Η Συνέλευση των Εμπειρογνωμόνων του Ιράν επέλεξε τον Μοτζτάμπα Χαμενεΐ, γιο του εκλιπόντος Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, ως νέο Ανώτατο Ηγέτη της χώρας, σύμφωνα με πηγές που επικαλείται το Iran International. Η απόφαση ελήφθη λίγες ημέρες μετά τον θάνατο του Αλί Χαμενεΐ σε αεροπορικές επιδρομές των ΗΠΑ και του Ισραήλ και αναμένεται να ανακοινωθεί επίσημα μετά την ταφή του. Η συνεδρίαση πραγματοποιήθηκε σε σύντομο χρονικό διάστημα, σε μια περίοδο κατά την οποία το Ιράν βρίσκεται σε πολεμική ένταση, και σύμφωνα με πληροφορίες επηρεάστηκε από τον ρόλο του Σώματος των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης (IRGC), το οποίο επιδίωξε την άμεση επιλογή νέου ηγέτη.

Ο Μοτζτάμπα Χαμενεΐ, ηλικίας περίπου 55–56 ετών, έχει διαδραματίσει επί χρόνια ρόλο στο περιβάλλον του πατέρα του, χωρίς να κατέχει επίσημα πολιτικά αξιώματα. Εργάστηκε στο Γραφείο του Ανώτατου Ηγέτη, όπου είχε καθήκοντα συντονισμού και διαμεσολάβησης μεταξύ θεσμών και προσώπων του καθεστώτος. Η θέση του έχει συχνά συγκριθεί με εκείνη του Αχμάντ Χομεϊνί, γιου του ιδρυτή της Ισλαμικής Δημοκρατίας. Αναλυτές που έχουν μελετήσει τη δομή εξουσίας του Ιράν αναφέρουν ότι ο Μοτζτάμπα είχε σταδιακά αποκτήσει επιρροή σε πολιτικούς, θρησκευτικούς και στρατιωτικούς θεσμούς, κυρίως λόγω της θέσης του στο περιβάλλον του Ανώτατου Ηγέτη.

Κατά τη διάρκεια του πολέμου Ιράν–Ιράκ, υπηρέτησε στο Τάγμα Χαμπίμπ, μονάδα που συνδεόταν με τα πρώιμα δίκτυα της Ισλαμικής Δημοκρατίας και λειτουργούσε υπό την επιρροή του IRGC. Πολλά στελέχη που υπηρέτησαν μαζί του κατέλαβαν αργότερα υψηλές θέσεις στον μηχανισμό ασφαλείας και πληροφοριών του Ιράν. Οι σχέσεις αυτές θεωρούνται σημαντικές για την κατανόηση της σημερινής του επιρροής, καθώς το IRGC αποτελεί έναν από τους ισχυρότερους θεσμούς της χώρας και έχει καθοριστικό ρόλο στη διαμόρφωση της πολιτικής γραμμής.

Στο παρελθόν, πολιτικοί αντίπαλοι και στελέχη της αντιπολίτευσης είχαν κατηγορήσει τον Μοτζτάμπα ότι συμμετείχε σε διαδικασίες επηρεασμού εκλογικών αποτελεσμάτων και σε συντονισμό κατασταλτικών ενεργειών, ιδιαίτερα κατά τα γεγονότα του 2009. Ο μεταρρυθμιστής Μεχντί Καρουμπί είχε αναφερθεί δημόσια σε πιθανή εμπλοκή του στις εκλογές του 2005. Οι κατηγορίες αυτές δεν έχουν επιβεβαιωθεί από επίσημες πηγές. Η άνοδός του στην ηγεσία αναμένεται να επηρεάσει τη λειτουργία των θεσμών ασφαλείας, καθώς το IRGC έχει ήδη ενισχύσει τον ρόλο του στη διαδικασία διαδοχής.

Το Σύνταγμα του Ιράν προβλέπει ότι ο Ανώτατος Ηγέτης πρέπει να διαθέτει υψηλό επίπεδο θρησκευτικής γνώσης και αναγνώρισης. Ο Μοτζτάμπα έχει σπουδάσει στο Κομ και έχει διδάξει σε θρησκευτικά σεμινάρια, ωστόσο δεν κατέχει τον βαθμό του Αγιατολάχ. Στο παρελθόν, το πολιτικό σύστημα έχει επιδείξει ευελιξία στην ερμηνεία των σχετικών απαιτήσεων όταν υπήρχε συναίνεση μεταξύ των θεσμών.

Η επιλογή του αναμένεται να προκαλέσει συζητήσεις στο εσωτερικό του Ιράν, καθώς η μεταβίβαση της εξουσίας από πατέρα σε γιο δεν έχει προηγούμενο στην ιστορία της Ισλαμικής Δημοκρατίας. Η εξέλιξη αυτή έχει ήδη σχολιαστεί από αναλυτές ως σημαντική μεταβολή σε σχέση με τις αρχές της επανάστασης του 1979, η οποία είχε ανατρέψει τη δυναστική διακυβέρνηση της εποχής. Παράλληλα, διεθνείς αναλυτές εκτιμούν ότι η αλλαγή ηγεσίας ενδέχεται να επηρεάσει την πορεία του πυρηνικού προγράμματος του Ιράν, χωρίς ωστόσο να υπάρχουν επίσημες ανακοινώσεις από την Τεχεράνη. Η διαδοχή πραγματοποιείται σε περίοδο αυξημένης έντασης με τις ΗΠΑ και το Ισραήλ, γεγονός που καθιστά τη στάση της νέας ηγεσίας αντικείμενο στενής παρακολούθησης.

Η εκλογή του Μοτζτάμπα Χαμενεΐ ως νέου Ανώτατου Ηγέτη αποτελεί μία από τις σημαντικότερες εξελίξεις στην πολιτική ιστορία του Ιράν των τελευταίων δεκαετιών. Η διαδικασία διαδοχής, ο ρόλος του IRGC, το θρησκευτικό υπόβαθρο του νέου ηγέτη και οι πιθανές επιπτώσεις στην εσωτερική και διεθνή πολιτική σκηνή συνθέτουν ένα περιβάλλον που παραμένει υπό διαμόρφωση.

Πηγή φωτογραφίας 1: indicator.gr
Πηγή φωτογραφίας 2: nytimes.com
Πηγή φωτογραφίας 3: oneindia.com