Μια από τις πιο σοβαρές ναυτικές τραγωδίες των τελευταίων ετών εκτυλίχθηκε τα ξημερώματα της Τετάρτης (04/03) στον Ινδικό Ωκεανό, περίπου 40 χιλιόμετρα νότια της Σρι Λάνκα, όταν η ιρανική φρεγάτα IRIS Dena, κλάσης Moudge, βυθίστηκε έπειτα από τορπιλική επίθεση υποβρυχίου. Το περιστατικό έχει προκαλέσει διεθνή συναγερμό, καθώς σημειώνεται μακριά από τη ζώνη των εχθροπραξιών στη Μέση Ανατολή, ενώ οι υποψίες για την ταυτότητα του υποβρυχίου στρέφονται σε ΗΠΑ ή Ισραήλ, χωρίς ωστόσο να υπάρχει επίσημη επιβεβαίωση.

Το χρονικό της επίθεσης
Η IRIS Dena, ένα από τα νεότερα και πιο σύγχρονα πλοία του ιρανικού ναυτικού, είχε ολοκληρώσει τη συμμετοχή της στο «International Fleet Review 2026» στην Ινδία και έπλεε με άγνωστο προορισμό όταν, σύμφωνα με τις πρώτες αναφορές, δέχθηκε αιφνιδιαστικό πλήγμα από υποβρύχιο. Το πλήρωμα των 180 ατόμων εξέπεμψε σήμα SOS λίγο πριν την τελική βύθιση, ενώ η έκρηξη που σημειώθηκε θεωρείται ότι προήλθε από τορπίλη, προκαλώντας άμεση εισροή υδάτων και απώλεια πλευστότητας. Η φρεγάτα βυθίστηκε εκτός των χωρικών υδάτων της Σρι Λάνκα, γεγονός που περιπλέκει τη δικαιοδοσία έρευνας και διάσωσης και δημιουργεί σοβαρά ερωτήματα για την παρουσία ξένων στρατιωτικών δυνάμεων στην περιοχή.

Πηγές του Πολεμικού Ναυτικού της Σρι Λάνκα και του υπουργείου Άμυνας αναφέρουν ότι η επίθεση ήταν ακαριαία και το πλοίο χάθηκε μέσα σε λίγα λεπτά. Το πλήγμα φαίνεται πως προήλθε από υποβρύχιο που επιχειρούσε σε βάθος, χωρίς να εντοπιστεί εγκαίρως από τα συστήματα της φρεγάτας.

Ανθρώπινη τραγωδία – 101 αγνοούμενοι, δεκάδες τραυματίες
Οι αριθμοί που δίνουν οι αρχές προκαλούν σοκ, καθώς από το συνολικό πλήρωμα των 180 ατόμων, τουλάχιστον 101 ναυτικοί αγνοούνται και εκφράζονται φόβοι ότι πολλοί από αυτούς εγκλωβίστηκαν στο πλοίο κατά τη βύθιση. Παράλληλα, 78 άτομα έχουν ανασυρθεί τραυματισμένα από τα νερά, με 32 εξ αυτών να νοσηλεύονται σε εξαιρετικά κρίσιμη κατάσταση. Οι διασώστες δίνουν μάχη με τον χρόνο για να εντοπίσουν επιζώντες μέσα στα συντρίμμια, ενώ εκπρόσωπος του ναυτικού της Σρι Λάνκα επιβεβαίωσε ότι έχουν ήδη ανασυρθεί σοροί από το σημείο του ναυαγίου, χωρίς να έχει ανακοινωθεί ο ακριβής αριθμός.

Στην επιχείρηση διάσωσης συμμετέχουν δύο πλοία του Πολεμικού Ναυτικού της Σρι Λάνκα και ένα αεροσκάφος, τα οποία συνεχίζουν να ερευνούν την περιοχή, αν και οι πιθανότητες εντοπισμού επιζώντων μειώνονται δραματικά όσο περνούν οι ώρες.

Ποιος βρίσκεται πίσω από την επίθεση;
Η ταυτότητα του υποβρυχίου που εξαπέλυσε την επίθεση παραμένει άγνωστη, όμως τοπικά και διεθνή μέσα αναφέρουν ότι πιθανότατα πρόκειται για αμερικανικό ή ισραηλινό υποβρύχιο, καθώς μόνο τέτοιες δυνάμεις επιχειρούν σε τόσο μεγάλη απόσταση από τη Μέση Ανατολή. Πηγές στη Σρι Λάνκα μιλούν για «υποβρύχια παρουσία» στην περιοχή πριν την επίθεση, ενώ η γεωγραφική απόσταση από τη ζώνη σύγκρουσης ενισχύει την εκτίμηση ότι πρόκειται για υποβρύχια κλάσης Los Angeles ή Virginia, τα οποία συνηθίζουν να περιπολούν στον Ινδικό Ωκεανό.

Διεθνή πρακτορεία αναφέρουν ότι οι ΗΠΑ έχουν ήδη παραδεχθεί την εξουδετέρωση 17 ιρανικών πολεμικών πλοίων τις τελευταίες ημέρες, στο πλαίσιο των επιχειρήσεων που βρίσκονται σε εξέλιξη μετά την κλιμάκωση της σύγκρουσης με την Τεχεράνη. Η CENTCOM έχει δηλώσει ότι θα συνεχίσει τις επιχειρήσεις «μέχρι να εξαλειφθεί το Ιρανικό Ναυτικό», γεγονός που εντείνει τις υποψίες για αμερικανική εμπλοκή.

Γεωπολιτικές συνέπειες – Η σύγκρουση εξαπλώνεται στον Ινδικό
Η βύθιση της IRIS Dena έρχεται σε μια περίοδο όπου η σύγκρουση ΗΠΑ–Ισραήλ–Ιράν έχει κλιμακωθεί μετά τις επιθέσεις που κόστισαν τη ζωή στον Αγιατολάχ Χαμενεΐ. Η επίθεση στον Ινδικό Ωκεανό θεωρείται επικίνδυνη διεύρυνση του πολέμου, καθώς μεταφέρει τις εχθροπραξίες σε διεθνή ύδατα, κοντά σε εμπορικούς θαλάσσιους διαδρόμους κρίσιμης σημασίας. Η Σρι Λάνκα βρίσκεται σε δύσκολη θέση, καθώς το περιστατικό συνέβη εκτός των χωρικών υδάτων της αλλά πολύ κοντά στις ακτές της, δημιουργώντας διπλωματικές πιέσεις και ανησυχία για την ασφάλεια της περιοχής.

Το προφίλ της IRIS Dena
Η IRIS Dena ήταν μια φρεγάτα πολλαπλών αποστολών, εκτοπίσματος 1.500 τόνων και μήκους 95 μέτρων, κατασκευασμένη στα ιρανικά ναυπηγεία του Bandar Abbas. Εντάχθηκε σε υπηρεσία το 2021 και αποτελούσε σύμβολο της προσπάθειας του Ιράν να αναπτύξει εγχώρια ναυτική τεχνολογία, καθώς διέθετε εγχώριας κατασκευής μηχανές και οπλισμό. Η αποστολή της στη Σρι Λάνκα και την Ινδία εντασσόταν στο πλαίσιο της διεθνούς ναυτικής παρουσίας της Τεχεράνης.

Η Τεχεράνη δεν έχει ακόμη εκδώσει επίσημη ανακοίνωση, όμως αναλυτές εκτιμούν ότι η απάντηση του Ιράν θα είναι σκληρή και πιθανότατα θα οδηγήσει σε περαιτέρω κλιμάκωση. Η περιοχή του Ινδικού Ωκεανού ενδέχεται να μετατραπεί σε νέο μέτωπο, ενώ η διεθνής κοινότητα παρακολουθεί με ανησυχία τις εξελίξεις, καθώς η τραγωδία αυτή μπορεί να αποτελέσει σημείο καμπής στη σύγκρουση.

Πηγή φωτογραφίας 1: athensmagazine.gr
Πηγή φωτογραφίας 2: capital.gr
Πηγή φωτογραφίας 3: flight.com.gr