρίς «κακόβουλη πρόθεση», αλλά με γνώμονα την προστασία του ίδιου και της συνοδείας του. Παράλληλα, ανακοινώνεται ότι οι υπηρεσίες ασφαλείας του Ισραήλ καταρτίζουν σχέδιο ώστε να επιτραπεί στους ηγέτες των Εκκλησιών να μεταβούν στον ιερό τόπο τις επόμενες ημέρες, ενόψει της Μεγάλης Εβδομάδας και του Πάσχα.

Από το γραφείο του Ισραηλινού Πρωθυπουργού εκδόθηκε η παρακάτω  ανακοίνωση:

“Τις τελευταίες ημέρες, το Ιράν έχει επανειλημμένα στοχεύσει τους ιερούς τόπους και των τριών μονοθεϊστικών θρησκειών στην Ιερουσαλήμ με βαλλιστικούς πυραύλους.

Σε ένα χτύπημα, θραύσματα πυραύλων έπεσαν λίγα μέτρα από την Εκκλησία του Παναγίου Τάφου. Σήμερα, από ιδιαίτερη ανησυχία για την ασφάλειά του, η αστυνομία της Ιερουσαλήμ εμπόδισε τον Λατίνο Πατριάρχη Καρδινάλιο Πιτζαμπάλα να τελέσει λειτουργία σήμερα το πρωί στην Εκκλησία του Παναγίου Τάφου.

Και πάλι, δεν υπήρχε καμία κακόβουλη πρόθεση, μόνο ανησυχία για την ασφάλειά του και της ομάδας του. Ωστόσο, δεδομένης της ιερότητας της εβδομάδας που προηγείται του Πάσχα για τους Χριστιανούς όλου του κόσμου, οι δυνάμεις ασφαλείας του Ισραήλ καταρτίζουν ένα σχέδιο για να επιτρέψουν στους ηγέτες των εκκλησιών να λατρεύουν στον ιερό τόπο τις επόμενες ημέρες“, καταλήγει η ίδια .