Η εικόνα ήταν σχεδόν σουρεαλιστική: στον Λευκό Οίκο, η ηγέτιδα της αντιπολίτευσης της Βενεζουέλας, Μαρία Κορίνα Ματσάδο, παραδίδει το μετάλλιο του Νόμπελ Ειρήνης στον πρόεδρο των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ. Μια κίνηση υψηλού συμβολισμού, που έπεσε σαν κεραυνός εν αιθρία στη διεθνή πολιτική σκηνή, προκαλώντας αμηχανία, έντονες αντιδράσεις και ερωτήματα για τα πραγματικά κίνητρα και το τίμημα αυτής της επιλογής.

Το σκηνικό στον Λευκό Οίκο και η αντίδραση Τραμπ
Κατά τη συνάντησή τους στην Ουάσινγκτον, στο πλαίσιο της πρώτης επίσκεψης της Ματσάδο στον Λευκό Οίκο μετά την απομάκρυνση του Νικολάς Μαδούρο από την εξουσία και τη μεταφορά του σε φυλακή των ΗΠΑ, η Βενεζουελανή πολιτικός ανακοίνωσε ότι προσφέρει στον Τραμπ το Νόμπελ Ειρήνης που της απονεμήθηκε τον Δεκέμβριο. «Έδωσα στον πρόεδρο των ΗΠΑ το μετάλλιο, το βραβείο Νόμπελ Ειρήνης», δήλωσε η ίδια στους δημοσιογράφους μετά τη συνάντηση.

Ο Τραμπ, που εδώ και χρόνια δηλώνει σε κάθε τόνο ότι θέλει να κερδίσει το Νόμπελ Ειρήνης, δεν έκρυψε τον ενθουσιασμό του. Σε ανάρτησή του στο Truth Social έγραψε:
«Η Μαρία μού έδωσε το βραβείο Νόμπελ Ειρήνης για το έργο που έφερα σε πέρας. Τι υπέροχη χειρονομία αμοιβαίου σεβασμού. Ευχαριστώ, Μαρία!». Σε άλλη δήλωσή του τόνισε: «Ήταν μεγάλη μου τιμή να συναντήσω σήμερα τη Μαρία Κορίνα Ματσάδο από τη Βενεζουέλα. Είναι μια υπέροχη γυναίκα που έχει περάσει πάρα πολλά. Η Μαρία μού προσέφερε το Νόμπελ Ειρήνης της για το έργο που έχω κάνει. Μια τόσο υπέροχη χειρονομία αμοιβαίου σεβασμού. Σε ευχαριστώ, Μαρία!».

Ο Λευκός Οίκος δημοσίευσε φωτογραφία του περιχαρή Τραμπ να κρατά το μετάλλιο στο πλευρό της Ματσάδο, επιβεβαιώνοντας ότι ο Αμερικανός πρόεδρος σκοπεύει να κρατήσει το μετάλλιο στην κατοχή του.

Η Ματσάδο, το Νόμπελ και η μάχη για τη Βενεζουέλα
Η Μαρία Κορίνα Ματσάδο, ηγέτιδα της αντιπολίτευσης και εμβληματική μορφή του αντιμαδουρικού στρατοπέδου, τιμήθηκε με το Νόμπελ Ειρήνης «για την ακούραστη προσπάθειά της να προωθήσει τα δημοκρατικά δικαιώματα για τον λαό της Βενεζουέλας και για τη μάχη της να επιτύχει μια δίκαιη και ειρηνική μετάβαση από τη δικτατορία στη δημοκρατία», σύμφωνα με τη νορβηγική επιτροπή.

Η ίδια υπενθυμίζει την εκλογική νίκη του κινήματός της την περασμένη χρονιά, μια νίκη που –όπως υποστηρίζει– ακυρώθηκε από τον Νικολάς Μαδούρο. Η παρουσία της στην Ουάσινγκτον, με συναντήσεις σε Καπιτώλιο και Λευκό Οίκο, ενίσχυσε το αφήγημά της ως ηγέτιδας που διεκδικεί ρόλο στη «μετά Μαδούρο» εποχή. Εξόριστοι Βενεζουελάνοι την υποδέχθηκαν με σημαίες και συνθήματα, ενώ αναλυτές, όπως ο Τζέιμς Μάθιους του Sky News, σημείωσαν ότι «η Ματσάδο έμοιαζε σε κάθε της κίνηση με την ηγέτιδα που ο Ντόναλντ Τραμπ δεν πιστεύει ότι είναι».

Για τη Ματσάδο, όπως η ίδια τονίζει, «το μεγαλύτερο βραβείο είναι η δημοκρατία στην πατρίδα της» και «η ελευθερία απέναντι στην τυραννία». Αυτό το μήνυμα λέει ότι μετέφερε και στον Τραμπ, προσπαθώντας να τον πείσει να στηρίξει μια πραγματική πολιτική αλλαγή στη Βενεζουέλα, με ελεύθερες και δίκαιες εκλογές και όχι μόνο με γνώμονα τα πετρελαϊκά συμφέροντα των ΗΠΑ.

Τα κίνητρα και το πολιτικό «τίμημα» της κίνησης
Η κίνηση της Ματσάδο δεν ήταν απλώς μια προσωπική χειρονομία. Ήταν μια πολιτική πράξη με σαφές στρατηγικό υπόβαθρο. Όπως σημειώνει ο ανταποκριτής του Sky News, το Νόμπελ Ειρήνης έχει τεράστια αξία για τη Ματσάδο – όμως το να το προσφέρει σε άλλον σημαίνει ακόμη περισσότερα. Αν το τίμημα για την αλλαγή καθεστώτος στη Βενεζουέλα είναι ένα μετάλλιο 18 καρατίων, τότε πρόκειται για ένα κόστος που η ίδια δείχνει διατεθειμένη να πληρώσει.

Η Ματσάδο βλέπει τον Ντόναλντ Τραμπ ως πιθανό μέσο για την επίτευξη του στόχου της: την πλήρη αποκατάσταση της δημοκρατίας στη Βενεζουέλα. Την ώρα όμως που εκείνη επενδύει πολιτικά πάνω του, ο Τραμπ εμφανίζεται διστακτικός να τη θεωρήσει ως το πρόσωπο που θα οδηγήσει τη χώρα σε μια νέα εποχή. Ο εκπρόσωπος Τύπου του Λευκού Οίκου έχει αφήσει να εννοηθεί ότι ο Τραμπ δεν την έχει εντάξει στα δικά του σχέδια, ενώ ο ίδιος ο Αμερικανός πρόεδρος έχει χαρακτηρίσει τη Ντέλσι Ροντρίγκεζ, αναπληρώτρια του Μαδούρο και μεταβατική φιγούρα εξουσίας, ως «υπέροχη γυναίκα».

Ο πολιτικός υπολογισμός του Τραμπ φαίνεται να βασίζεται στο ότι η υφιστάμενη πολιτική δομή στη Βενεζουέλα του εξασφαλίζει πρόσβαση στα τεράστια αποθέματα πετρελαίου της χώρας. Μια απότομη ανατροπή θα μπορούσε, κατά την εκτίμησή του, να προκαλέσει αβεβαιότητα, να αναστατώσει τις ένοπλες δυνάμεις και τις υπηρεσίες ασφαλείας και να θέσει σε κίνδυνο τις ευρύτερες φιλοδοξίες του. Έτσι, η Ματσάδο καλείται να στηριχθεί σε αόριστες διαβεβαιώσεις περί «μετάβασης» χωρίς σαφές χρονοδιάγραμμα.

Η αντίδραση της Νορβηγικής Επιτροπής Νόμπελ και της Νορβηγίας
Παρά τον συμβολισμό της κίνησης, η Νορβηγική Επιτροπή Νόμπελ έσπευσε να διευκρινίσει ότι το βραβείο Νόμπελ Ειρήνης δεν μπορεί να δωριστεί ούτε να μεταβιβαστεί. Το Νόμπελ απονέμεται σε συγκεκριμένο πρόσωπο ή οργανισμό και η τιμή παραμένει νομικά και θεσμικά συνδεδεμένη με τον βραβευθέντα, ανεξάρτητα από το πού βρίσκεται το μετάλλιο ως αντικείμενο.

Η κίνηση της Ματσάδο προκάλεσε αμηχανία και δυσφορία στη Νορβηγία. Νορβηγοί αξιωματούχοι και αναλυτές μίλησαν για κάτι «εντελώς πρωτοφανές» και «απίστευτα ντροπιαστικό», εκφράζοντας την ανησυχία ότι η συμβολική αυτή πράξη μπορεί να παρερμηνευτεί ως θεσμική μεταβίβαση του βραβείου, κάτι που δεν ισχύει. Η Νορβηγική Επιτροπή επανέλαβε ότι, παρά την παράδοση του μεταλλίου, ο τίτλος του Νόμπελ Ειρήνης παραμένει στη Μαρία Κορίνα Ματσάδο.

Πηγή φωτογραφίας 1: foxnews.com
Πηγή φωτογραφίας 2: larepublica.pe
Πηγή φωτογραφίας 3: efsyn.gr
Πηγή φωτογραφίας 4: athensvoice.gr