Το Ιράν απέρριψε την αμερικανική πρόταση 15 σημείων για τον τερματισμό του πολέμου στον Κόλπο, διαμηνύοντας ότι η λήξη της σύγκρουσης «θα εξαρτηθεί από τις δικές του αποφάσεις και προϋποθέσεις» και προαναγγέλλοντας ουσιαστικά «πόλεμο μέχρι τέλους», εφόσον δεν ικανοποιηθούν οι όροι που θέτει η Τεχεράνη.

Η απόρριψη του αμερικανικού σχεδίου
Σύμφωνα με ιρανικές πηγές που επικαλούνται τα πρακτορεία Fars και Press TV, η Τεχεράνη χαρακτήρισε «υπερβολικό» και «μη αποδεκτό» το αμερικανικό σχέδιο 15 σημείων, το οποίο αποδίδεται στον πρόεδρο των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ. Το σχέδιο διαβιβάστηκε στην ιρανική ηγεσία μέσω του Πακιστάν, που λειτούργησε ως διαμεσολαβητής μεταξύ Ουάσινγκτον και Τεχεράνης.

Παρά την αρχική αρνητική αντίδραση, ανώτερος Ιρανός αξιωματούχος που μίλησε στο Reuters ανέφερε ότι το Ιράν «εξακολουθεί να εξετάζει» την πρόταση, αφήνοντας να εννοηθεί ότι δεν έχει ληφθεί οριστική απόφαση για πλήρη απόρριψη. Δημόσια, ωστόσο, η ρητορική της ιρανικής πλευράς παραμένει ιδιαίτερα σκληρή απέναντι σε κάθε προοπτική διαπραγμάτευσης με την κυβέρνηση Τραμπ.

Ο εκπρόσωπος του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών, Εσμαΐλ Μπακάεϊ, έκανε λόγο για «βαθιά τραυματισμένη εμπιστοσύνη» προς την αμερικανική διπλωματία, κατηγορώντας τις ΗΠΑ για «επιθετική στάση ακόμη και κατά τη διάρκεια διαπραγματεύσεων». Η Τεχεράνη υπογραμμίζει ότι η Ουάσινγκτον «δεν μπορεί να καθορίσει πότε θα τερματιστεί ο πόλεμος» και ότι η απόφαση αυτή ανήκει αποκλειστικά στο Ιράν.

Οι πέντε όροι της Τεχεράνης για εκεχειρία
Σε απάντηση στο αμερικανικό σχέδιο, το Ιράν φέρεται να έθεσε πέντε βασικές προϋποθέσεις για τον τερματισμό των εχθροπραξιών, οι οποίες ξέσπασαν μετά τα αμερικανοϊσραηλινά πλήγματα της 28ης Φεβρουαρίου στο ιρανικό έδαφος:

Άμεση παύση επιθέσεων: Η άμεση διακοπή όλων των στρατιωτικών επιθέσεων και των στοχευμένων δολοφονιών Ιρανών αξιωματούχων.

Μηχανισμός μη επανέναρξης επιχειρήσεων: Η δημιουργία αξιόπιστου διεθνούς μηχανισμού που θα εγγυάται ότι οι ΗΠΑ και το Ισραήλ δεν θα επανεκκινήσουν στρατιωτικές επιχειρήσεις εναντίον του Ιράν.

Καταβολή αποζημιώσεων: Η πληρωμή αποζημιώσεων για τις υλικές ζημιές και τις απώλειες που προκλήθηκαν από τα αμερικανοϊσραηλινά πλήγματα.

Παύση εχθροπραξιών σε όλα τα μέτωπα: Η διακοπή των εχθροπραξιών σε όλα τα περιφερειακά μέτωπα, συμπεριλαμβανομένων των οργανώσεων που η Τεχεράνη χαρακτηρίζει ως «άξονα αντίστασης».

Αναγνώριση κυριαρχίας στα Στενά του Χορμούζ: Η διεθνής αναγνώριση της ιρανικής κυριαρχίας επί των Στενών του Χορμούζ, του στρατηγικού θαλάσσιου περάσματος από όπου διέρχεται περίπου το ένα πέμπτο της παγκόσμιας παραγωγής πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου.

Η Τεχεράνη συνδέει άμεσα την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας στον Κόλπο με την έκβαση της σύγκρουσης, χρησιμοποιώντας τον έλεγχο των Στενών του Χορμούζ ως βασικό διαπραγματευτικό χαρτί.

Τι προέβλεπε η αμερικανική πρόταση 15 σημείων
Το αμερικανικό σχέδιο, σύμφωνα με πληροφορίες που έχουν δημοσιοποιηθεί, κινείται σε εντελώς αντίθετη κατεύθυνση από τις ιρανικές απαιτήσεις. Μεταξύ άλλων, η Ουάσινγκτον ζητά:

την παράδοση των αποθεμάτων υψηλά εμπλουτισμένου ουρανίου του Ιράν,

τον πλήρη τερματισμό του πυρηνικού εμπλουτισμού,

αυστηρούς περιορισμούς στο ιρανικό βαλλιστικό πρόγραμμα,

τη διακοπή της στήριξης σε ένοπλες οργανώσεις και συμμάχους της Τεχεράνης στην ευρύτερη περιοχή.

Σε αντάλλαγμα, το σχέδιο προβλέπει σταδιακή άρση των διεθνών κυρώσεων και στήριξη σε ειρηνικές πυρηνικές δραστηριότητες του Ιράν. Η ιρανική ηγεσία θεωρεί ότι οι όροι αυτοί υπονομεύουν την εθνική κυριαρχία και την αποτρεπτική ικανότητα της χώρας, γι’ αυτό και τους απορρίπτει ως «υπερβολικούς» και «μη ρεαλιστικούς».

Η στρατιωτική κλιμάκωση και ο αποκλεισμός των Στενών του Χορμούζ
Η αντιπαράθεση κλιμακώθηκε μετά τα κοινά αμερικανοϊσραηλινά πλήγματα της 28ης Φεβρουαρίου στο Ιράν, τα οποία, σύμφωνα με διεθνείς πηγές, περιλάμβαναν επιθέσεις σε στρατηγικούς στόχους και ανώτατη ηγεσία της χώρας.

Σε απάντηση, η Τεχεράνη εξαπέλυσε πυραυλικές και drone επιθέσεις εναντίον αμερικανικών βάσεων, ισραηλινών στόχων και υποδομών σε κράτη του Κόλπου, ενώ οι Φρουροί της Επανάστασης προχώρησαν σε ουσιαστικό αποκλεισμό των Στενών του Χορμούζ, απαγορεύοντας τη διέλευση πλοίων που συνδέονται με τις «εχθρικές» χώρες.

Σύμφωνα με διεθνείς αναλύσεις, η κρίση στα Στενά του Χορμούζ έχει προκαλέσει τη μεγαλύτερη διαταραχή στην παγκόσμια ενεργειακή τροφοδοσία από τη δεκαετία του 1970, με τις τιμές του πετρελαίου να εκτοξεύονται πάνω από τα 100 δολάρια το βαρέλι και να φτάνουν σε ακόμη υψηλότερα επίπεδα, καθώς η ναυτιλιακή κίνηση στην περιοχή έχει σχεδόν μηδενιστεί.

Παράλληλα, οι ιρανικές επιθέσεις με πυραύλους και drones σε χώρες του Κόλπου, όπως το Μπαχρέιν, το Κατάρ, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και η Σαουδική Αραβία, έχουν προκαλέσει σοβαρές ζημιές σε ενεργειακές εγκαταστάσεις, διυλιστήρια και βιομηχανικές ζώνες, οδηγώντας ορισμένες εταιρείες στην κήρυξη κατάστασης ανωτέρας βίας στις συμβάσεις προμήθειας.

Αβέβαιο διπλωματικό μέλλον
Παρά τις προσπάθειες τρίτων χωρών, όπως το Πακιστάν και η Τουρκία, να διατηρηθούν ανοικτοί δίαυλοι επικοινωνίας μεταξύ Ουάσινγκτον και Τεχεράνης, το κλίμα παραμένει εξαιρετικά τεταμένο. Οι δημόσιες δηλώσεις Ιρανών αξιωματούχων, ότι «ο πόλεμος θα τερματιστεί όταν το αποφασίσει το Ιράν και όχι ο Τραμπ», αποτυπώνουν την πρόθεση της Τεχεράνης να μην εμφανιστεί ως πλευρά που υποχωρεί υπό πίεση.

Την ίδια στιγμή, οι ΗΠΑ επιμένουν σε σκληρούς όρους που συνδέονται με το πυρηνικό πρόγραμμα, τους βαλλιστικούς πυραύλους και την περιφερειακή επιρροή του Ιράν, ενώ διατηρούν στρατιωτική παρουσία και επιχειρησιακή ετοιμότητα στην περιοχή.

Σε αυτό το πλαίσιο, η απόρριψη του αμερικανικού σχεδίου 15 σημείων, σε συνδυασμό με τους πέντε αυστηρούς όρους που θέτει η Τεχεράνη για εκεχειρία, καθιστούν προς το παρόν εξαιρετικά δύσκολη την επίτευξη άμεσης συμφωνίας. Οι εξελίξεις στα πεδία των μαχών, στα Στενά του Χορμούζ και στις διεθνείς αγορές θα συνεχίσουν να ασκούν πίεση και στις δύο πλευρές, ενώ η διεθνής κοινότητα παρακολουθεί με ανησυχία έναν πόλεμο που απειλεί να μετατραπεί σε παρατεταμένη κρίση με παγκόσμιες συνέπειες.

Πηγή φωτογραφίας 1: msn.com
Πηγή φωτογραφίας 2: foxnews.com
Πηγή φωτογραφίας 3: foxnews.com
Πηγή φωτογραφίας 4: kontranews.gr