Σοκ και οργή έχει προκαλέσει στις Ηνωμένες Πολιτείες η υπόθεση του πεντάχρονου Λίαμ Κονέχο Ράμος, ο οποίος συνελήφθη από πράκτορες της Υπηρεσίας Μετανάστευσης και Τελωνείων (ICE) στη Μινεσότα, την ώρα που επέστρεφε από το νηπιαγωγείο στο σπίτι του, σε προάστιο της Μινεάπολης, στην περιοχή Columbia Heights. Μαζί του συνελήφθη και ο πατέρας του, Άντριαν Αλεξάντερ Κονέχο Άριας, με τις εικόνες του μικρού παιδιού να οδηγείται από ομοσπονδιακούς πράκτορες να κάνουν τον γύρο των ΗΠΑ και να πυροδοτούν νέο κύμα αντιδράσεων για τις πρακτικές της ομοσπονδιακής μεταναστευτικής πολιτικής.

Η στιγμή της σύλληψης – «Γιατί να τεθεί υπό κράτηση ένα 5χρονο παιδί;»
Το περιστατικό σημειώθηκε το απόγευμα της Τρίτης, όταν ο Λίαμ επέστρεφε από το πρόγραμμα προνηπιαγωγείου της σχολικής περιφέρειας Columbia Heights μαζί με τον πατέρα του. Σύμφωνα με την ανακοίνωση της σχολικής περιφέρειας και τις μαρτυρίες που παρουσιάστηκαν σε συνέντευξη Τύπου, πράκτορες της ICE τους περίμεναν στην είσοδο του σπιτιού τους. Όταν οι αξιωματικοί πλησίασαν, ο πατέρας φέρεται να τράπηκε σε φυγή πεζός, προτού τελικά συλληφθεί.

Κατά τη διάρκεια της επιχείρησης, όπως καταγγέλλουν οι σχολικές αρχές, οι πράκτορες έβγαλαν τον Λίαμ από το όχημα και τον οδήγησαν στην εξώπορτα του σπιτιού, ζητώντας του να χτυπήσει το κουδούνι, προκειμένου να διαπιστώσουν αν υπήρχαν άλλα άτομα μέσα. Η προϊσταμένη της σχολικής περιφέρειας, Ζένα Στένβικ, χαρακτήρισε αυτή την πρακτική «ουσιαστική χρήση ενός πεντάχρονου παιδιού ως δόλωμα» και έθεσε το ερώτημα που πλέον επαναλαμβάνεται σε όλη την κοινότητα: «Γιατί να τεθεί υπό κράτηση ένα 5χρονο παιδί; Δεν μπορείτε να μου πείτε ότι αυτό το παιδί θα χαρακτηριστεί ως βίαιος εγκληματίας».

Παράλληλα, ενήλικας που βρισκόταν στον χώρο την ώρα της επιχείρησης φέρεται να παρακάλεσε τους πράκτορες να αφήσουν το παιδί στη φροντίδα του, ώστε να μην οδηγηθεί σε κράτηση. Το αίτημα αυτό, σύμφωνα με τη σχολική περιφέρεια, απορρίφθηκε. Ο μεγαλύτερος αδελφός του Λίαμ, μαθητής γυμνασίου, επέστρεψε στο σπίτι περίπου 20 λεπτά αργότερα για να διαπιστώσει ότι ο πατέρας και ο μικρός αδελφός του είχαν εξαφανιστεί.

Υπό κράτηση στο Τέξας – Οικογένεια με ενεργή αίτηση ασύλου
Ο Λίαμ και ο πατέρας του βρίσκονται πλέον υπό κράτηση των αρχών Εσωτερικής Ασφάλειας σε κέντρο κράτησης στο Τέξας/Σαν Αντόνιο, σύμφωνα με τον δικηγόρο της οικογένειας, Μαρκ Πρόκος (ή Προκόσχ), ο οποίος μίλησε σε αμερικανικά μέσα ενημέρωσης. Ο ίδιος διευκρίνισε ότι η οικογένεια δεν είναι πολίτες των ΗΠΑ, αλλά έχει ακολουθήσει «άψογα» τη νομική διαδικασία: εισήλθαν στη χώρα μέσω επίσημου σημείου εισόδου, κατέθεσαν αίτηση ασύλου και αναμένουν την ολοκλήρωση της διαδικασίας, χωρίς να υπάρχει σε ισχύ διαταγή απέλασης.

«Η οικογένεια έκανε ό,τι προβλέπεται από τους κανόνες. Δεν εισήλθαν παράνομα και δεν είναι εγκληματίες», τόνισε ο δικηγόρος, προσθέτοντας ότι, σύμφωνα με τις πληροφορίες του, πατέρας και γιος κρατούνται μαζί.

Η απάντηση του Υπουργείου Εσωτερικής Ασφάλειας – «Δεν στοχεύσαμε το παιδί»
Το Υπουργείο Εσωτερικής Ασφάλειας (DHS) και η ICE, σε ανακοινώσεις τους, επιχείρησαν να αποστασιοποιηθούν από την εικόνα ότι στοχοποίησαν ένα μικρό παιδί. Η βοηθός υπουργός Τρίσια ΜακΛάφλιν υποστήριξε ότι η επιχείρηση ήταν «στοχευμένη» και αφορούσε αποκλειστικά τον πατέρα, τον οποίο χαρακτήρισε «παράτυπο μετανάστη». Σύμφωνα με το DHS, ο πατέρας «διέφυγε πεζός, εγκαταλείποντας το παιδί», ενώ ένας πράκτορας παρέμεινε μαζί με τον Λίαμ «για λόγους ασφαλείας», όσο οι υπόλοιποι προχωρούσαν στη σύλληψη του Κονέχο Άριας.

Το DHS επιμένει ότι η πολιτική της ICE είναι να ρωτά τους γονείς αν επιθυμούν να απομακρυνθούν μαζί με τα παιδιά τους ή αν προτιμούν αυτά να παραδοθούν σε άτομο εμπιστοσύνης που θα υποδείξουν. Ωστόσο, παραμένει αναπάντητο γιατί οι πράκτορες δεν άφησαν τον Λίαμ στη φροντίδα του ενήλικα που βρισκόταν στον χώρο και προσφέρθηκε να τον αναλάβει, όπως καταγγέλλουν οι σχολικές αρχές.

«Ένα παιδί που φωτίζει την τάξη» – Το σχολείο σε κατάσταση σοκ
Η δασκάλα του Λίαμ στο πρόγραμμα προνηπιαγωγείου, Έλλα Σάλιβαν, περιέγραψε τον μικρό μαθητή ως «έναν έξυπνο, πολύ φιλικό νεαρό μαθητή» που «έρχεται στην τάξη κάθε μέρα και απλώς φωτίζει την αίθουσα». Όπως είπε, οι συμμαθητές του δεν έχουν ακόμη αρχίσει να ρωτούν για την απουσία του, αλλά είναι βέβαιο ότι θα αντιληφθούν σύντομα ότι κάτι σοβαρό έχει συμβεί.

Η προϊσταμένη της περιφέρειας, Ζένα Στένβικ, μίλησε για «τραυματισμένα παιδιά» και για ένα αίσθημα ασφάλειας γύρω από τα σχολεία που έχει πλέον κλονιστεί. «Η αποστολή μας είναι η εκπαίδευση. Τώρα, όμως, προσπαθούμε να βοηθήσουμε οικογένειες να πλοηγηθούν σε ένα εξαιρετικά σύνθετο νομικό σύστημα. Τα παιδιά δεν είναι βίαιοι εγκληματίες. Είναι παιδιά», τόνισε.

Η πρόεδρος του εκπαιδευτικού συμβουλίου των Δημόσιων Σχολείων Columbia Heights, Μαίρη Γκράνλαντ, περιέγραψε την ανισορροπία δυνάμεων με μια φράση που έχει ήδη γίνει σύμβολο της οργής της κοινότητας: «Στο τέλος της ημέρας, έχουμε σφυρίχτρες και αυτοί έχουν όπλα».

Τέσσερα παιδιά σε δύο εβδομάδες – Μια κοινότητα υπό πολιορκία
Η υπόθεση του Λίαμ δεν είναι μεμονωμένο περιστατικό. Η σχολική περιφέρεια Columbia Heights ανακοίνωσε ότι ο πεντάχρονος είναι ένα από τα τουλάχιστον τέσσερα παιδιά που έχουν συλληφθεί ή τεθεί υπό κράτηση από πράκτορες της ICE τις τελευταίες δύο εβδομάδες.

Μεταξύ αυτών:

• Ένας 17χρονος μαθητής λυκείου, ο οποίος, σύμφωνα με καταγγελίες, απομακρύνθηκε από το αυτοκίνητό του καθ’ οδόν προς το σχολείο και συνελήφθη από ένοπλους και μασκοφόρους πράκτορες, που πιστεύεται ότι ήταν πράκτορες της ICE, χωρίς την παρουσία των γονέων του.
• Μια 17χρονη μαθήτρια λυκείου, η οποία συνελήφθη μαζί με τη μητέρα της, όταν πράκτορες της ICE εισέβαλαν στο διαμέρισμά τους.
• Μια 10χρονη μαθήτρια τετάρτης δημοτικού, που συνελήφθη καθ’ οδόν προς το σχολείο μαζί με τη μητέρα της. Το παιδί πρόλαβε να τηλεφωνήσει στον πατέρα της, λέγοντάς του ότι οι πράκτορες της ICE την οδηγούσαν στο σχολείο. Όταν εκείνος έφτασε, διαπίστωσε ότι τόσο η κόρη του όσο και η σύζυγός του είχαν ήδη μεταφερθεί σε κέντρο κράτησης στο Τέξας.

Οι επανειλημμένες αυτές επιχειρήσεις έχουν δημιουργήσει κλίμα φόβου στην κοινότητα. Ορισμένες οικογένειες, σύμφωνα με τις σχολικές αρχές, επιλέγουν πλέον να κρατούν τα παιδιά τους στο σπίτι, φοβούμενες ότι ο δρόμος προς το σχολείο μπορεί να καταλήξει σε κέντρο κράτησης.

Ένταση με την ICE και προηγούμενα περιστατικά βίας
Οι εντάσεις μεταξύ κατοίκων και αξιωματικών της ICE στη Μινεσότα είχαν ήδη κλιμακωθεί, μετά τον θανάσιμο πυροβολισμό της 37χρονης Ρενέ Γκουντ από αξιωματικό της ICE νωρίτερα τον ίδιο μήνα. Το περιστατικό αυτό, σε συνδυασμό με τις συλλήψεις ανηλίκων, έχει ενισχύσει την αίσθηση ότι οι ομοσπονδιακές αρχές λειτουργούν με υπέρμετρη σκληρότητα, ιδίως απέναντι σε ευάλωτες οικογένειες μεταναστών.

Η ομοσπονδιακή κυβέρνηση, υπό την προεδρία του Ντόναλντ Τραμπ, έχει επιχειρήσει να δικαιολογήσει την αυξημένη παρουσία πρακτόρων της ICE, υποστηρίζοντας ότι στο στόχαστρο βρίσκονται μετανάστες που έχουν καταδικαστεί για βίαια εγκλήματα. Ωστόσο, η εικόνα ενός πεντάχρονου παιδιού με σακίδιο νηπιαγωγείου να οδηγείται από οπλισμένους πράκτορες, καθώς και οι μαρτυρίες για χρήση του ως «δόλωμα», έρχονται σε ευθεία σύγκρουση με αυτό το αφήγημα.

«Τα παιδιά δεν είναι εγκληματίες» – Ένα σύστημα που δοκιμάζει τα όριά του
Η υπόθεση του Λίαμ Κονέχο Ράμος συμπυκνώνει πολλές από τις αντιφάσεις και τις εντάσεις της αμερικανικής μεταναστευτικής πολιτικής: μια οικογένεια με ενεργή αίτηση ασύλου, χωρίς διαταγή απέλασης, που δηλώνει ότι ακολουθεί τη νόμιμη διαδικασία· μια ομοσπονδιακή υπηρεσία που επιμένει ότι δεν στοχοποιεί παιδιά, αλλά καταλήγει να τα κρατά σε κέντρα κράτησης· μια σχολική κοινότητα που καλείται να προστατεύσει μαθητές της από ένοπλες ομοσπονδιακές επιχειρήσεις, ενώ η αποστολή της είναι η εκπαίδευση.

Για τους εκπαιδευτικούς και τους κατοίκους της Columbia Heights, το μήνυμα είναι σαφές: «Τα παιδιά δεν είναι βίαιοι εγκληματίες. Είναι παιδιά». Το ερώτημα που μένει να απαντηθεί είναι αν το σύστημα θα μπορέσει ή θα θελήσει να το αναγνωρίσει στην πράξη.

Πηγή φωτογραφίας 1: washingtonpost.com
Πηγή φωτογραφίας 2: jacobin.com
Πηγή φωτογραφίας 3: ici.radio-canada.ca
Πηγή φωτογραφίας 4: protothema.gr