Η κλιμάκωση στη Μέση Ανατολή φέρνει στο προσκήνιο έναν παίκτη που συνήθως προτιμά τη χαμηλών τόνων διπλωματία: την Κίνα. Το Πεκίνο, εγκαταλείποντας κάθε υπαινικτική γλώσσα, τάσσεται πλέον ανοιχτά στο πλευρό της Τεχεράνης, καταδικάζοντας με σκληρούς όρους τα πλήγματα των ΗΠΑ και του Ισραήλ κατά του Ιράν και προβάλλοντας τη ρητορική της «υπεράσπισης της κυριαρχίας» και της «εδαφικής ακεραιότητας» του ιρανικού κράτους.

Η τηλεφωνική επικοινωνία Γουάνγκ Γι – Αραγτσί
Στο επίκεντρο της τελευταίας διπλωματικής κινητικότητας βρέθηκε η τηλεφωνική επικοινωνία ανάμεσα στον Κινέζο υπουργό Εξωτερικών Γουάνγκ Γι και τον Ιρανό ομόλογό του, Αμπάς Αραγτσί. Ο Αραγτσί ενημέρωσε τον Κινέζο ΥΠΕΞ για τις τελευταίες εξελίξεις, κατηγορώντας τις ΗΠΑ ότι «εξαπέλυσαν πόλεμο εν μέσω διαπραγματεύσεων» και κάνοντας λόγο για κατάφωρη παραβίαση του διεθνούς δικαίου και υπέρβαση «κόκκινων γραμμών» της Τεχεράνης. Τόνισε μάλιστα ότι τα πλήγματα σημειώθηκαν ενώ οι διαπραγματεύσεις Ιράν–ΗΠΑ βρίσκονταν σε εξέλιξη και, κατά τον ίδιο, είχαν σημειώσει θετική πρόοδο, υπογραμμίζοντας πως «το Ιράν δεν έχει άλλη επιλογή από το να αμυνθεί με όλη του τη δύναμη».

Από την πλευρά του, ο Γουάνγκ Γι επανέλαβε την επίσημη θέση του Πεκίνου, δηλώνοντας ότι η Κίνα «εκτιμά τη διαχρονική φιλία με το Ιράν» και «υποστηρίζει το Ιράν στην υπεράσπιση της κυριαρχίας, της ασφάλειας, της εδαφικής ακεραιότητας και της εθνικής αξιοπρέπειάς του», καθώς και στην προστασία των «νόμιμων δικαιωμάτων και συμφερόντων» του. Παράλληλα, κάλεσε τις ΗΠΑ και το Ισραήλ να σταματήσουν άμεσα τις στρατιωτικές επιχειρήσεις, να αποφύγουν περαιτέρω κλιμάκωση και να αποτρέψουν τη διάχυση της σύγκρουσης σε ολόκληρη τη Μέση Ανατολή.

Σκληρή ρητορική από το Πεκίνο και παρέμβαση στον ΟΗΕ
Η κινεζική αντίδραση υπήρξε άμεση και ασυνήθιστα αυστηρή. Σε ανακοίνωση του υπουργείου Εξωτερικών, όπως μετέδωσαν κρατικά κινεζικά ΜΜΕ, καταγράφεται «σθεναρή αντίθεση» και «έντονη καταδίκη» των πληγμάτων κατά του Ιράν, τα οποία χαρακτηρίζονται ως «κατάφωρη επιθετικότητα» εναντίον κυρίαρχου κράτους. Το Πεκίνο ζητά άμεση παύση των εχθροπραξιών, επανέναρξη του διαλόγου και αποφυγή κάθε ενέργειας που θα μπορούσε να οδηγήσει σε περαιτέρω αποσταθεροποίηση της περιοχής.

Στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ, ο μόνιμος αντιπρόσωπος της Κίνας επανέλαβε τη γραμμή αυτή, τονίζοντας ότι η χρήση ή η απειλή χρήσης βίας «δεν αποτελεί λύση» στις διεθνείς διαφορές και προειδοποιώντας για τον κίνδυνο γενικευμένης ανάφλεξης στη Μέση Ανατολή. Η στάση αυτή ευθυγραμμίζεται με τη διαχρονική ρητορική του Πεκίνου περί μη επέμβασης και σεβασμού της κρατικής κυριαρχίας, αλλά ταυτόχρονα αντανακλά και την αυξανόμενη ανησυχία του για τις ενεργειακές ροές και τη σταθερότητα των αγορών.

Ενεργειακή ασφάλεια και γεωοικονομικοί υπολογισμοί
Η στάση της Κίνας απέναντι στο Ιράν συνδέεται άμεσα με τις ανάγκες της για σταθερότητα στις διεθνείς ενεργειακές ροές και με τους ευρύτερους γεωοικονομικούς σχεδιασμούς της. Το Ιράν αποτελεί βασικό κόμβο στη διασύνδεση Ασίας–Μέσης Ανατολής–Ευρώπης και παραμένει κρίσιμος προμηθευτής ενέργειας για την κινεζική οικονομία. Η πιθανότητα διατάραξης της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ, από όπου διέρχεται μεγάλο μέρος του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου, δημιουργεί ανησυχία στο Πεκίνο για ενδεχόμενες επιπτώσεις στις τιμές και στην ομαλή τροφοδοσία της αγοράς. Σε αυτό το πλαίσιο, η κινεζική διπλωματία επιδιώκει την αποτροπή περαιτέρω κλιμάκωσης, προβάλλοντας την ανάγκη για σεβασμό της κυριαρχίας των κρατών και για επιστροφή στον διάλογο.

Σι Τζινπίνγκ, στρατηγική σχέση και όρια της στήριξης
Οι σχέσεις Κίνας–Ιράν έχουν αναβαθμιστεί τα τελευταία χρόνια σε επίπεδο «ολοκληρωμένης στρατηγικής εταιρικής συνεργασίας», με τον πρόεδρο Σι Τζινπίνγκ να έχει επανειλημμένα επισημάνει τη σημασία της διμερούς συνεργασίας σε τομείς όπως η ενέργεια, οι υποδομές και το εμπόριο. Στις κοινές δηλώσεις με την ιρανική ηγεσία, ο Σι έχει τονίσει τη στήριξη της Κίνας στις προσπάθειες του Ιράν για την προάσπιση των νόμιμων δικαιωμάτων του και για την επιστροφή στο πλαίσιο της πυρηνικής συμφωνίας. Παρά τη στενή συνεργασία, η κινεζική πολιτική διατηρεί σαφή όρια, καθώς το Πεκίνο αποφεύγει κινήσεις που θα μπορούσαν να το φέρουν σε άμεση αντιπαράθεση με τις Ηνωμένες Πολιτείες ή να διαταράξουν τις εμπορικές του σχέσεις με τη Δύση. Ως αποτέλεσμα, η στήριξη προς την Τεχεράνη εκδηλώνεται κυρίως σε διπλωματικό και πολιτικό επίπεδο, χωρίς ενδείξεις πρόθεσης για στρατιωτική εμπλοκή.

Πηγή φωτογραφίας 1: dailynewshungary.com
Πηγή φωτογραφίας 2: cgtn.com
Πηγή φωτογραφίας 3: koutipandoras.gr