Η Γερουσία των ΗΠΑ ενέκρινε ψήφισμα που περιορίζει την εξουσία του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ να προχωρήσει σε νέες στρατιωτικές ενέργειες κατά της Βενεζουέλας χωρίς προηγούμενη έγκριση του Κογκρέσου, σε μια κίνηση που σηματοδοτεί σπάνια θεσμική αμφισβήτηση των προεδρικών πολεμικών εξουσιών από μέλη και του ίδιου του Ρεπουμπλικανικού Κόμματος.

Το αποτέλεσμα της ψηφοφορίας και οι «αντάρτες» Ρεπουμπλικανοί
Το ψήφισμα εγκρίθηκε με 52 ψήφους υπέρ και 47 κατά. Πέντε Ρεπουμπλικανοί γερουσιαστές—Τοντ Γιάνγκ (Ιντιάνα), Λίζα Μουρκόφσκι (Αλάσκα), Σούζαν Κόλινς (Μέιν), Ραντ Πολ (Κεντάκι) και Τζος Χόλεϊ (Μιζούρι)—συντάχθηκαν με όλους τους Δημοκρατικούς, επιτρέποντας την προώθηση της πρότασης παρά την τυπική πλειοψηφία 53–47 των Ρεπουμπλικανών στη Γερουσία.

Πρόκειται για την τρίτη προσπάθεια προώθησης αντίστοιχου ψηφίσματος: δύο προηγούμενες απόπειρες είχαν μπλοκαριστεί από τη Ρεπουμπλικανική πλειοψηφία, σε μια περίοδο που η κυβέρνηση Τραμπ κλιμάκωνε τη στρατιωτική πίεση στη Βενεζουέλα, μεταξύ άλλων με επιθέσεις σε σκάφη στη νότια Καραϊβική από τον Σεπτέμβριο του προηγούμενου έτους.

Το πλαίσιο: η αιφνιδιαστική επιδρομή και η σύλληψη Μαδούρο
Η ψηφοφορία πραγματοποιήθηκε λίγες ημέρες μετά τη νυχτερινή στρατιωτική επιδρομή των αμερικανικών δυνάμεων στο Καράκας, η οποία οδήγησε στη σύλληψη του προέδρου της Βενεζουέλας Νικολάς Μαδούρο και της συζύγου του. Η επιχείρηση αιφνιδίασε όχι μόνο την κυβέρνηση της Βενεζουέλας, αλλά και μέλη του Κογκρέσου, συμπεριλαμβανομένων Ρεπουμπλικανών, που κατήγγειλαν ότι παραπλανήθηκαν ή δεν ενημερώθηκαν επαρκώς για την κλιμάκωση της στρατιωτικής δράσης.

Μετά τη σύλληψη του Μαδούρο, ορισμένοι αξιωματούχοι στο Κογκρέσο κατηγόρησαν την κυβέρνηση ότι υποβάθμισε ή απέκρυψε την πρόθεση για μια τόσο εκτεταμένη επιχείρηση, γεγονός που ενίσχυσε τις φωνές υπέρ της επαναφοράς του ελέγχου των πολεμικών εξουσιών στο Κογκρέσο, όπως προβλέπει το Σύνταγμα των ΗΠΑ για παρατεταμένες στρατιωτικές επιχειρήσεις.

Οι πρωταγωνιστές του ψηφίσματος και οι ενδοκομματικές εντάσεις
Κεντρικό ρόλο στην προώθηση του ψηφίσματος είχαν ο Δημοκρατικός γερουσιαστής Τιμ Κέιν (Βιρτζίνια) και ο Ρεπουμπλικανός Ραντ Πολ (Κεντάκι), οι οποίοι συνυπέγραψαν την πρόταση στο πλαίσιο του Νόμου περί Πολεμικών Εξουσιών (War Powers Resolution).

Ο Ραντ Πολ δήλωσε πριν από την ψηφοφορία ότι είχε μιλήσει με τουλάχιστον δύο Ρεπουμπλικανούς συναδέλφους που δεν είχαν στηρίξει προηγούμενες προσπάθειες, αλλά «το σκέφτονται» πλέον, επισημαίνοντας ότι αρκετοί στο κόμμα του εκφράζουν δημόσια ή παρασκηνιακά αμφιβολίες για την προοπτική μιας παρατεταμένης εκστρατείας στη Βενεζουέλα.

Ο Ρεπουμπλικανός γερουσιαστής Τοντ Γιάνγκ τόνισε ότι μια μακρόχρονη στρατιωτική εκστρατεία, ακόμη και αν ξεκινούσε «ακούσια», θα ερχόταν σε αντίθεση με τον διακηρυγμένο στόχο του Τραμπ να τερματίσει τις ξένες εμπλοκές των ΗΠΑ.

Οι ανησυχίες για παρατεταμένη εμπλοκή και το πετρέλαιο
Ορισμένοι Ρεπουμπλικανοί, πέρα από τους Δημοκρατικούς, εξέφρασαν φόβους ότι μια παρατεταμένη και δαπανηρή εκστρατεία αλλαγής καθεστώτος στη Βενεζουέλα θα επιβάρυνε σοβαρά την αμερικανική οικονομία και θα εγκλώβιζε τις ΗΠΑ σε μια ακόμη μακρόχρονη σύγκρουση στο εξωτερικό.

Την ίδια στιγμή, ο Ντόναλντ Τραμπ έχει δηλώσει ότι δεν επίκεινται περαιτέρω επιθέσεις κατά της Βενεζουέλας, αφήνοντας ωστόσο ανοιχτό το ενδεχόμενο νέας δράσης εάν η προσωρινή πρόεδρος της χώρας, Ντέλσι Ροντρίγκες, δεν συναινέσει στις απαιτήσεις των ΗΠΑ για πρόσβαση στα τεράστια αποθέματα πετρελαίου της χώρας. Ο Τραμπ αρνήθηκε επίσης να αποκλείσει την αποστολή αμερικανικών στρατευμάτων στο έδαφος της Βενεζουέλας «όσον αφορά το πετρέλαιο», διατυπώνοντας με ωμό τρόπο τη σύνδεση της στρατηγικής των ΗΠΑ με τους ενεργειακούς πόρους της χώρας.

Η αντίδραση Τραμπ: «Θα πρέπει να ντρέπονται»
Ο Αμερικανός πρόεδρος αντέδρασε οργισμένα στην κίνηση της Γερουσίας. Σε ανάρτησή του, κατηγόρησε τους Ρεπουμπλικανούς γερουσιαστές που ψήφισαν μαζί με τους Δημοκρατικούς ότι «θα πρέπει να ντρέπονται», υποστηρίζοντας πως το ψήφισμα αποτελεί πλήγμα για την εθνική ασφάλεια και την ικανότητα των ΗΠΑ «να πολεμούν και να υπερασπίζονται» τη χώρα.

Παράλληλα, ο Τραμπ χαρακτήρισε την προσπάθεια περιορισμού των προεδρικών πολεμικών εξουσιών ως «ηλιθιότητα», επιμένοντας ότι, ως αρχηγός των ενόπλων δυνάμεων, έχει το δικαίωμα να διατάσσει περιορισμένες στρατιωτικές ενέργειες που θεωρεί απαραίτητες για την εθνική ασφάλεια, χωρίς προηγούμενη έγκριση του Κογκρέσου.

Τι σημαίνει πρακτικά το ψήφισμα και τα επόμενα βήματα
Η ψηφοφορία στη Γερουσία αφορά μια διαδικαστική κίνηση προώθησης του ψηφίσματος βάσει του Νόμου περί Πολεμικών Εξουσιών, ωστόσο το αποτέλεσμα δείχνει ότι η πρόταση διαθέτει την απαιτούμενη πλειοψηφία για την τελική έγκρισή της στο Σώμα. Για να αποκτήσει δεσμευτική ισχύ ως νόμος, θα πρέπει να εγκριθεί και από τη Βουλή των Αντιπροσώπων και, στη συνέχεια, να αντιμετωπίσει σχεδόν βέβαιη προεδρική αρνησικυρία (βέτο), η οποία θα μπορούσε να υπερκεραστεί μόνο με πλειοψηφία δύο τρίτων και στα δύο σώματα του Κογκρέσου.

Παρότι πολλοί αναλυτές χαρακτηρίζουν την κίνηση «κυρίως συμβολική», αποτελεί την πρώτη φορά κατά τη διάρκεια της δεύτερης θητείας του Τραμπ που το Κογκρέσο επιχειρεί να περιορίσει ευθέως τη χρήση στρατιωτικής δύναμης από τον πρόεδρο στο πλαίσιο της εξωτερικής πολιτικής, στέλνοντας σαφές μήνυμα δυσαρέσκειας για την μονομερή κλιμάκωση στη Βενεζουέλα.

Πηγή φωτογραφίας 1: telegraph247.com
Πηγή φωτογραφίας 2: khaberni.com
Πηγή φωτογραφίας 3: abc7.com
Πηγή φωτογραφίας 4: okaynews.com