Η Πολωνία στέλνει ξεκάθαρο μήνυμα: αν ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντίμιρ Πούτιν πετάξει πάνω από τον πολωνικό εναέριο χώρο, θα ενεργοποιηθεί το διεθνές ένταλμα σύλληψης που έχει εκδοθεί από το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο. Η δήλωση αυτή αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς πλησιάζει η συνάντηση Πούτιν – Τραμπ στη Βουδαπέστη, με φόντο τον πόλεμο στην Ουκρανία και τις προσπάθειες για ειρήνη. Το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο έχει εκδώσει ένταλμα σύλληψης για τον Πούτιν από τον Μάρτιο του 2023, κατηγορώντας τον για την παράνομη μεταφορά παιδιών από την Ουκρανία στη Ρωσία, πράξη που θεωρείται έγκλημα πολέμου. Η Πολωνία, ως μέλος του Δικαστηρίου, έχει υποχρέωση να εφαρμόσει το ένταλμα αν ο Πούτιν βρεθεί στον εναέριο χώρο της. Ο υπουργός Εξωτερικών της χώρας, Ράντοσλαβ Σικόρσκι, δηλώνει ότι η Πολωνία δεν μπορεί να εγγυηθεί πως ένα ανεξάρτητο δικαστήριο δεν θα ενεργοποιήσει το ένταλμα, αν ο Πούτιν πετάξει πάνω από την επικράτειά της.

Στο μεταξύ, ο υπουργός Εξωτερικών της Βουλγαρίας, Γκεόργκι Γκεοργκίεφ, αναφέρει ότι η χώρα του δεν σκοπεύει να εμποδίσει τη διέλευση του Πούτιν, εφόσον η σύνοδος πραγματοποιηθεί στην Ουγγαρία. Αντίθετα, η Ουγγαρία, αν και μέλος του ΔΠΔ, δεν έχει εκφράσει επίσημη θέση για το αν θα εκτελέσει το ένταλμα σε περίπτωση παρουσίας του Πούτιν στη Βουδαπέστη. Η σιωπή της ερμηνεύεται ως προσπάθεια ουδετερότητας ή αποφυγής σύγκρουσης με τη Ρωσία, ενισχύοντας την αβεβαιότητα γύρω από τη συνάντηση. Η Ρωσία από την πλευρά της δηλώνει ότι δεν αναγνωρίζει τη δικαιοδοσία του ΔΠΔ και θεωρεί το ένταλμα άκυρο και πολιτικά υποκινούμενο. Αρνείται τις κατηγορίες και υποστηρίζει ότι προστάτευσε παιδιά σε εμπόλεμη ζώνη. Ο πρώην πρόεδρος Ντμίτρι Μεντβέντεφ χαρακτηρίζει το ένταλμα «χαρτί χωρίς αξία», ενώ εκπρόσωπος του ρωσικού Υπουργείου Εξωτερικών επισημαίνει ότι το ΔΠΔ δεν έχει καμία ισχύ στη ρωσική νομοθεσία. Ρωσικές πηγές τονίζουν ότι οποιαδήποτε απόπειρα σύλληψης του Πούτιν θα θεωρηθεί εχθρική ενέργεια, με πιθανές διπλωματικές ή στρατηγικές συνέπειες.

Ο Πούτιν ίσως επιλέξει να πετάξει μέσω άλλων χωρών, όπως τα Βαλκάνια ή τη Μαύρη Θάλασσα, για να αποφύγει κράτη που θα εφαρμόσουν το ένταλμα. Η διαδρομή της πτήσης του αποκτά πλέον πολιτική σημασία. Παράλληλα, η Βαρσοβία ξεκαθαρίζει ότι δεν θα επιτρέψει τη διέλευση του Πούτιν προς τη Βουδαπέστη μέσω του εναέριου χώρου της, καθώς κάτι τέτοιο θα την υποχρεώσει να εκτελέσει το ένταλμα του ΔΠΔ. Η Βουλγαρία δηλώνει ότι δεν σκοπεύει να τον εμποδίσει, διαφοροποιώντας τη στάση της από εκείνη της Πολωνίας. Μέχρι τώρα, δεν υπάρχουν επίσημες δηλώσεις από άλλες ευρωπαϊκές χώρες ή από το ΝΑΤΟ, ενώ η Ουγγαρία δεν έχει ξεκαθαρίσει αν θα εφαρμόσει το ένταλμα, κάτι που ενισχύει την αβεβαιότητα γύρω από τη συνάντηση.

Το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο υπενθυμίζει ότι τα κράτη-μέλη του πρέπει να εφαρμόζουν τα εντάλματα, ανεξάρτητα από πολιτικές συνέπειες. Αν και δεν σχολιάζει ειδικά την περίπτωση Πούτιν, η στάση του είναι ξεκάθαρη. Το Δικαστήριο μπορεί να ζητήσει εξηγήσεις από χώρες που δεν εφαρμόζουν τα εντάλματα, αλλά δεν έχει τρόπο να τις τιμωρήσει. Στο παρελθόν, υπήρξαν περιπτώσεις όπως του Ομάρ αλ-Μπασίρ, όπου το ένταλμα δεν εφαρμόστηκε, προκαλώντας ερωτήματα για την αποτελεσματικότητα του θεσμού. Η υπόθεση Πούτιν θεωρείται σημαντική δοκιμασία για το κύρος του ΔΠΔ. Οι σχέσεις Πολωνίας – Ρωσίας είναι ήδη τεταμένες, λόγω της στήριξης της Πολωνίας στην Ουκρανία και της παρουσίας δυνάμεων του ΝΑΤΟ. Η απειλή σύλληψης του Πούτιν μπορεί να επιδεινώσει το κλίμα. Παράλληλα, η Ε.Ε. και το ΝΑΤΟ δεν έχουν κάνει επίσημες δηλώσεις, ενώ αρκετά κράτη-μέλη του ΔΠΔ δείχνουν στήριξη στην εφαρμογή του εντάλματος. Η Ουγγαρία ενισχύει τα μέτρα ασφαλείας ενόψει της συνάντησης Πούτιν – Τραμπ, χωρίς να έχει επιβεβαιωθεί αν ο Πούτιν θα παραστεί ο ίδιος ή αν θα εκπροσωπηθεί με άλλο τρόπο.

Η συνάντηση Πούτιν – Τραμπ στη Βουδαπέστη είναι κρίσιμη. Θα συζητηθεί η κατάσταση στην Ουκρανία και η πιθανότητα να ξεκινήσει κάποια ειρηνευτική διαδικασία. Το γεγονός ότι ο Πούτιν κινδυνεύει με σύλληψη, αν περάσει από συγκεκριμένες χώρες, δίνει στη συνάντηση έναν πιο έντονο χαρακτήρα. Η στάση των κρατών που συμμετέχουν θα παίξει ρόλο στην εξέλιξη των συνομιλιών. Η προειδοποίηση της Πολωνίας για πιθανή σύλληψη του Πούτιν, αν πετάξει πάνω από την επικράτειά της, βασίζεται στις υποχρεώσεις της ως μέλος του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου. Η δήλωση αυτή προκαλεί αντιδράσεις σε ευρωπαϊκό και διεθνές επίπεδο, ενώ η Ρωσία παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις. Η συνάντηση στη Βουδαπέστη τελεί υπό το βάρος αυτών των νομικών και πολιτικών παραμέτρων. Το τι θα συμβεί τις επόμενες μέρες, θα δείξει αν το ένταλμα θα παραμείνει συμβολικό ή θα εφαρμοστεί στην πράξη.

Πηγή φωτογραφίας 1: vox.com
Πηγή φωτογραφίας 2: chinadailyhk.com
Πηγή φωτογραφίας 3: foreignpolicy.com