Η σημερινή έναρξη της αποξήλωσης των επικίνδυνων, εγκαταλελειμμένων κτιρίων του πρώην εργοστασίου ΑΓΝΟ στη Σταυρούπολη, έπειτα από τριάντα τρία χρόνια αδράνειας, αποτελεί μια καθοριστική στιγμή για τον Δήμο Παύλου Μελά. Με πρωτοβουλία του δημάρχου Δημήτρη Ασλανίδη, τα μηχανήματα εισήλθαν στον χώρο λίγο μετά τις 9:00 το πρωί, ανοίγοντας τον δρόμο για ανάπλαση και αξιοποίηση ενός σημείου που για δεκαετίες παρέμενε «τσιμεντένιο κουφάρι» και πηγή κινδύνων για τη γειτονιά.

Σύντομο ιστορικό της ΑΓΝΟ στη Σταυρούπολη
Οι εγκαταστάσεις της ΑΓΝΟ στη Σταυρούπολη δημιουργήθηκαν το 1955, όταν η Συνεταιριστική Βιομηχανία Γάλακτος «Άγιο Μόδεστο» ιδρύθηκε ως κεντρικός κόμβος επεξεργασίας και διάθεσης γάλακτος στη δυτική Θεσσαλονίκη. Η λειτουργία της βιομηχανίας αποτέλεσε σημαντικό παράγοντα ανάπτυξης για την τοπική οικονομία και ενίσχυσε την παραγωγική ιστορία της χώρας. Το 1972 ο χώρος χαρακτηρίστηκε βιομηχανικός με ΦΕΚ, γεγονός που ενίσχυσε τον ρόλο του ως παραγωγικό κέντρο. Το 1992 η ΑΓΝΟ μετεγκαταστάθηκε στη Λακκιά, με αποτέλεσμα τα κτίρια στη Σταυρούπολη να μείνουν εκτός λειτουργίας και να υποβαθμιστούν σταδιακά, χωρίς να ενταχθούν σε ουσιαστική αξιοποίηση για δεκαετίες.

Γιατί έμεινε «φάντασμα» επί 33 χρόνια
Η εγκατάλειψη του χώρου οφείλεται σε μια σειρά παραγόντων. Υπήρξαν συσσωρευμένες νομικές εκκρεμότητες που αφορούσαν ιδιοκτησιακά και πολεοδομικά ζητήματα, οι οποίες εμπόδιζαν την άμεση αξιοποίηση. Η έκταση των 12,5 στρεμμάτων περιλάμβανε κτίρια που κρίθηκαν επικίνδυνα, με εκατό τμήματα καταγεγραμμένα ως προς την επικινδυνότητα, γεγονός που απαιτούσε συντονισμό πολλών φορέων και εξειδικευμένο σχέδιο παρέμβασης. Η μακρά περίοδος οικονομικής κρίσης και η απουσία βιώσιμου επενδυτικού σχήματος για επανάχρηση διατήρησαν τον χώρο ανενεργό, ενισχύοντας την κοινωνική πίεση για λύση με γνώμονα την ασφάλεια και τη δημόσια ωφέλεια.

Το χρονικό της απόφασης και έναρξη των εργασιών
Η πολιτική βούληση για την κατεδάφιση εκφράστηκε από τον δήμαρχο Παύλου Μελά, Δημήτρη Ασλανίδη, ο οποίος ανακοίνωσε την έναρξη των εργασιών για σήμερα Παρασκευή. Τα συνεργεία εισήλθαν στον χώρο στις 9:00 το πρωί και ξεκίνησαν την αποξήλωση των επικίνδυνων τμημάτων. Προηγήθηκαν αυτοψίες, χαρακτηρισμός επικινδυνότητας, σύνταξη σχεδίου κατεδάφισης και συντονισμός με αρμόδιες υπηρεσίες, ώστε να αρθούν εμπόδια που κρατούσαν τον χώρο σε αδράνεια. Οι πρώτες μπουλντόζες επικεντρώθηκαν στα πιο επικίνδυνα τμήματα, με προτεραιότητα σε κτίρια που αποτελούσαν άμεση απειλή για τη δημόσια ασφάλεια.

Παρασκήνιο και τοπική αυτοδιοίκηση
Η έναρξη της κατεδάφισης κατέστη δυνατή μετά από συντονισμένες ενέργειες τεχνικών υπηρεσιών, πολεοδομίας και δημοτικών αρχών, οι οποίες παρείχαν το απαιτούμενο τεκμηριωτικό υπόβαθρο και τις άδειες. Η δημοτική αρχή επικαλέστηκε την αναγκαιότητα προστασίας και βελτίωσης της ποιότητας ζωής στη δυτική Θεσσαλονίκη. Ο στρατηγικός στόχος είναι η ανάπλαση της περιοχής, με προοπτική δημιουργίας κοινόχρηστων και κοινωφελών χρήσεων, ώστε ο χώρος να πάψει να λειτουργεί ως «νεκρή ζώνη» και να ενταχθεί ξανά στον ιστό της πόλης.

Επιθυμία των δημοτών και κοινωνικές αντιδράσεις
Η κατεδάφιση του συγκροτήματος της ΑΓΝΟ καταγράφεται ως κοινωνικό αίτημα, καθώς οι κάτοικοι της Σταυρούπολης ζητούσαν επίμονα παρέμβαση για την απομάκρυνση ενός επικίνδυνου και αισθητικά υποβαθμισμένου χώρου. Το «κουφάρι» της ΑΓΝΟ είχε καταστεί σημείο συγκέντρωσης κινδύνων και παραβατικότητας. Παρά την ιστορική φόρτιση του χώρου, η πλειονότητα των αντιδράσεων αναγνωρίζει ότι η διατήρηση των σημερινών κατασκευών δεν είναι εφικτή ή ασφαλής. Στο πλαίσιο της ανάπλασης προτάσσεται η ανάδειξη της μνήμης της βιομηχανίας μέσα από νέα, σύγχρονα μέσα, όπως ενημερωτικές πινακίδες ή μικρά μνημεία.

Επόμενα βήματα και εξελίξεις
Η κατεδάφιση των πλέον επικίνδυνων κτιρίων θα ολοκληρωθεί κατά προτεραιότητα, με διαχείριση μπαζών και αποκατάσταση του εδάφους. Στη συνέχεια θα ακολουθήσει μελέτη χρήσεων γης και δημόσια διαβούλευση για το τελικό σχέδιο ανάπλασης της ζώνης. Οι προτεινόμενες χρήσεις περιλαμβάνουν τη δημιουργία κοινόχρηστων χώρων, πρασίνου, ήπιας αναψυχής και δημοτικών υποδομών, ώστε να επιστραφεί ο χώρος στους κατοίκους με ασφαλή και βιώσιμο τρόπο. Αν και δεν έχει δημοσιοποιηθεί πλήρες χρονοδιάγραμμα, οι εργασίες ξεκινούν άμεσα και θα συνεχιστούν σταδιακά, με διαδοχικές εργολαβίες και ελέγχους ασφαλείας.

Δηλώσεις
Ο δήμαρχος Παύλου Μελά, Δημήτρης Ασλανίδης, ανέφερε: «Τριάντα τρία χρόνια μετά τη μετεγκατάσταση του ΑΓΝΟ, έχουμε σήμερα να απελευθερώσουμε και να αναγεννήσουμε τον χώρο. Θα απομακρύνουμε αυτό το τσιμεντένιο κουφάρι και στη θέση του θα δημιουργήσουμε κάτι νέο». Η δημοτική αρχή υπογράμμισε ότι «η σημερινή ημέρα είναι ιδιαίτερα σημαντική» για τη Σταυρούπολη και ότι η κίνηση αυτή «ανοίγει τον δρόμο για τη δημιουργία νέου χώρου πρασίνου και κοινόχρηστων υποδομών», που θα βελτιώσουν «την καθημερινότητα των κατοίκων της δυτικής Θεσσαλονίκης».

Οι επόμενες φάσεις περιλαμβάνουν την ολοκλήρωση της κατεδάφισης, τη διαχείριση των υλικών που θα προκύψουν και τη διαμόρφωση σχεδίου ανάπλασης, το οποίο θα τεθεί σε δημόσια διαβούλευση.

Πηγή φωτογραφίας 1: cityportal.gr
Πηγή φωτογραφίας 2: pavlosmelas.gr
Πηγή φωτογραφίας 3: pliroforia.gr