Μετά την ψήφιση στη Βουλή, όπου η ένταξη του ΟΠΕΚΕΠΕ στην ΑΑΔΕ «πέρασε» με 159 «ναι», ολοκληρώνεται και τυπικά η κατάργηση του Οργανισμού Πληρωμών και Ελέγχου Κοινοτικών Ενισχύσεων μετά από 27 χρόνια λειτουργίας. Από την 1η Ιανουαρίου 2026, ο ΟΠΕΚΕΠΕ παύει να υφίσταται ως αυτοτελής φορέας και όλες οι αρμοδιότητές του μεταφέρονται στην Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων, εγκαινιάζοντας ένα νέο μοντέλο διαχείρισης των κοινοτικών πόρων της ΚΑΠ.

Η νέα Γενική Διεύθυνση που αντικαθιστά τον ΟΠΕΚΕΠΕ
Το σύνολο των 624 οργανικών θέσεων του προσωπικού του ΟΠΕΚΕΠΕ μεταφέρεται στην ΑΑΔΕ, όπου δημιουργείται η νέα Γενική Διεύθυνση Ελέγχων, Ενισχύσεων και Πληρωμών. Η νέα δομή περιλαμβάνει κεντρικές υπηρεσίες όπως η Διεύθυνση Άμεσων Ενισχύσεων και Αγοράς, η Διεύθυνση Προγραμμάτων Ενισχύσεων Αγροτικής Ανάπτυξης, η Διεύθυνση Τεχνικών Ελέγχων, η Διεύθυνση Πληρωμών Αγροτικών Ενισχύσεων, η Διεύθυνση Διαχείρισης Ενισχύσεων και Πληρωμών Τρίτων Φορέων και η Διεύθυνση Συντονισμού, Προγραμματισμού και Αναφορών. Η τελευταία θα λειτουργεί ως κεντρικός μηχανισμός εποπτείας και καθοδήγησης των περιφερειακών μονάδων, εξασφαλίζοντας ενιαίο προγραμματισμό και απολογισμό του έργου τους.

Παράλληλα, συγκροτείται νέο δίκτυο Περιφερειακών Διευθύνσεων Ελέγχων και Ενισχύσεων σε όλη τη χώρα, καλύπτοντας τις περιοχές Μακεδονίας–Θράκης, Ηπείρου–Δυτικής Μακεδονίας, Πελοποννήσου–Δυτικής Ελλάδας–Ιονίου, Θεσσαλίας–Στερεάς Ελλάδας, Κρήτης και Αττικής–Αιγαίου. Στόχος είναι η ομοιόμορφη αντιμετώπιση των δικαιούχων, με κοινές διαδικασίες και ενιαία πρότυπα ελέγχου σε κάθε περιφέρεια.

Το μήνυμα Πιτσιλή προς τους αγρότες
Ο Διοικητής της ΑΑΔΕ, Γιώργος Πιτσιλής, υπογράμμισε ότι η ενσωμάτωση του ΟΠΕΚΕΠΕ αποτελεί βήμα προς ένα ολοκληρωμένο πλαίσιο ελέγχων και πληρωμών που θα ενισχύει τους πραγματικούς αγρότες και θα προστατεύει τα δημόσια χρήματα. Όπως δήλωσε, «προχωρούμε στην ανάπτυξη ενός ολοκληρωμένου πλαισίου ελέγχων και πληρωμών, που ενισχύει έμπρακτα τους πραγματικούς αγρότες, υποστηρίζει τους δικαιούχους ενισχύσεων να είναι συνεπείς στις υποχρεώσεις τους και προστατεύει τα χρήματα των Ελλήνων και Ευρωπαίων πολιτών, θωρακίζοντας την εθνική οικονομία από δημοσιονομικούς κινδύνους. Ο στόχος μας είναι ένας: κάθε ευρώ ενίσχυσης να πηγαίνει μόνο σε όσους πράγματι το δικαιούνται».

Το μήνυμα αυτό συνδέεται με τις διαχρονικές πιέσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης για αυστηρή τήρηση των κανόνων στις άμεσες ενισχύσεις και στα προγράμματα αγροτικής ανάπτυξης, αλλά και με την ανάγκη αποφυγής δημοσιονομικών διορθώσεων σε βάρος της χώρας.

Τι σημαίνει η αλλαγή για τους δικαιούχους
Για τους δικαιούχους των αγροτικών ενισχύσεων, η ενσωμάτωση του ΟΠΕΚΕΠΕ στην ΑΑΔΕ αποτελεί μια βαθιά θεσμική αλλαγή που δεν έχει γίνει δεκτή χωρίς αντιδράσεις. Παρότι η κυβέρνηση υποστηρίζει ότι το νέο μοντέλο θα φέρει ταχύτερες πληρωμές, μεγαλύτερη διαφάνεια και ενιαίες διαδικασίες, σημαντικό μέρος του αγροτικού κόσμου θεωρεί ότι η κατάργηση του ΟΠΕΚΕΠΕ έρχεται σε πλήρη αντίθεση με τα πάγια αιτήματά του.

Οι αγρότες ζητούσαν διαχρονικά έναν ανεξάρτητο, αμιγώς αγροτικό οργανισμό που θα διαχειρίζεται τις ενισχύσεις με εξειδικευμένο προσωπικό και με άμεση γνώση της πραγματικότητας της υπαίθρου. Η μεταφορά των αρμοδιοτήτων σε μια φορολογική αρχή, όπως η ΑΑΔΕ, θεωρείται από πολλούς ότι απομακρύνει τη διαδικασία από τον αγροτικό τομέα και ενισχύει μια πιο «γραφειοκρατική» και «ελεγκτική» προσέγγιση, εις βάρος της υποστήριξης των παραγωγών.

Ένα από τα βασικά μειονεκτήματα που επισημαίνουν οι αγρότες είναι ο φόβος ότι η ΑΑΔΕ, ως φορέας με κύρια αποστολή τη φορολογική συμμόρφωση, θα δώσει μεγαλύτερη έμφαση στους διασταυρωτικούς ελέγχους και στις κυρώσεις, παρά στη διευκόλυνση των δικαιούχων. Πολλοί εκφράζουν ανησυχία ότι η αυξημένη πρόσβαση της ΑΑΔΕ σε φορολογικά και οικονομικά δεδομένα θα οδηγήσει σε πιο αυστηρές διαδικασίες, πιθανές καθυστερήσεις και μεγαλύτερη πίεση στους μικρούς παραγωγούς που ήδη δυσκολεύονται να ανταποκριθούν στις απαιτήσεις της ΚΑΠ.

Παράλληλα, υπάρχει ο φόβος απώλειας της εξειδικευμένης τεχνογνωσίας που είχε αναπτύξει ο ΟΠΕΚΕΠΕ επί δεκαετίες. Ο οργανισμός είχε δομές και προσωπικό με αποκλειστική ενασχόληση τις αγροτικές ενισχύσεις, ενώ η ΑΑΔΕ καλείται τώρα να ενσωματώσει αυτό το έργο σε ένα πολύ ευρύτερο πλαίσιο αρμοδιοτήτων. Αγροτικοί φορείς εκφράζουν την ανησυχία ότι η μετάβαση μπορεί να δημιουργήσει κενά, καθυστερήσεις και δυσλειτουργίες, ειδικά σε μια περίοδο που οι αγροτικές εκμεταλλεύσεις βρίσκονται υπό πίεση από το αυξημένο κόστος παραγωγής και τις επιπτώσεις της κλιματικής κρίσης.

Επιπλέον, η απόφαση της κυβέρνησης θεωρείται από ορισμένους ως κίνηση που αποδυναμώνει τον έλεγχο των αγροτών πάνω στη διαδικασία. Ο ΟΠΕΚΕΠΕ, παρά τα προβλήματα και τις καθυστερήσεις που κατά καιρούς κατηγορήθηκε ότι είχε, ήταν ένας οργανισμός με άμεση επαφή με τον αγροτικό κόσμο. Η μεταφορά των αρμοδιοτήτων σε μια ανεξάρτητη αρχή, χωρίς πολιτική λογοδοσία και με διαφορετική κουλτούρα λειτουργίας, δημιουργεί την αίσθηση ότι οι αγρότες απομακρύνονται ακόμη περισσότερο από τα κέντρα λήψης αποφάσεων.

Παρά τις κυβερνητικές διαβεβαιώσεις ότι οι πληρωμές θα γίνουν πιο γρήγορες και οι διαδικασίες πιο καθαρές, η πραγματικότητα είναι ότι η μετάβαση αυτή αποτελεί μια μεγάλη τομή, με αβέβαιη προσαρμογή. Το αν το νέο σύστημα θα λειτουργήσει προς όφελος των δικαιούχων ή αν θα επιβεβαιώσει τους φόβους των αγροτών, θα φανεί στην πράξη τους επόμενους μήνες.

Πηγή φωτογραφίας 1: inkefalonia.gr
Πηγή φωτογραφίας 2: lamianow.gr
Πηγή φωτογραφίας 3: ipreveza.gr
Πηγή φωτογραφίας 4: kathimerini.gr