Η αποστολή της αμερικανικής αεροναυτικής δύναμης με αιχμή το αεροπλανοφόρο USS Abraham Lincoln προς την περιοχή του Περσικού Κόλπου, σε συνδυασμό με τις σκληρές προειδοποιήσεις της Τεχεράνης, διαμορφώνουν ένα σκηνικό που μοιάζει ένα βήμα πριν από τον πόλεμο.
Η Μέση Ανατολή βρίσκεται ξανά στο χείλος της σύγκρουσης. Η αποστολή της αμερικανικής αεροναυτικής δύναμης με αιχμή το αεροπλανοφόρο USS Abraham Lincoln προς την περιοχή του Περσικού Κόλπου, σε συνδυασμό με τις σκληρές προειδοποιήσεις της Τεχεράνης, διαμορφώνουν ένα σκηνικό που μοιάζει ένα βήμα πριν από τον πόλεμο.
Η αμερικανική «αρμάδα» στον δρόμο για τη Μέση Ανατολή
Το αεροπλανοφόρο USS Abraham Lincoln και τρία αντιτορπιλικά κλάσης Arleigh Burke (USS Spruance, USS Michael Murphy, USS Frank E. Petersen Jr.) εγκατέλειψαν τη Νότια Σινική Θάλασσα, διέσχισαν το στενό της Μαλάκκα και κινούνται δυτικά, με προορισμό τη ζώνη ευθύνης της Κεντρικής Διοίκησης των ΗΠΑ (CENTCOM). Η ομάδα κρούσης φέρει μαχητικά F‑35C και πλοία ικανά να εκτοξεύσουν πυραύλους Tomahawk, προσθέτοντας περίπου 5.500 στρατιωτικούς στην ήδη σημαντική αμερικανική παρουσία στην περιοχή.
Παράλληλα, η CENTCOM έχει αναπτύξει μαχητικά F‑15E Strike Eagle σε βάσεις της Μέσης Ανατολής, ενώ το Ηνωμένο Βασίλειο έχει στείλει μαχητικά Typhoon στο Κατάρ, επιμένοντας ότι πρόκειται για «αμυντική» και όχι επιθετική διάταξη. Η ενίσχυση αυτή δεν αφορά μόνο ένα πιθανό πλήγμα κατά του Ιράν, αλλά και την προστασία αμερικανικών βάσεων σε εννέα χώρες της περιοχής, ιδίως στον Περσικό Κόλπο.
Η απάντηση της Τεχεράνης: «Οποιαδήποτε επίθεση θα είναι ολοκληρωτικός πόλεμος»
Η αντίδραση του Ιράν ήταν άμεση και εξαιρετικά σκληρή. Ανώτατος Ιρανός αξιωματούχος, μιλώντας ανώνυμα, προειδοποίησε ότι η Τεχεράνη θα αντιμετωπίσει οποιαδήποτε επίθεση «περιορισμένη, απεριόριστη, χειρουργική, κινητική, όπως κι αν την αποκαλούν»—ως «ολοκληρωτικό πόλεμο εναντίον μας» και δεσμεύτηκε ότι η απάντηση θα είναι «με τον πιο σκληρό δυνατό τρόπο».
Ο ίδιος τόνισε ότι «τα πάντα στο Ιράν βρίσκονται σε ύψιστο συναγερμό», καθώς οι ένοπλες δυνάμεις προετοιμάζονται για το «χειρότερο σενάριο». Απέφυγε να διευκρινίσει τη μορφή που θα μπορούσε να λάβει η ιρανική αντίδραση, αλλά υπογράμμισε ότι μια χώρα που βρίσκεται διαρκώς υπό στρατιωτική απειλή από τις ΗΠΑ «δεν έχει άλλη επιλογή» από το να διασφαλίσει ότι όλα τα διαθέσιμα μέσα μπορούν να χρησιμοποιηθούν για να απωθήσουν την επίθεση και, αν είναι δυνατόν, να «αποκαταστήσουν την ισορροπία» απέναντι σε όποιον τολμήσει να επιτεθεί στο Ιράν.
Ο Αγιατολάχ σε υπόγειο καταφύγιο και οι ρωγμές στο εσωτερικό της εξουσίας
Παράλληλα, αναφέρονται αλλαγές στη δομή της εξουσίας: ο τρίτος γιος του, Μασούντ Χαμενεΐ, φέρεται να έχει αναλάβει τον καθημερινό συντονισμό του γραφείου του ανώτατου ηγέτη, διαχειριζόμενος τη ροή επικοινωνίας με τους βασικούς κρατικούς μηχανισμούς και αποκτώντας κομβικό ρόλο. Την ίδια στιγμή, ερωτήματα εγείρονται για την υγεία του ίδιου του Αγιατολάχ, με εκτιμήσεις—όπως αυτή του πρώην Αμερικανού πρέσβη στο Ισραήλ, Νταν Σαπίρο—ότι ίσως να μην προλάβει να φτάσει τα 87α γενέθλιά του τον Απρίλιο.
Αναλυτές επισημαίνουν ότι ακόμη και η απώλεια μιας τόσο κυρίαρχης φυσιογνωμίας δεν συνεπάγεται αυτόματα κατάρρευση του συστήματος. Ωστόσο, μια τέτοια εξέλιξη θα μπορούσε να λειτουργήσει ως καταλύτης για νέες μαζικές κινητοποιήσεις, σε μια κοινωνία ήδη εξαντλημένη από μακροχρόνια οικονομική και κοινωνική πίεση. Οι Φρουροί της Επανάστασης εκτιμάται ότι θα επιχειρήσουν να ελέγξουν τη διαδοχή, χωρίς να θεωρείται δεδομένη η επιλογή του Μοτζτάμπα Χαμενεΐ, ο οποίος αντιμετωπίζει αντιδράσεις τόσο στην κοινωνία όσο και μέσα στον ίδιο τον μηχανισμό.
Περιφερειακές ισορροπίες, Ισραήλ και διεθνείς πιέσεις
Η κλιμάκωση δεν περιορίζεται στο δίπολο ΗΠΑ–Ιράν. Ισραηλινά μέσα ενημέρωσης, επικαλούμενα «ανώτερο αξιωματούχο ασφαλείας», μεταδίδουν ότι το Ισραήλ θεωρεί την κατάρρευση του καθεστώτος της Τεχεράνης ως μονόδρομο για τη διάσωση του «Ειρηνευτικού Σχεδίου Τραμπ» για τη Μέση Ανατολή. Στο πλαίσιο αυτό, κρίσιμο θεωρείται το «πράσινο φως» για στρατιωτική εξουδετέρωση της Χαμάς στη Γάζα—κάτι που η Ουάσιγκτον, τουλάχιστον δημόσια, δεν έχει ακόμη παράσχει.
Την ίδια ώρα, ο διοικητής της CENTCOM, ναύαρχος Μπραντ Κούπερ, φέρεται να βρίσκεται στο Ισραήλ για συναντήσεις με ανώτερους αξιωματούχους, σε μια ένδειξη στενού συντονισμού ενόψει πιθανών σεναρίων σύγκρουσης. Η Ουάσινγκτον δεν έχει σχολιάσει επισήμως αυτές τις πληροφορίες.
Η ανησυχία αποτυπώνεται και στις διεθνείς μετακινήσεις: ολοένα και περισσότερες αεροπορικές εταιρείες αναστέλλουν πτήσεις προς το Ισραήλ, ενώ, σε αντίθεση με προηγούμενες κρίσεις, ακυρώνονται και δρομολόγια προς τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και τη Σαουδική Αραβία, μεταξύ των οποίων και της Air France‑KLM.
Παράλληλα, οι ΗΠΑ πιέζουν χώρες όπως η Βολιβία να λάβουν μέτρα κατά της ιρανικής δραστηριότητας στο έδαφός τους, ζητώντας απελάσεις προσώπων που θεωρούνται ύποπτα για κατασκοπεία και την επίσημη ένταξη των Φρουρών της Επανάστασης στις λίστες τρομοκρατικών οργανώσεων.
Η φωνή της ιρανικής αντιπολίτευσης και το «παράθυρο ευκαιρίας»
Μέσα σε αυτό το εκρηκτικό σκηνικό, ο εξόριστος πρίγκιπας Ρεζά Παχλαβί περιγράφει τις εξελίξεις στο εσωτερικό του Ιράν ως «επαναστατικές». Κατηγορεί το κράτος ότι αντιμετώπισε τους πολίτες ως εχθρούς και κάνει λόγο για ρωγμές στις δυνάμεις ασφαλείας, με περιπτώσεις άρνησης συμμετοχής στην καταστολή και αστυνομικούς που έχασαν τη ζωή τους εξαιτίας αυτής της στάσης.
Κατά τον Παχλαβί, μια αποφασιστική διεθνής στάση, ευθυγραμμισμένη με τις προειδοποιήσεις του Ντόναλντ Τραμπ, θα μπορούσε να αναζωογονήσει την προσπάθεια των διαδηλωτών για αλλαγή στο Ιράν. Η Ουάσινγκτον, από την πλευρά της, συνεχίζει να προειδοποιεί την Τεχεράνη να μην σκοτώσει διαδηλωτές και να μην επανεκκινήσει το πυρηνικό της πρόγραμμα, υπενθυμίζοντας ότι στο παρελθόν η συγκέντρωση αμερικανικών δυνάμεων στην περιοχή προηγήθηκε πλήγματος κατά ιρανικών πυρηνικών εγκαταστάσεων.
Πηγή φωτογραφίας 1: edition.cnn.com
Πηγή φωτογραφίας 2: abcnews.go.com
Πηγή φωτογραφίας 3: sigmalive.com
Πηγή φωτογραφίας 4: newsbeast.gr
