Ο αιδεσιμότατος Jesse Jackson, μία από τις πιο αναγνωρίσιμες μορφές του αμερικανικού κινήματος για τα πολιτικά δικαιώματα και στενός συνεργάτης του Martin Luther King Jr., πέθανε σε ηλικία 84 ετών έπειτα από μακρά μάχη με την προϊούσα υπερπυρηνική παράλυση. Η απώλειά του σηματοδοτεί το τέλος μιας εποχής για το κίνημα που άλλαξε ριζικά την αμερικανική κοινωνία. Ο θάνατός του συμπίπτει με μια περίοδο έντονης πολιτικής αντιπαράθεσης στις ΗΠΑ γύρω από το δικαίωμα ψήφου, ενώ ακολουθεί την απώλεια άλλων ιστορικών προσωπικοτήτων, όπως ο John Lewis.

Από το Greenville στη Selma – Τα πρώτα βήματα ενός ηγέτη
Ο Jesse Louis Jackson γεννήθηκε το 1941 στο Greenville της Βόρειας Καρολίνας, σε μια εποχή όπου ο φυλετικός διαχωρισμός καθόριζε κάθε πτυχή της καθημερινότητας. Μεγάλωσε σε συνθήκες φτώχειας αλλά και βαθιάς θρησκευτικότητας, στοιχεία που διαμόρφωσαν τον χαρακτήρα του και τον ώθησαν προς τον ακτιβισμό. Το 1960, σε ηλικία μόλις 18 ετών, συνελήφθη επειδή διαμαρτυρήθηκε ενάντια στον φυλετικό διαχωρισμό σε δημόσια βιβλιοθήκη, γεγονός που αποτέλεσε την αφετηρία μιας ζωής αφιερωμένης στην κοινωνική δικαιοσύνη.

Σύντομα εντάχθηκε στο κίνημα του Martin Luther King Jr. και συμμετείχε σε ιστορικές δράσεις, όπως η πορεία από τη Selma στο Montgomery το 1965 για τα εκλογικά δικαιώματα των μαύρων. Το 1967 ανέλαβε την οργάνωση των δράσεων της SCLC στο Σικάγο, ενώ το 1968 βρισκόταν λίγα μέτρα μακριά όταν ο King δολοφονήθηκε στο Memphis, γεγονός που τον σημάδεψε βαθιά και τον ώθησε να αναλάβει ακόμη πιο ενεργό ρόλο στο κίνημα.

Operation Breadbasket – Η οικονομική διάσταση του αγώνα
Ως επικεφαλής της Operation Breadbasket, ο Jackson αξιοποίησε μποϊκοτάζ, διαπραγματεύσεις και δημόσια πίεση για να αναγκάσει μεγάλες εταιρείες να προσλάβουν περισσότερους μαύρους εργαζόμενους και να επενδύσουν σε μαύρες κοινότητες. Η δράση αυτή συνέδεσε τον αγώνα για τα πολιτικά δικαιώματα με την οικονομική ισότητα και θεωρείται σήμερα πρόδρομος των σύγχρονων εταιρικών πολιτικών για τη διαφορετικότητα και την κοινωνική ευθύνη.

Rainbow/PUSH – Η πολιτική του κληρονομιά
Το 1971 ίδρυσε την PUSH, η οποία αργότερα συγχωνεύτηκε με τη Rainbow Coalition, δημιουργώντας έναν από τους πιο επιδραστικούς οργανισμούς κοινωνικής δικαιοσύνης στις ΗΠΑ. Με τις προεδρικές του υποψηφιότητες το 1984 και το 1988 κινητοποίησε εκατομμύρια μαύρους και μειονοτικούς ψηφοφόρους, σπάζοντας πολιτικά στερεότυπα και ανοίγοντας τον δρόμο για μελλοντικούς μαύρους υποψηφίους. Πολλοί αναλυτές θεωρούν ότι χωρίς τον Jackson δεν θα υπήρχε το πολιτικό φαινόμενο Barack Obama, ενώ η επιρροή του άγγιξε και πολιτικούς όπως ο Bill Clinton, ο οποίος το 2000 του απένειμε το Προεδρικό Μετάλλιο της Ελευθερίας.

Διεθνής διπλωματία – Ο «διαπραγματευτής» της Αμερικής
Ο Jackson έγινε διεθνώς γνωστός για τις επιτυχείς διαπραγματεύσεις απελευθέρωσης ομήρων σε κρίσιμες γεωπολιτικές στιγμές. Το 1983 ταξίδεψε στη Συρία και πέτυχε την απελευθέρωση Αμερικανού πιλότου που είχε καταρριφθεί πάνω από τον Λίβανο. Το 1984 εξασφάλισε την απελευθέρωση 22 Αμερικανών και 26 πολιτικών κρατουμένων στην Κούβα, μετά από συνάντηση με τον Fidel Castro. Το 1990 διαπραγματεύτηκε την απελευθέρωση εκατοντάδων ομήρων στο Ιράκ πριν τον Πόλεμο του Κόλπου, ενώ το 1999 πέτυχε την απελευθέρωση τριών Αμερικανών αιχμαλώτων πολέμου στο Κόσοβο. Η ικανότητά του να συνομιλεί με ηγέτες όπως ο Castro και ο Saddam Hussein τον καθιέρωσε ως άτυπο διπλωμάτη με διεθνή επιρροή.

Σύγχρονοι αγώνες – Από τον George Floyd στο Black Lives Matter
Παρά την επιδείνωση της υγείας του, ο Jackson παρέμεινε ενεργός μέχρι τα τελευταία χρόνια της ζωής του. Το 2021 ταξίδεψε στη Μινεάπολη για να στηρίξει τους διαδηλωτές που περίμεναν την ετυμηγορία στη δίκη του Derek Chauvin για τη δολοφονία του George Floyd και παρευρέθηκε στην κηδεία του Daunte Wright. Την ίδια χρονιά συνελήφθη δύο φορές σε διαμαρτυρίες για την κατάργηση του filibuster στη Γερουσία, ενώ συνέχισε να στηρίζει δημόσια το κίνημα Black Lives Matter. Η φράση του «I am somebody» συνέχισε να εμπνέει γενιές ακτιβιστών, από το κίνημα για τα πολιτικά δικαιώματα μέχρι τις σύγχρονες διαδηλώσεις για φυλετική δικαιοσύνη.

Η μάχη με την ασθένεια και η αποχώρηση από τη δημόσια ζωή
Το 2017 ανακοίνωσε ότι πάσχει από νευρομυϊκή νόσο, ενώ το 2021 νοσηλεύτηκε με COVID‑19 μαζί με τη σύζυγό του. Παρά τις δυσκολίες, συνέχισε να συμμετέχει σε δράσεις για τα πολιτικά δικαιώματα και να μιλά δημόσια για την ανάγκη προστασίας του δικαιώματος ψήφου. Το 2023 παραιτήθηκε από την ηγεσία της Rainbow/PUSH, κλείνοντας έναν κύκλο πέντε δεκαετιών δημόσιας δράσης.

Ο Jesse Jackson υπήρξε η φωνή των αποκλεισμένων, ο συνεχιστής του οράματος του Martin Luther King και ο άνθρωπος που έφερε εκατομμύρια πολίτες στην πολιτική διαδικασία. Υπήρξε διαπραγματευτής που έσωσε ζωές, ακτιβιστής που δεν σταμάτησε ποτέ να πιστεύει στη δύναμη της δημοκρατίας και σύμβολο αξιοπρέπειας για γενιές ανθρώπων. Η ζωή του αποτελεί ζωντανή υπενθύμιση ότι η κοινωνική αλλαγή δεν είναι στιγμιαία, αλλά αποτέλεσμα αδιάκοπου αγώνα.

Πηγή φωτογραφίας 1: newsbomb.gr
Πηγή φωτογραφίας 2: newsbomb.gr