Edit Template

Σε μια ομιλία που ήδη χαρακτηρίζεται ιστορική, ο πρωθυπουργός του Καναδά, Μαρκ Κάρνεϊ, από το βήμα του Παγκόσμιου Οικονομικού Φόρουμ στο Νταβός, κήρυξε το τέλος της παλιάς διεθνούς τάξης πραγμάτων και της εποχής της «άνετης» παγκοσμιοποίησης.

Facebook
X (Twitter)
Αντιγραφή Συνδέσμου
Ομάδα σύνταξης interpress Insideworld

Σε μια ομιλία που ήδη χαρακτηρίζεται ιστορική, ο πρωθυπουργός του Καναδά, Μαρκ Κάρνεϊ, από το βήμα του Παγκόσμιου Οικονομικού Φόρουμ στο Νταβός, κήρυξε το τέλος της παλιάς διεθνούς τάξης πραγμάτων και της εποχής της «άνετης» παγκοσμιοποίησης. «Η παλιά τάξη πραγμάτων πέθανε. Όσοι περιμένουν την επιστροφή στο “business as usual” της προηγούμενης δεκαετίας, απλώς εθελοτυφλούν», τόνισε, περιγράφοντας έναν κόσμο που εισέρχεται σε μια επικίνδυνη νέα φάση έντονης αντιπαλότητας μεταξύ μεγάλων δυνάμεων.

Το τέλος της παγκοσμιοποίησης και η «όπλοποίηση» της οικονομίας
Ο Κάρνεϊ υποστήριξε ότι οι πυλώνες πάνω στους οποίους στηρίχθηκε η παγκόσμια ευημερία τις τελευταίες δεκαετίες έχουν καταρρεύσει: η σταθερότητα, τα ανοιχτά σύνορα, η απρόσκοπτη ροή κεφαλαίων, η φθηνή ενέργεια και τα χαμηλά επιτόκια ανήκουν οριστικά στο παρελθόν. Η άνοδος του προστατευτισμού, οι εμπορικοί πόλεμοι και η χρήση της οικονομίας ως «όπλο» έχουν δημιουργήσει, όπως είπε, ένα νέο, κατακερματισμένο τοπίο.

«Η οικονομία έγινε όπλο», προειδοποίησε, σημειώνοντας ότι οι μεγάλες δυνάμεις χρησιμοποιούν πλέον την οικονομική ολοκλήρωση ως εργαλείο πίεσης, μετατρέποντας δασμούς, χρηματοοικονομικές υποδομές και εφοδιαστικές αλυσίδες σε μοχλούς εξαναγκασμού. «Δεν μπορείς να ζεις στο ψέμα του αμοιβαίου οφέλους, όταν η ίδια η ολοκλήρωση γίνεται η πηγή της υποταγής σου», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Οι τρεις «σεισμοί» που αλλάζουν τον παγκόσμιο χάρτη
Ο Καναδός πρωθυπουργός περιέγραψε τρεις βασικούς παράγοντες που, κατά την άποψή του, οδήγησαν στον «θάνατο» της παλιάς τάξης πραγμάτων:

  • Γεωπολιτική ρήξη και πόλεμοι: Η ρήξη Δύσης–Κίνας και ο πόλεμος στην Ουκρανία μετέτρεψαν τις εφοδιαστικές αλυσίδες σε εργαλεία άσκησης πίεσης και στρατηγικής εξάρτησης.
  • Κλιματική μετάβαση και μηδενικές εκπομπές: Η ανάγκη για μηδενικές εκπομπές απαιτεί ριζική αναδιάρθρωση των οικονομιών, η οποία δεν μπορεί να γίνει με τους παλιούς κανόνες της αγοράς και της ανεξέλεγκτης μεγιστοποίησης του κέρδους.
  • Τέλος της εποχής του φθηνού χρήματος και της φθηνής ενέργειας: Το τέλος των χαμηλών επιτοκίων και της φθηνής ενέργειας σημαίνει ότι το κόστος διαβίωσης και παραγωγής θα παραμείνει υψηλό και ευμετάβλητο, με σοβαρές κοινωνικές και πολιτικές συνέπειες.

«Βρισκόμαστε στη μέση μιας ρήξης, όχι μιας μετάβασης», είπε, υπογραμμίζοντας ότι δεν πρόκειται απλώς για μια κυκλική κρίση, αλλά για δομική αλλαγή του διεθνούς συστήματος.

Μεσαίες δυνάμεις, συλλογική δράση και το δίλημμα της Ευρώπης
Κεντρικό σημείο της ομιλίας του Κάρνεϊ ήταν ο ρόλος των «μεσαίων δυνάμεων»—κρατών όπως ο Καναδάς, αλλά και πολλές ευρωπαϊκές χώρες—σε αυτό το νέο, σκληρότερο περιβάλλον. Οι μεσαίες χώρες, όπως τόνισε, δεν έχουν την πολυτέλεια της αυτάρκειας που διαθέτουν οι μεγάλες δυνάμεις. Όταν διαπραγματεύονται μόνες τους απέναντι σε μια ηγεμονία, βρίσκονται εξ ορισμού σε μειονεκτική θέση.

«Αν δεν είσαι στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων, είσαι στο μενού», είπε, απευθύνοντας σαφές κάλεσμα συνεργασίας προς την Ευρώπη. Η διμερής διαπραγμάτευση, πρόσθεσε, δεν είναι κυριαρχία αλλά αποδοχή υποταγής. Για την Ευρώπη, αυτό μεταφράζεται σε ανάγκη για:

    • αχύτερη ενεργειακή ανεξαρτησία
    • Ενίσχυση της βιομηχανικής βάσης
    • Συλλογικές επενδύσεις στην ανθεκτικότητα αντί για εθνικά «φρούρια»

Θουκυδίδης, Βάτσλαβ Χάβελ και η κρίση της «τάξης που βασίζεται σε κανόνες»
Ο Κάρνεϊ έντυσε την ανάλυσή του με ιστορικές και φιλοσοφικές αναφορές. Κάνοντας αναφορά στον Θουκυδίδη, είπε ότι ζούμε σε μια εποχή όπου «οι ισχυροί κάνουν ό,τι μπορούν και οι αδύναμοι υποφέρουν ό,τι πρέπει», σημειώνοντας ότι το ρητό αυτό παρουσιάζεται ως αναπόφευκτο, ως η «φυσική» λογική των διεθνών σχέσεων που επανεμφανίζεται.

Παράλληλα, επικαλέστηκε τον Βάτσλαβ Χάβελ: «Η δύναμη του συστήματος δεν προέρχεται από την αλήθεια του, αλλά από την προθυμία όλων να συμπεριφέρονται σαν να είναι αληθινό». Με αυτό το σχήμα, ο Καναδός πρωθυπουργός υποστήριξε ότι η «τάξη που βασίζεται σε κανόνες» ξεθωριάζει, όχι μόνο επειδή αμφισβητείται από αυταρχικές δυνάμεις, αλλά και επειδή οι ίδιες οι δημοκρατίες συχνά αποτυγχάνουν να την υπερασπιστούν στην πράξη.

«Αξίες αντί για τιμές»: Μια οικονομία για ανθρώπους και πλανήτη
Κλείνοντας την ομιλία του, ο Κάρνεϊ έκανε μια σαφή ηθική και πολιτική στροφή: από τους δείκτες και τις αποτιμήσεις, στις αξίες και την ανθρώπινη αξιοπρέπεια. Υποστήριξε ότι η εμμονή των τελευταίων ετών με τη μεγιστοποίηση του κέρδους εις βάρος της κοινωνικής συνοχής και του περιβάλλοντος είναι αυτή που οδήγησε στο σημερινό αδιέξοδο.

«Πρέπει να χτίσουμε μια οικονομία που υπηρετεί τις ανθρώπινες ανάγκες και την επιβίωση του πλανήτη, όχι μια οικονομία που απλώς μετράει αριθμούς σε οθόνες», τόνισε, εισπράττοντας το θερμό χειροκρότημα των παρευρισκομένων.

«Κατεβάζουμε τις πινακίδες που είχαμε. Η παλιά τάξη δεν θα επιστρέψει. Η νοσταλγία δεν είναι στρατηγική», είπε κατηγορηματικά. «Οι ισχυροί έχουν τη δύναμή τους. Εμείς έχουμε την ικανότητα να σταματήσουμε να προσποιούμαστε και να δράσουμε από κοινού».

Πηγή φωτογραφίας 1: people.com
Πηγή φωτογραφίας 2: pipelineonline.ca
Πηγή φωτογραφίας 3: weforum.org
Πηγή φωτογραφίας 4: rosa.gr