Η επίθεση που οδήγησε στον θάνατο του Χαμενεΐ
Ο αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ σκοτώθηκε το πρωί της 28ης Φεβρουαρίου, κατά τη διάρκεια συντονισμένων επιθέσεων των ΗΠΑ και του Ισραήλ στο Ιράν, με πλήγματα που περιλάμβαναν και την κατοικία του στην Τεχεράνη. Οι πρώτες αναφορές για τον θάνατό του κυκλοφόρησαν άμεσα, ωστόσο διαψεύδονταν από τις ιρανικές αρχές μέχρι την επίσημη επιβεβαίωση τη νύχτα της 1ης Μαρτίου.Ο Χαμενεΐ ηγείτο της Ισλαμικής Δημοκρατίας από το 1989 και θεωρείται μία από τις πλέον καθοριστικές προσωπικότητες της σύγχρονης ιρανικής ιστορίας. Η απώλειά του αναμένεται να επηρεάσει σημαντικά τις εσωτερικές ισορροπίες της χώρας, ενώ η Τεχεράνη έχει ήδη κηρύξει 40ήμερο πένθος.

Σκληρή καταδίκη από το ρωσικό ΥΠΕΞ
Το ρωσικό υπουργείο Εξωτερικών καταδίκασε έντονα την επιχείρηση ΗΠΑ–Ισραήλ, κάνοντας λόγο για «προσχεδιασμένη και απρόκλητη πράξη ένοπλης επίθεσης εναντίον κυρίαρχου κράτους μέλους του ΟΗΕ».Σύμφωνα με τη Μόσχα, η επιχείρηση «φέρνει την περιοχή πιο κοντά σε ανθρωπιστική, οικονομική και ενδεχομένως ραδιολογική κρίση». Το ρωσικό ΥΠΕΞ υποστηρίζει ότι οι ΗΠΑ και το Ισραήλ «επικαλούνται ανησυχίες για τα πυρηνικά όπλα του Ιράν», ενώ στην πραγματικότητα «επιδιώκουν την αποσταθεροποίηση της συνταγματικής τάξης και την εξόντωση της ιρανικής ηγεσίας».Η Ρωσία καλεί σε «άμεση επιστροφή σε πολιτική και διπλωματική διαδικασία» για την αποφυγή περαιτέρω κλιμάκωσης.

Έκκληση προς Ρώσους πολίτες για άμεση αποχώρηση από Ιράν και Ισραήλ
Το ρωσικό υπουργείο Εξωτερικών απηύθυνε σύσταση προς τους Ρώσους πολίτες που βρίσκονται στο Ιράν και το Ισραήλ να αποχωρήσουν άμεσα, εφόσον αυτό είναι εφικτό. Για όσους βρίσκονται στο Ιράν, οι αρχές επισημαίνουν ότι η έξοδος μπορεί να πραγματοποιηθεί μέσω της Αστάρα προς το Αζερμπαϊτζάν, μια διαδρομή που θεωρείται από τις πλέον προσβάσιμες υπό τις παρούσες συνθήκες. Ως εναλλακτική επιλογή προτείνεται η μετάβαση προς την Αρμενία μέσω του συνοριακού σημείου «Nurduz»/«Agarak», με το ρωσικό ΥΠΕΞ να τονίζει την ανάγκη για αυξημένη προσοχή κατά τη μετακίνηση.Για τους Ρώσους πολίτες που βρίσκονται στο Ισραήλ, οι ρωσικές αρχές αναφέρουν ότι η αποχώρηση μπορεί να διευκολυνθεί μέσω των γειτονικών χωρών Αιγύπτου και Ιορδανίας, όπου υπάρχουν διαθέσιμες οδοί εξόδου. Παράλληλα, το υπουργείο Εξωτερικών καλεί όσους βρίσκονται σε άλλες χώρες της περιοχής που επηρεάζονται από τη σύγκρουση να αποφεύγουν πολυσύχναστα σημεία και να περιορίζουν τις μη απαραίτητες μετακινήσεις, ακολουθώντας βασικά μέτρα προσωπικής ασφάλειας.Γεωπολιτικές επιπτώσεις για τη Ρωσία
Οι εξελίξεις στο Ιράν παρακολουθούνται στενά από τη Μόσχα, καθώς η Ισλαμική Δημοκρατία αποτελεί έναν από τους βασικούς στρατηγικούς εταίρους της Ρωσίας στη Μέση Ανατολή. Η συνεργασία των δύο χωρών έχει ενισχυθεί τα τελευταία χρόνια, ιδιαίτερα στον στρατιωτικό τομέα, με το Ιράν να παρέχει στη Ρωσία drones και βαλλιστικούς πυραύλους.

Πιθανή αποσταθεροποίηση στο Ιράν ή αλλαγή καθεστώτος θα μπορούσε να επηρεάσει την ισορροπία δυνάμεων σε περιοχές κρίσιμες για τη ρωσική ασφάλεια, όπως ο Καύκασος, η Κεντρική Ασία και η Κασπία Θάλασσα. Παράλληλα, ο διάδρομος μεταφορών Βορρά–Νότου, που διέρχεται από το Ιράν και αποτελεί βασική εμπορική δίοδο για τη Ρωσία υπό το καθεστώς κυρώσεων, ενδέχεται να αντιμετωπίσει δυσλειτουργίες σε περίπτωση παρατεταμένης κρίσης.

Μήνυμα προς τις δυτικές χώρες
Οι δηλώσεις του Πούτιν και η τοποθέτηση του ρωσικού ΥΠΕΞ συνιστούν σαφή αντίδραση της Μόσχας απέναντι στις ΗΠΑ και το Ισραήλ. Η ρωσική πλευρά δίνει έμφαση στην ανάγκη σεβασμού της κρατικής κυριαρχίας και των κανόνων του διεθνούς δικαίου, ενώ επισημαίνει ότι η στρατιωτική δράση ενισχύει τον κίνδυνο περαιτέρω αποσταθεροποίησης στη Μέση Ανατολή.

Η Μόσχα υπογραμμίζει ότι η αποκλιμάκωση και η επιστροφή σε διπλωματικές διαδικασίες αποτελούν κρίσιμες προϋποθέσεις για την αποφυγή ευρύτερης περιφερειακής κρίσης, σε μια περίοδο όπου η περιοχή βρίσκεται ήδη σε υψηλό επίπεδο έντασης.