Με εντολή του υπουργού Άμυνας Ρικάρντο Τρεβίγια 2.500 επιπλέον στρατιώτες ενίσχυσαν την πολιτεία Χαλίσκο μετά τις λεηλασίες για τον θάνατο του «Ελ Μέντσο» τον αρχηγό ενός από τα μεγαλύτερα καρτέλ ναρκωτικών του Μεξικού
Το Μεξικό βρίσκεται σε μια από τις πιο κρίσιμες στιγμές της σύγχρονης ιστορίας του, μετά τον θάνατο του Νεμέσιο Οσεγκέρα Θερβάντες, γνωστού ως «Ελ Μέντσο», ηγέτη του διαβόητου καρτέλ Χαλίσκο Νουέβα Χενερασιόν (CJNG). Η κυβέρνηση έχει αναπτύξει 2.500 επιπλέον στρατιώτες στην πολιτεία Χαλίσκο, σε μια προσπάθεια «αποτροπής» και ελέγχου του κύματος βίας που ξέσπασε σε ολόκληρη τη χώρα.
Η επιχείρηση και ο θάνατος του «Ελ Μέντσο»
Το υπουργείο Άμυνας ανακοίνωσε ότι κατασχέθηκε βαρύς οπλισμός, συμπεριλαμβανομένων εκτοξευτών ρουκετών ικανών να καταρρίψουν αεροσκάφη ή να πλήξουν τεθωρακισμένα οχήματα, γεγονός που αναδεικνύει το υψηλό επιχειρησιακό επίπεδο και τη στρατιωτική ισχύ του καρτέλ.
Η πρόεδρος του Μεξικού, Κλαούντια Σέινμπαουμ, διευκρίνισε ότι «δεν υπήρξε συμμετοχή των δυνάμεων των Ηνωμένων Πολιτειών στην επιχείρηση», αν και υπήρξε «εκτεταμένη ανταλλαγή πληροφοριών» με τις αμερικανικές αρχές.
Ενίσχυση στρατιωτικής παρουσίας και «κόκκινος κώδικας»
Ο υπουργός Άμυνας, Ρικάρντο Τρεβίγια, ανακοίνωσε ότι περίπου 7.000 στρατιώτες βρίσκονταν ήδη στην πολιτεία Χαλίσκο. Με την ανάπτυξη επιπλέον 2.500 ανδρών, η στρατιωτική παρουσία ενισχύεται σημαντικά, καθώς η περιοχή αποτελεί την «έδρα» του καρτέλ CJNG.
Παράλληλα, ο κυβερνήτης του Χαλίσκο, Πάμπλο Λέμους, ενεργοποίησε τον «κόκκινο κώδικα», ανέστειλε τις δημόσιες συγκοινωνίες και κάλεσε τους πολίτες να παραμείνουν στα σπίτια τους. Σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα X ανακοίνωσε την ακύρωση των μαθημάτων με φυσική παρουσία και των μαζικών εκδηλώσεων, προκειμένου να προστατευθούν μαθητές, φοιτητές και εκπαιδευτικοί.
Κύμα βίας, μπλόκα και φόβοι για «ναρκοτρομοκρατία»
Η είδηση του θανάτου του «Ελ Μέντσο» προκάλεσε άμεση κινητοποίηση ενόπλων ομάδων σε πολλές περιοχές του Μεξικού. Λεωφορεία πυρπολήθηκαν, επιχειρήσεις δέχθηκαν επιθέσεις και δρόμοι αποκλείστηκαν σε τουλάχιστον 20 πολιτείες. Το Συμβούλιο Ασφαλείας του Μεξικού κατέγραψε περισσότερα από 250 μπλόκα, τα περισσότερα από τα οποία απομακρύνθηκαν μετά από συντονισμένες επιχειρήσεις των δυνάμεων ασφαλείας.
Αναλυτές προειδοποιούν ότι η χώρα βρίσκεται σε οριακό σημείο. Αν η ηγεσία του καρτέλ περάσει σε συγγενείς του Οσεγκέρα, η βία πιθανότατα θα συνεχιστεί με την ίδια ή και μεγαλύτερη ένταση, καθώς το δίκτυο συγγενών του έχει ιστορικά διαδραματίσει σημαντικό ρόλο στη λειτουργία του CJNG. Αν επικρατήσουν άλλες φατρίες, ενδέχεται να υπάρξει προσωρινή αποκλιμάκωση, καθώς θα αναδιαμορφωθούν οι ισορροπίες ισχύος. Ωστόσο, ο μεγαλύτερος φόβος είναι η μετάβαση σε αδιάκριτη «ναρκοτρομοκρατία», με επιθέσεις τύπου Κολομβίας της δεκαετίας του 1990, όπως βομβιστικές επιθέσεις, δολοφονίες και επιθέσεις σε αεροσκάφη.
Εγκλωβισμένοι τουρίστες – Απαγόρευση κυκλοφορίας – Κλειστά σχολεία
Η αναστάτωση έχει πλήξει σοβαρά τον τουρισμό. Πτήσεις ακυρώνονται, ενώ ξένοι επισκέπτες παραμένουν στα ξενοδοχεία τους αναμένοντας ομαλοποίηση της κατάστασης. Στο Πουέρτο Βαγιάρτα ισχύει απαγόρευση κυκλοφορίας, ενώ σχολεία, τράπεζες και καταστήματα παραμένουν κλειστά.
Ο Αμερικανός κάτοικος Ντέιβιντ Μπαρ Ταλ περιέγραψε στο CNN ότι είδε μαύρους καπνούς από φωτιές και άκουσε εκρήξεις κοντά στο σπίτι του. Παρότι η νύχτα κύλησε πιο ήρεμα, χαρακτήρισε τη μέρα «ταραχώδη» και σημείωσε ότι η απαγόρευση κυκλοφορίας θα συνεχιστεί.
Σε βίντεο που κυκλοφόρησαν στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, άνθρωποι φαίνονται να τρέχουν στο αεροδρόμιο της Γκουανταλαχάρα, προσπαθώντας να καλυφθούν, καθώς η βία εξαπλωνόταν.
Διεθνείς προειδοποιήσεις και αντιδράσεις
Το Υπουργείο Εξωτερικών των ΗΠΑ συμβούλεψε τους Αμερικανούς που βρίσκονται στο Μεξικό να παραμείνουν στα ξενοδοχεία τους. Αρκετές αμερικανικές αεροπορικές εταιρείες ανέστειλαν τις πτήσεις τους προς το Πουέρτο Βαγιάρτα. Ανάλογες προειδοποιήσεις εξέδωσαν ο Καναδάς, η Βρετανία, η Αυστραλία, η Ινδία και η Κίνα.
Ο αναπληρωτής υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Κρίστοφερ Λαντάου, συνεχάρη τις μεξικανικές δυνάμεις, ενώ ο πρώην επικεφαλής διεθνών επιχειρήσεων της DEA, Μάικ Βίτζιλ, δήλωσε ότι το Μεξικό έστειλε «ισχυρό μήνυμα» στην Ουάσινγκτον.
Το καρτέλ CJNG και το δίκτυο συγγενών και συνεργατών
Το καρτέλ Χαλίσκο Νουέβα Χενερασιόν, που σχηματίστηκε το 2009, εξελίχθηκε σε ένα από τα πιο βίαια και ισχυρά καρτέλ του Μεξικού. Οι αμερικανικές αρχές το κατηγορούν για διακίνηση κοκαΐνης, ηρωίνης, μεθαμφεταμίνης και φεντανύλης, ενώ πρόσφατα η Ουάσινγκτον το χαρακτήρισε «τρομοκρατική οργάνωση». Διαθέτει παρουσία σε τουλάχιστον 21 πολιτείες του Μεξικού και δραστηριοποιείται σε μεγάλο μέρος των ΗΠΑ, σύμφωνα με τη DEA.
Τα τελευταία χρόνια, αρκετά κορυφαία στελέχη και συγγενικά πρόσωπα του Οσεγκέρα έχουν συλληφθεί και εκδοθεί στις ΗΠΑ. Μεταξύ αυτών ο κουνιάδος του Αμπιγαέλ Γκονσάλες Βαλένσια, πρώην ηγέτης του καρτέλ Λος Κουίνις, ο Χοσέ Γκονσάλες Βαλένσια που εκτίει ποινή 30 ετών, ο γαμπρός του Κριστιάν «Ελ Γκουάτσο» Φερνάντο Γκουτιέρες Οτσόα, ο γιος του Ρούμπεν «Ελ Μεντσίτο» Οσεγκέρα Γκονσάλες, καθώς και ο αδελφός του Αντόνιο «Τόνι Μοντάνα» Οσεγκέρα Θερβάντες και ο συνιδρυτής του καρτέλ Έρικ «Ελ 85» Βαλένσια Σαλασάρ.
Ο θάνατος του «Ελ Μέντσο» θεωρείται ένα από τα σκληρότερα πλήγματα στη διακίνηση ναρκωτικών μετά τη σύλληψη των ιδρυτών του καρτέλ Σιναλόα, Χοακίν Γκουσμάν «Ελ Τσάπο» και Ισμαέλ «Μάγιο» Σαμπάντα.
Κενό ηγεσίας και το αβέβαιο αύριο
Παραμένει ασαφές ποιος θα αναλάβει τη θέση του «Ελ Μέντσο». Το κενό ηγεσίας μπορεί να οδηγήσει είτε σε εσωτερικές συγκρούσεις είτε σε αναδιάταξη δυνάμεων, με απρόβλεπτες συνέπειες για την ασφάλεια στο Μεξικό. Η επόμενη περίοδος θα είναι καθοριστική για το αν το κράτος θα καταφέρει να αξιοποιήσει το πλήγμα στο καρτέλ ή αν η χώρα θα βυθιστεί σε έναν νέο, ακόμη πιο βίαιο κύκλο συγκρούσεων.
Για την ώρα, το Μεξικό «φλέγεται» με στρατό στους δρόμους, τουρίστες εγκλωβισμένους, σχολεία και πανεπιστήμια κλειστά, και μια κοινωνία που προσπαθεί να ανασάνει μέσα σε ένα κλίμα φόβου και αβεβαιότητας.
Πηγή φωτογραφίας 1: dialogue.earth
Πηγή φωτογραφίας 2: theobjective.com
Πηγή φωτογραφίας 3: msn.com
Πηγή φωτογραφίας 4: mononews.gr
