Η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν βρίσκεται αντιμέτωπη με τη μεγαλύτερη κρίση των τελευταίων δεκαετιών, καθώς πανεθνικές διαδηλώσεις έχουν ξεσπάσει σε όλες τις επαρχίες της χώρας. Η οικονομική κατάρρευση, η βίαιη καταστολή και η πλήρης διακοπή επικοινωνιών έχουν δημιουργήσει ένα σκηνικό απόλυτης ασφυξίας για τους πολίτες. Ταυτόχρονα, διεθνή μέσα ενημέρωσης και οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων δημοσιεύουν επαληθευμένα βίντεο που δείχνουν δεκάδες έως εκατοντάδες σορούς διαδηλωτών σε μαύρες σακούλες, συγκεντρωμένες στο Ιατροδικαστικό Κέντρο Kahrizak, 20 χιλιόμετρα νότια της Τεχεράνης.

Σοκαριστικά βίντεο από το Kahrizak
Τα βίντεο που διέρρευσαν από ακτιβιστές παρουσιάζουν δεκάδες μαύρες σακούλες με πτώματα διαδηλωτών, τοποθετημένες τόσο σε εσωτερικούς όσο και σε εξωτερικούς χώρους του συγκροτήματος. Σε αρκετές περιπτώσεις φαίνονται αιμόφυρτα σώματα, ορισμένα μόνο με εσώρουχα, στοιβαγμένα σε αποθήκες και κατά μήκος δρόμων μέσα στην εγκατάσταση. Συγγενείς περιφέρονται ανάμεσα στις σορούς, αναζητώντας τους δικούς τους ανθρώπους και συχνά καταρρέουν από τον πόνο. Οι εκτιμήσεις για τον αριθμό των πτωμάτων κυμαίνονται από 180 έως 250, ενώ ορισμένες πηγές μιλούν για ακόμη μεγαλύτερο αριθμό. Ακτιβιστές αναφέρουν ότι οι αρχές κάλεσαν πολίτες στο σημείο για να αναγνωρίσουν τους νεκρούς τους, δημιουργώντας σκηνές χάους και απόγνωσης.

Ποιος δημοσίευσε το υλικό
Το υλικό προέρχεται από Ιρανούς ακτιβιστές που κατάφεραν να το διακινήσουν παρά το αυστηρό μπλακ άουτ που έχει επιβάλει το καθεστώς. Το HRANA, μία από τις πιο αξιόπιστες οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων στη χώρα, δημοσίευσε δικά του πλάνα και εκτιμά ότι μόνο στο Kahrizak βρίσκονταν περίπου 250 σοροί. Ακόμη και η κρατική ιρανική τηλεόραση πρόβαλε εικόνες με δεκάδες σακούλες, αν και ισχυρίστηκε ότι πρόκειται για θύματα «τρομοκρατών». Η παρουσία συγγενών που θρηνούσαν δημόσια διαψεύδει ωστόσο τον επίσημο ισχυρισμό.

Διεθνής επαλήθευση
Διεθνή μέσα ενημέρωσης κατάφεραν να επαληθεύσουν την αυθεντικότητα των βίντεο. Το France24 ταυτοποίησε τα κτίρια χρησιμοποιώντας δορυφορικές εικόνες, ενώ το Sky News επιβεβαίωσε ότι τα πλάνα αντιστοιχούν στο συγκρότημα Kahrizak. Το CNN δημοσίευσε δικό του ρεπορτάζ με παρόμοιες εικόνες, ενώ το AFP επαλήθευσε ανεξάρτητα ένα από τα βίντεο. Το Africanews επίσης δημοσίευσε επαληθευμένο υλικό από το σημείο, ενισχύοντας την αξιοπιστία των καταγγελιών. Η αδυναμία πρόσβασης δημοσιογράφων στο εσωτερικό της χώρας καθιστά τέτοιες επαληθεύσεις ακόμη πιο κρίσιμες.

Ο απολογισμός της καταστολής
Σύμφωνα με το HRANA, ο αριθμός των νεκρών έχει φτάσει τους 544, εκ των οποίων οι 496 ήταν διαδηλωτές, ενώ περισσότεροι από 10.600 άνθρωποι έχουν συλληφθεί μέσα σε δύο εβδομάδες. Άλλες πηγές εκτιμούν ότι ο πραγματικός αριθμός των θυμάτων μπορεί να ξεπερνά τους 2.000, καθώς η πλήρης διακοπή επικοινωνιών και ο αποκλεισμός νοσοκομείων και νεκροτομείων καθιστούν αδύνατη την ανεξάρτητη επαλήθευση. Το καθεστώς δεν έχει δημοσιεύσει επίσημη λίστα θυμάτων, γεγονός που εντείνει τις ανησυχίες για συγκάλυψη.

Πώς ξεκίνησαν οι διαδηλώσεις
Οι διαδηλώσεις ξέσπασαν όταν το ιρανικό ριάλ κατέρρευσε σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα, προκαλώντας εκτίναξη των τιμών και κλείσιμο καταστημάτων. Οι πρώτες κινητοποιήσεις ξεκίνησαν από εμπόρους στην Τεχεράνη, αλλά μέσα σε λίγες ώρες εξαπλώθηκαν σε όλες τις επαρχίες της χώρας, μετατρεπόμενες σε μαζικό κίνημα κατά του καθεστώτος. Σε πολλά βίντεο ακούγονται συνεχείς πυροβολισμοί, ενώ διαδηλωτές ζητούν την πτώση των κληρικών και ακόμη και την επιστροφή της δυναστείας Παχλεβί.

Μαρτυρίες για σφαγές και μπλακ άουτ
Μαρτυρίες που διέρρευσαν μέσω Starlink περιγράφουν σκηνές σφαγής, με τις αρχές να «ξεπλένουν το αίμα από την άσφαλτο» μετά από επιθέσεις κατά διαδηλωτών. Η κυβέρνηση έχει διακόψει πλήρως την κινητή και σταθερή τηλεφωνία, ενώ στέλνει μηνύματα στους πολίτες να μην βγαίνουν από τα σπίτια τους. Τα καταστήματα παραμένουν άδεια, τα τρόφιμα εξαντλούνται και σε πολλές περιοχές υπάρχει έλλειψη καυσίμων. Κάτοικοι αναφέρουν ότι η κατάσταση είναι «τρομακτική», αλλά ταυτόχρονα εκφράζουν αισιοδοξία ότι το καθεστώς βρίσκεται σε αποδυνάμωση.

Το καθεστώς κατηγορεί ξένες δυνάμεις για υποκίνηση των διαδηλώσεων, χωρίς να παρουσιάζει στοιχεία. Παράλληλα, διεθνείς οργανισμοί και κυβερνήσεις εκφράζουν ανησυχία για την κλιμάκωση της βίας και ζητούν άμεση διερεύνηση πιθανών εγκλημάτων κατά της ανθρωπότητας. Η διεθνής πίεση αυξάνεται, ενώ η Τεχεράνη επιμένει ότι οι διαδηλώσεις αποτελούν «ξένη συνωμοσία».

Πηγή φωτογραφίας 1: gazzetta.gr
Πηγή φωτογραφίας 2: asianetnews.com
Πηγή φωτογραφίας 3: nytimes.com